Posterior
Posterior nedir, ne demek? Tıpta kullanımı
Bir organın hangi yüzünden ya da bir yapının hangi tarafından söz edildiğini anlamak için tıpta posterior kelimesi kullanılır; günlük dilde karşılığı arka tarafta bulunan veya arkaya doğru olan şeklindedir. Buradaki arka, size bakan kişinin değil, tarif edilen kişinin vücuduna göre belirlenir. Göğüs kemiğinin arkasındaki bir yapı, göğüs kemiğine göre posterior yerleşimlidir. Kelime, yapının sağda mı solda mı olduğunu veya sağlıklı olup olmadığını söylemez.
Posterior, Latince kökenlidir ve kabaca pos-te-ri-yor diye okunur. Latincede daha arkada olanı anlatan bir sözcükten gelir. Türkçe tıp dilinde genellikle posterior biçiminde yazılır; konuşmada arka yüz, arka bölüm veya arka tarafta karşılıklarını duyabilirsiniz. Günlük konuşmada bir hasta bunu şöyle aktarabilir: “Doktor, sorunun dizimin arka tarafındaki bağda olduğunu söyledi.” Burada günlük dildeki arka taraf, tıbbi adlandırmadaki posterior yönü karşılar.
Posterior hangi ifadelerde kullanılır?
Posterior; anatomi, ortopedi, radyoloji, nöroloji ve kadın hastalıkları gibi pek çok alanda karşınıza çıkabilir. Çoğunlukla yanında yer alan kelimeyle birlikte değerlendirilir. Posterior çapraz bağ, dizin içindeki arka çapraz bağın adıdır. Posterior tibial arter, bacağın arka bölümünde ilerleyip ayağın kanlanmasına katkıda bulunan atardamardır. Posterior fossa ise kafatasının içinde, beyincik ve beyin sapının bazı bölümlerini barındıran arka çukurluğu anlatır.
Omurga görüntülemesinde posterior disk protrüzyonu ifadesi, omurlar arasındaki diskin arkaya doğru çıkıntı yaptığını belirtir. Bir manyetik rezonans raporunda “Diskte posterior yönde çıkıntı izlenmektedir.” cümlesi bulunabilir; çıkıntının sinirlere etkisi raporun diğer bulgularıyla değerlendirilir. Gebelik ultrasonunda posterior plasenta, plasentanın rahmin arka duvarına yerleştiğini anlatır. Ameliyat notundaki posterior yaklaşım ise cerrahın ilgili bölgeye arka taraftan ulaştığını belirtir; burada kelime hastalıktan çok işlemin yolunu tarif eder.
Posterior konum vücutta neyi değiştirir?
Yönler tarif edilirken temel alınan anatomik duruş, kişinin ayakta, yüzü karşıya dönük ve avuçları öne bakacak şekilde durmasıdır. Muayene sırasında yüzüstü yatmanız, bir yapının adındaki posterior ifadesini değiştirmez. Bu ortak tarif, muayene eden hekimle görüntüleri yorumlayan radyoloğun aynı yeri kastetmesini sağlar. Posterior bazen bir organın arka yüzünü, bazen başka bir yapıya göre daha arkadaki konumunu anlatır; hangi anlamın geçerli olduğunu yanındaki organ veya yapı adı belirler.
Bir bulgunun arka tarafta olması, etkisini çevresindeki yapılara göre değiştirir. Omurlar arasındaki diskin arkasında omurga kanalındaki sinir yapıları bulunduğu için, arkaya uzanan bir çıkıntıda sinire temas veya bası olup olmadığı önem kazanır. Doktorunuz “Disk arkaya doğru taşmış, fakat sinir üzerinde bası görünmüyor.” diyebilir. Dizde posterior çapraz bağın görevi ise kaval kemiğinin uyluk kemiğine göre aşırı geriye kaymasını sınırlamaktır. Bu bağdaki yaralanmanın değerlendirilmesinde ağrı kadar dizin kararlılığı ve muayene bulguları da dikkate alınır.
Posterior hangi terimlerle karıştırılır?
Posteriorun karşıt yönü anteriordur; anterior ön taraftaki, posterior arka taraftaki yapıyı anlatır. Dizde anterior çapraz bağ ile posterior çapraz bağ aynı bağın farklı adları değildir; farklı konumları ve görevleri olan ayrı bağlardır. İnferior ise aşağıda bulunan anlamındadır ve posterior ile eş anlamlı değildir. Örneğin bir organın alt yüzü ile arka yüzü farklı bölgeleri tarif edebilir. Lateral kelimesi de arka tarafı değil, vücudun orta hattından uzaktaki yan tarafı belirtir.
Dorsal, sırtla veya bir yapının sırt olarak adlandırılan yüzüyle ilişkilidir. Gövde anlatılırken dorsal ve posterior çoğu zaman benzer yönleri gösterir, ancak her bölgede birbirinin yerine kullanılamaz. Elin dorsal yüzü el sırtıdır; bu nedenle kelimenin anlamını ilgili bölgenin anatomisiyle birlikte düşünmek gerekir. Posterior plasenta ile plasenta previa da farklı bilgilerdir: posterior arka duvardaki yerleşimi, previa ise plasentanın rahim ağzını örtmesini anlatır. Plasentanın arka duvarda bulunması, rahim ağzını örttüğü anlamına gelmez.
Posterior için doktora ne sorulur?
Görüşmede soruyu posterior kelimesinden çok, tarif edilen yapıya ve bunun yakınmalarınızla ilişkisine yöneltmek yararlıdır. Konumu netleştirmek için “Posterior denilen yer hangi organın veya yapının arka tarafı?” diye sorabilirsiniz. Görüntülemede bir çıkıntı ya da lezyon tarif edilmişse “Bu bulgunun çevredeki sinirlere veya organlara etkisi var mı?” sorusu önemlidir. Tedavi planını anlamak için “Bu yerleşim, takip veya tedavi seçimimizi değiştiriyor mu?” sorusunu kullanabilirsiniz.
Posterior hakkında sık sorulan sorular
Posterior ne demek?
Posterior, bir yapının arka tarafta bulunduğunu veya arkaya doğru yöneldiğini anlatan anatomik bir kelimedir. Konum, muayene eden kişiye değil, tarif edilen kişinin vücuduna göre belirlenir.
Posterior nerede bulunur?
Posterior belirli bir organın adı değildir; vücudun farklı bölgelerinde arka konumu tarif eder. Hangi yerin anlatıldığını anlamak için kelimenin yanında belirtilen yapıya bakılır.
Posterior raporda ne anlama gelir?
Raporda genellikle bir bulgunun yerini veya yönünü belirtir. Örneğin disk için kullanıldığında arkaya uzanmayı, plasenta için kullanıldığında rahmin arka duvarındaki yerleşimi anlatabilir.
Posterior ile anterior arasındaki fark nedir?
Posterior arka, anterior ön yönü gösterir. Aynı organın farklı yüzlerini ya da dizdeki çapraz bağlar gibi birbirinden ayrı yapıları tanımlayabilirler.
Posterior hangi kelimelerle kullanılır?
Posterior çapraz bağ, posterior tibial arter, posterior fossa ve posterior yaklaşım sık kullanılan örneklerdir. Yanındaki kelime, tarifin bir bağa, damara, anatomik bölgeye veya cerrahi giriş yoluna ait olduğunu gösterir.