Volar

Volar nedir, ne demek? Tıpta kullanımı

Avucunuzu yukarı çevirdiğinizde gördüğünüz taraf, tıpta volar sözcüğünün anlattığı yönü gösterir. Bu kelime, elin ve parmakların avuç içine bakan tarafını, ayrıca el bileğinin aynı yöndeki yüzünü tarif eder. Günlük dilde çoğu zaman avuç içi tarafı diyebiliriz. Sözcüğün daha geniş anatomik anlamı ayak tabanıyla da ilişkilidir; ancak ayak için kullanılan yerleşik yön terimi genellikle plantardır. Bu yüzden volar ifadesiyle en sık el ve el bileği değerlendirmelerinde karşılaşırsınız.

Volar, Latincede avuç içi ve ayak tabanı anlamları taşıyan vola sözcüğünden gelir. Türkçede kabaca yazıldığı gibi, volar diye okunur; bazı kaynaklarda voler yazımı da görülebilir. Anatomik adlandırmalarda karşılaşılabilen volaris, aynı kökten gelen Latince biçimdir. Kelime bir dokunun adından çok konumunu belirtir: Şişliğin nerede olduğunu, kemiğin hangi tarafa yöneldiğini veya ameliyatta hangi taraftan yaklaşıldığını anlatabilir.

Volar hangi ifadelerle kullanılır?

Ortopedi, el cerrahisi, fizik tedavi ve radyoloji değerlendirmelerinde volar sık kullanılan bir yön tarifidir. Muayene notlarında, röntgen yorumlarında, ultrason ve manyetik rezonans raporlarında karşınıza çıkabilir. Örneğin bir raporda “El bileğinin volar yüzünde yumuşak doku şişliği izlenmiştir.” yazabilir. Buradaki volar yüz, şişliğin bileğin avuç içine bakan tarafında bulunduğunu söyler; şişliğin nedenini açıklamak için raporun diğer bulgularına da bakılır.

Volar angülasyon, bir kemik parçasının veya kemik ekseninin avuç içi yönüne doğru açılanmasını anlatır. Volar ganglion, el bileğinin bu tarafında bulunan, eklem ya da tendon kılıfıyla ilişkili sıvı içerikli bir kisti ifade eder. Volar plak ise bağlama göre farklı anlamlara gelir: Parmak ekleminde doğal bir destek dokusunu veya kırık ameliyatında kemiğin avuç içi tarafına yerleştirilen metal plağı anlatabilir. Dolayısıyla kelimenin yanındaki isim ve değerlendirilen bölge, anlamı belirler.

Volar tarafta hangi yapılar bulunur?

Elin volar tarafında kavrama işleviyle ilişkili yapılar bulunur. Parmakları büken tendonlar bu tarafta ilerler; el bileğinin avuç içi yönündeki karpal tünelden median sinir ve bükücü tendonlar geçer. Deri altındaki sinirler ve damarlar da muayene veya ameliyat planında önem taşır. Doktorun “Ağrınızın el bileğinin volar tarafında olduğunu görüyorum.” demesi, ağrının yerini belirlediğini gösterir; hangi yapının etkilendiği hareket muayenesi ve gerekirse görüntülemeyle araştırılır.

Parmak eklemindeki volar plak, eklemin avuç içi tarafında bulunan güçlü bir destek dokusudur ve parmağın aşırı geriye bükülmesini sınırlar. Parmak geriye doğru zorlandığında bu yapı yaralanabilir; ağrı, şişlik ve hareket güçlüğü gelişebilir. Bazen kemiğe tutunduğu yerden küçük bir kemik parçasını da çekip ayırabilir. Günlük konuşmada “Parmağım geriye kıvrıldı, şimdi avuç içi tarafı ağrıyor.” diye anlatılan olay, muayenede bu dokunun değerlendirilmesini gerektirebilir. Buna karşılık ameliyat notundaki volar plak, kemiği sabitlemek için kullanılan bir implant olabilir.

Volar, dorsal ve palmar nasıl ayrılır?

El için voların karşı yönü dorsaldir: Volar taraf avuç içine, dorsal taraf elin sırtına bakar. Dorsal yüz üzerinde parmakları doğrultan tendonlar yer alır. Bu ayrım, aynı parmağın veya bileğin farklı taraflarındaki sorunların birbirinden ayrılmasını sağlar. Elinizi çevirmeniz anatomik adları değiştirmez; avuç içi aşağı bakarken de o taraf volardır. Sağ ve sol ise ayrı yön bilgileridir; volar sözcüğü hangi elin değerlendirildiğini belirtmez.

Palmar da avuç içiyle ilişkili bir terimdir ve el değerlendirmelerinde volarla büyük ölçüde örtüşür. Plantar, ayağın tabana bakan tarafını anlatmak için kullanılır; ayak raporlarında volardan daha sık görülür. Fleksör ise bir yön değil, bükme hareketini sağlayan kas veya tendonla ilgili bir tanımdır. Bükücü tendonların volar tarafta bulunması, bu kelimeleri eş anlamlı yapmaz. Benzer şekilde volar angülasyon yönü, kırık ise kemikteki bütünlük kaybını anlatır; aynı raporda farklı bilgileri tamamlarlar.

Volar ifadesi için ne sorabilirsiniz?

Volar geçen bir bulguyu görüşürken “Burada volar ile hangi bölgeyi tarif ediyorsunuz?” sorusu, özellikle parmak ile el bileği arasındaki yer farkını netleştirir. Plak sözcüğü varsa “Volar plak doğal eklem dokusunu mu, ameliyatta kullanılan metal plağı mı anlatıyor?” diye sorabilirsiniz. Kırık veya yaralanma değerlendirmesinde “Bu bulgunun hareketlerime ve tedavi planıma etkisi nedir?” sorusu, yön tarifinin sizin durumunuzdaki önemini ortaya çıkarır. Yanıt, yalnızca kelimeye değil, muayene bulgularına ve görüntülemede saptanan değişikliğe dayanır.

İlişkili terimler: Palmar, Plantar, Dorsal, Ganglion, Flexor