Coitus

Coitus nedir, ne demek? Tıpta kullanımı

Cinsel ilişkiyi anlatmak için kullanılan sözcükler, günlük konuşmada ve sağlık kayıtlarında farklı olabilir; tıpta coitus, çoğunlukla penisin vajinaya girdiği cinsel ilişkiyi ifade eder. Türkçede cinsel ilişki veya koit sözcükleriyle karşılanır. Ancak cinsel temas daha geniş bir kavramdır ve her temas biçimi coitus olarak adlandırılmaz. Sözcüğün geçtiği kayıtta hangi davranışın kastedildiğini, çevresindeki ifadeler belirler.

Coitus Latinceden gelir ve kökeninde bir araya gelme anlamı vardır. Kabaca ko-i-tus diye okunur; Türkçeleşmiş koit biçimini de duyabilirsiniz. Bu kelimeyi kullanan bir hekim, genellikle ilişkinin zamanı, ağrıyla bağlantısı veya gebelik olasılığı gibi tıbbi bir ayrıntıyı kaydetmektedir. Terimin kendisi ilişkinin istenip istenmediğini, korunma kullanılıp kullanılmadığını ya da boşalma gerçekleşip gerçekleşmediğini söylemez.

Günlük konuşmadaki “İlişki sırasında canım acıyor” cümlesi, sağlık görüşmesinde cinsel ilişkiyle bağlantılı ağrı yakınması olarak değerlendirilir. Yakınmanın ilişkinin başlangıcında mı, derinde mi, yoksa sonrasında mı ortaya çıktığı ayrıca sorulur. Böylece yalnızca ilişkinin adı değil, şikâyetin niteliği de anlaşılır.

Coitus hangi kayıtlarda kullanılır?

Coitus sözcüğüne kadın hastalıkları ve doğum, üroloji, cinsel sağlık ve üreme sağlığı görüşmelerinde rastlanabilir. Hastanın anlattıklarının kaydedildiği öykü bölümünde, gebelikten korunma değerlendirmesinde veya ilişkiyle bağlantılı yakınmaların açıklamasında kullanılabilir. Bir laboratuvar sonucu gibi ölçülen bir değeri değil, çoğunlukla bir davranışı veya olayın zamanını belirtir. Bu nedenle kelimenin yanındaki açıklama, sağlık açısından asıl önemli bilgiyi taşır.

Coitus interruptus, boşalma öncesinde penisin vajinadan çıkarılmasıyla uygulanan geri çekme yönteminin tıbbi adıdır. Gebelikten korunma görüşmesinde bu ifade varsa, kullanılan yöntemin geri çekme olduğu anlaşılır. Yöntem gebelik riskini ortadan kaldırmaz ve cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara karşı koruma sağlamaz. Boşalma öncesi sıvıda sperm bulunabilmesi ve geri çekmenin zamanlamasındaki güçlük, gebelik oluşmasına katkıda bulunabilir.

Coitus sonrası kanama, ilişkiyi izleyen kanamayı; coitus sırasında ağrı ise ilişki esnasındaki ağrıyı tarif eder. İlişki sonrasını anlatan postkoital sözcüğüyle de karşılaşabilirsiniz. Örneğin bir raporda “Cinsel ilişki sonrası kanama nedeniyle rahim ağzı değerlendirildi” yazabilir. Bu cümle kanamanın nedeninin kesinleştiğini değil, şikâyet doğrultusunda hangi bölgenin incelendiğini gösterir.

Coitus sırasında vücutta neler olur?

Cinsel uyarılmayla genital bölgedeki kan akımı artar; peniste sertleşme, vajinada kayganlaşma ve dokuların esnemesine katkıda bulunan değişiklikler gelişir. Bu yanıtların yeterliliği kişiden kişiye ve aynı kişide farklı zamanlarda değişebilir. Menopozla ilişkili hormonal değişiklikler, bazı ilaçlar, kaygı ve ağrı beklentisi kayganlaşmayı veya rahatlığı etkileyebilir. Bedensel uyarılma, kişinin ilişkiye rıza gösterdiğini kanıtlayan bir işaret değildir.

Yetersiz kayganlaşma ve sürtünme, vajina girişinde tahrişe ve yüzeysel ağrıya yol açabilir. Pelvik taban kaslarının istemsiz kasılması penetrasyonu zorlaştırabilir; enfeksiyonlar veya bazı pelvik hastalıklar da ağrıya neden olabilir. Ağrının yeri ve eşlik eden akıntı, yanma ya da kanama, değerlendirmeyi yönlendirir. Bir hekim bu nedenle “Ağrı girişte mi oluyor, yoksa derinde mi hissediyorsunuz?” diye sorabilir.

Vajinaya sperm ulaşması durumunda, üreme koşulları uygunsa gebelik oluşabilir; ancak cinsel ilişki her zaman gebelikle sonuçlanmaz. Bazı enfeksiyonlar genital salgılarla veya deri temasıyla bulaşabilir; bulaş için mutlaka boşalma olması gerekmez. İlişkiyle bağlantılı kanama da yalnızca sürtünmeden kaynaklanmaz; rahim ağzı iltihabı, polipler veya başka doku değişiklikleri araştırılabilir. Özellikle tekrarlayan kanamada, yakınmayı otomatik olarak ilişkiye bağlı tahriş saymamak önemlidir.

Coitus hangi terimlerle karıştırılır?

Coitus ile orgazm aynı şey değildir: coitus ilişkiyi, orgazm ise cinsel uyarılmanın doruğunda yaşanan bedensel ve öznel yanıtı anlatır. Ejakülasyon, yani boşalma da ayrı bir olaydır; bu kelimeler birbirlerinin yerine kullanılmaz. Coitus kaydı bulunması, orgazm ya da boşalma gerçekleştiğini göstermez. Penetrasyon ise giriş eylemini belirtir ve kullanıldığı bağlama göre cinsel ilişkiden daha geniş bir anlam taşıyabilir.

Disparoni, cinsel ilişkiyle bağlantılı ağrının tıbbi adıdır; coitus ise ağrıyı değil, ilişkinin kendisini adlandırır. Vajinismus, penetrasyon girişimiyle ilişkili istemsiz kasılma ve güçlükle anılan farklı bir durumdur; her ağrılı ilişki vajinismus değildir. Postkoital sözcüğü ilişkinin sonrasını belirtirken, ilişki sırasında ifadesi farklı bir zaman dilimini anlatır. Bu ayrımlar, aynı şikâyetin sağlık kaydında doğru tarif edilmesini sağlar.

Coitus hakkında hekime ne sorabilirsiniz?

Kayıttaki kullanım belirsizse “Buradaki coitus ifadesiyle hangi ilişki biçimini ve hangi zamanı kastediyorsunuz?” diye sorabilirsiniz. Ağrı veya kanama nedeniyle değerlendirme yapılıyorsa “Bu yakınmanın olası nedenlerini ayırmak için hangi muayene ya da inceleme gerekiyor?” sorusu yararlıdır. Geri çekme yöntemi kullanıyorsanız “Gebelikten ve cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan korunmak için bana uygun seçenekler nelerdir?” diye sormak, birbirinden farklı korunma ihtiyaçlarını aynı görüşmede ele almanızı sağlar.

İlişkili terimler: Dyspareunia, Ejaculation, Orgasm, Vaginismus