Input
Input nedir, ne demek? Tıpta kullanımı
Vücudu, dışarıdan maddeler alan ve bunların bir kısmını dışarı veren bir sistem olarak düşünürsek, tıpta input bu alışın tarafını anlatır. Günlük dilde en yakın karşılığı, özellikle hastane takibinde, vücuda alınan sıvıdır. Sözcük İngilizceden gelir ve kabaca “in-put” diye okunur. Tıbbi kayıtlarda genellikle içeri alınan sıvının miktarını belirtmek için kullanılır; beslenme bağlamında ise alınan besin veya enerjiyle ilgili olabilir.
Input sözcüğünü gördüğünüzde önemli olan, neyin alındığının ve hangi yoldan verildiğinin belirtilmesidir. İçilen su, damar yolundan verilen sıvı ve beslenme tüpünden uygulanan ürün aynı kayıtta farklı giriş kaynakları olabilir. Günlük konuşmada “Bugün içtiğim suyla verilen serum birlikte hesaba katılıyormuş” demek, hastanedeki kullanımın özünü karşılar. Buradaki giriş, yalnızca kişinin kendi isteğiyle içtiklerini değil, tedavi sırasında vücuduna verilenleri de kapsar.
Input hangi kayıtlarda kullanılır?
Input en sık yoğun bakımda, ameliyat sonrası izlemde, böbrek hastalıklarının takibinde ve yatan hastaların hemşirelik kayıtlarında karşınıza çıkar. Özellikle input-output takibi ifadesi, alınanlarla çıkarılanların birlikte kaydedildiğini gösterir. Bir izlem notunda “Hastanın sıvı alımı ve idrar çıkışı düzenli olarak kaydedildi” cümlesi bulunabilir. Bu kayıt bir hastalığın adını değil, hastanın sıvı durumunun nasıl izlendiğini anlatır. Laboratuvar sonucu gibi tek bir ölçüm olmaktan çok, belirli bir izlem süresindeki girişleri bir araya getirir.
Sıvı inputu denildiğinde su, içecekler, sıvı beslenme ürünleri ve damar yoluyla uygulanan sıvılar gündeme gelir. Oral alım ağızdan alınanı, intravenöz sıvı damar yolundan verileni, enteral beslenme ise sindirim kanalına beslenme tüpüyle ulaştırılan ürünü ifade eder. Bunların her biri toplam sıvı girişine katkıda bulunabilir. Doktorun “İçtiğiniz sıvıları ve damar yolundan verdiklerimizi birlikte izliyoruz” demesi, input kaydının farklı kaynakları topladığını açıklar. Beslenme değerlendirmesinde kullanılan enerji alımı ise sıvı hacminden farklı bir ölçüttür; aynı miktardaki içecekler aynı besin değerini taşımaz.
Input vücutta neden önemlidir?
Alınan su ve sıvılar dolaşımın sürmesine, hücrelerin çalışmasına ve böbreklerin atıkları uzaklaştırmasına katkı sağlar. Ağızdan alınan sıvı sindirim kanalından emilir; damar yoluyla verilen sıvı doğrudan dolaşıma ulaşır. Böbrekler, vücudun ihtiyacına göre suyun ve çözünmüş maddelerin atılmasını düzenler. Buna karşılık sıvı yalnızca idrarla kaybedilmez; terleme, solunum ve bağırsaklar da kayba katkıda bulunur. Bu yüzden kaydedilen sıvı girişiyle idrar miktarını karşılaştırmak yararlıdır, ancak vücuttaki bütün sıvı hareketlerini eksiksiz göstermez.
Sizin açınızdan input takibi, verilen tedavinin sıvı ihtiyacınıza uygun olup olmadığını değerlendirmeye yardım eder. Kusma veya ishal sırasında kayıplar artabilir; ağızdan yeterince içemeyen bir kişide eksik kalan sıvının başka bir yoldan verilmesi gerekebilir. Kalp ya da böbrek işlevleri bozulduğunda ise alınan sıvının uzaklaştırılması zorlaşabilir. Vücutta sıvı birikmesi şişlik ve nefes darlığıyla ilişkili olabilir. Bu nedenle “Daha çok sıvı almak her zaman daha iyidir” düşüncesi doğru değildir. Hekim, giriş kaydını muayene bulguları, vücut ağırlığındaki değişim ve ilgili tahlillerle birlikte değerlendirir.
Input ile output arasındaki fark
Input içeri alınanı, output dışarı çıkanı anlatır. Sıvı takibinde output çoğunlukla idrarı kapsar; ölçülebilen kusma, drenlerden gelen sıvı ve diğer kayıplar da kayda eklenebilir. Sıvı dengesi, bu giriş ve çıkışların birlikte değerlendirilmesidir. Girişin kayıtlı çıkıştan fazla olması pozitif sıvı dengesi, çıkışın fazla olması negatif sıvı dengesi diye adlandırılır. Ancak terleme ve solunum gibi her kayıp doğrudan ölçülemediği için kayıt ile gerçek vücut durumu arasında fark bulunabilir.
Input ile intake birbirine yakın sözcüklerdir; intake özellikle sıvı veya besin alımı için kullanılır. İnfüzyon ise alımın toplamını değil, bir sıvının ya da ilacın genellikle damar yolundan kontrollü verilmesini anlatır. İdrar çıkışı da input değil, output tarafındadır. Input sözcüğü tek başına hastalık anlamına gelmez. Ayrıca yeterli sıvı girişi kaydedilmesi, böbreklerin normal çalıştığını veya dokuların mutlaka yeterince sıvı aldığını kanıtlamaz; bu değerlendirme için dolaşım ve organ işlevleri de önemlidir.
Input hakkında hangi sorular işe yarar?
Hastane çizelgesinde input gördüğünüzde “Bu kayda içtiğim sıvılar dışında hangi uygulamalar dahil ediliyor?” sorusu, hesabın kapsamını netleştirir. Evde sıvı takibi yapmanız istenmişse “Çorba, beslenme ürünü ve ilaçlarla aldığım sıvıları nasıl kaydetmeliyim?” sorusu, eksik ya da çift kayıt yapılmasını önlemeye yardımcı olur. Kalp veya böbrek hastalığınız varsa “Benim için uygun sıvı alımını belirlerken hangi bulguları dikkate alıyorsunuz?” sorusu, önerinin neden kişiye göre değiştiğini açıklar. Görüşmeye içtiklerinizi, verilen sıvıları ve fark ettiğiniz şişlik ya da idrar değişikliklerini not ederek gitmeniz, takibin günlük yaşamınızla ilişkilendirilmesini kolaylaştırır.
Input hakkında sık sorulan sorular
Input ne demek?
Input, tıbbi takipte vücuda alınan maddeyi veya onun miktarını anlatır. Hastane kayıtlarında çoğunlukla içilen ve tedavi yoluyla verilen sıvıların toplamı için kullanılır.
Input raporda ne anlama gelir?
Bir izlem kaydında input, takip süresince vücuda ne kadar sıvı verildiğini veya alındığını gösterebilir. Kaydın kapsamı, ağızdan alımın ve damar yoluyla verilenlerin dahil edilip edilmediğine göre değişir.
Input ile output arasındaki fark nedir?
Input vücuda giren, output vücuttan çıkan miktardır. Sıvı izleminde alınan su girişe, idrar ve ölçülebilen diğer sıvı kayıpları çıkışa yazılır.
Input hangi kelimelerle kullanılır?
Sıvı inputu ve input-output takibi sık karşılaşılan kullanımlardır. Oral alım, intravenöz sıvı ve enteral beslenme ifadeleri de girişin hangi kaynaktan geldiğini açıklayabilir.
Input ile infüzyon arasındaki fark nedir?
Input, alınanların miktarını veya giriş tarafını belirtir; infüzyon bir uygulama yöntemidir. Damar yoluyla verilen bir infüzyon, sıvı inputunun bir parçası olabilir.