Disc Sequestration

Disc Sequestration nedir, ne demek? Tıpta kullanımı

Omurgadaki bir fıtık anlatılırken yalnızca büyüklüğü değil, dışarı çıkan dokunun diskle bağlantısı da önemlidir; tıpta disc sequestration, bu bağlantının kopup fıtık dokusunun ayrı bir parça olarak kalmasını anlatır. Türkçe tıp dilinde karşılığı disk sekestrasyonudur. Buradaki disk, omurların arasında bulunan ve yükleri dağıtmaya yardımcı olan esnek yapıdır. Ayrılan parça ise vücudun ürettiği yeni bir oluşum değil, diskin kendi dokusudur.

İngilizce ifade kabaca “disk si-kvı-strey-şın” diye okunur. Disk sözcüğü yuvarlak levha anlamındaki Yunanca köke, sekestrasyon ise ayırmak anlamındaki Latince köke dayanır. Günlük konuşmada “Fıtığımdan bir parça kopmuş.” denmesi bu durumu kabaca anlatır. Buradaki kopma, kemik kırılması veya omurganın yerinden çıkması demek değildir; ayrılan yapı, omurlar arasındaki diske ait dokudur.

Disk sekestrasyonu raporda nasıl geçer?

Disk sekestrasyonu en çok bel ve boyun omurgasının manyetik rezonans, yani MR incelemelerinde karşınıza çıkar. Radyoloji uzmanı görüntüyü tarif eder; beyin ve sinir cerrahisi, ortopedi, fiziksel tıp ve rehabilitasyon hekimleri bu bulguyu yakınmalarınızla birlikte değerlendirir. Raporda “Bel bölgesinde sinir köküne bası yapan serbest fıtık parçası izlenmektedir.” gibi bir cümle bulunabilir. Bu cümlede parçanın varlığı kadar hangi sinire baskı yaptığı da önemlidir.

Sekestre disk fragmanı, ana diskten ayrılmış doku parçasını adlandırır. Kraniyale migre sekestre fragman, ayrılan parçanın omurga kanalı içinde baş yönüne doğru yer değiştirdiğini belirtir. Kaudale migre sekestre fragman ise parçanın kuyruk sokumu yönüne ilerlediğini anlatır. Sinir kökü basısı ifadesi bunlara eşlik ediyorsa, parçanın sinirle ilişkisi tarif ediliyordur; bu ifadeler ağrının şiddetini tek başına ölçmez.

Disk sekestrasyonu vücudu nasıl etkiler?

Diskin dış bölümü dayanıklı liflerden, iç bölümü ise daha yumuşak dokudan oluşur. Dış bölümdeki bir açıklıktan çıkan iç doku, bağlantısını kaybettiğinde genellikle omurga kanalındaki epidural alanda kalır. Bu alan, omuriliği ve sinirleri saran zarın dışındadır; parçanın burada bulunması omuriliğin içine girdiği anlamına gelmez. Yakındaki sinir kökü hem mekanik baskıdan hem de dokunun tetiklediği iltihabi yanıttan etkilenebilir.

Beldeki bir parça kalçadan bacağa yayılan ağrıya, uyuşmaya veya kas gücünde azalmaya yol açabilir; boyundaki bir parça benzer yakınmaları kolda oluşturabilir. Belirtilerin dağılımı, etkilenen sinire göre değişir. Doktorunuz “Görüntüdeki parçanın, bacağınızdaki ağrının dağılımıyla uyumlu olup olmadığına bakıyoruz.” diyebilir. Ayrılan doku zamanla bağışıklık hücreleri tarafından parçalanıp küçülebilir; bu nedenle disk sekestrasyonu saptanması mutlaka ameliyat gerektirmez. Yeni gelişen idrar yapamama, makat çevresinde uyuşma veya hızla artan güç kaybı ise acil değerlendirme gerektiren sinir basısını düşündürür.

Disk sekestrasyonu hangi terimlerden farklıdır?

Disk protrüzyonu, fıtıklaşan bölümün diskle birleştiği tabanının dışarı uzanan kısmından daha geniş olduğu bir taşma biçimidir. Disk ekstrüzyonu ise dışarı çıkan bölümün tabanından daha geniş olabildiği veya bazı görüntü kesitlerinde devamlılığının seçilemediği başka bir fıtıklaşma biçimini anlatır. Ekstrüzyonda ana diskle bağlantı korunabilir; sekestrasyonda bu bağlantı tamamen kaybolmuştur. Bu nedenle sekestrasyon, ekstrüzyonun özel bir alt tipi olarak değerlendirilir.

Disk migrasyonu, fıtık dokusunun çıktığı yerden başka bir yöne uzanmasını veya yer değiştirmesini anlatır; bağlantının kopmuş olmasını şart koşmaz. Dolayısıyla her yer değiştirmiş fıtık sekestre değildir. Sekestrasyon sözcüğü, bazı başka tıbbi bağlamlarda farklı dokular için de kullanılabilir; disk sekestrasyonu ifadesinde söz konusu olan omurlar arası disk dokusudur. Bu adlandırmalar bir şiddet sıralaması değildir: sinire temas etmeyen büyük bir parça, hassas bir noktaya baskı yapan daha küçük bir parçadan daha az belirti oluşturabilir.

Disk sekestrasyonunda hangi sorular işe yarar?

Görüşmede “Ayrılan parça hangi siniri etkiliyor ve şikâyetlerimle örtüşüyor mu?” sorusu, görüntü ile muayene arasındaki ilişkiyi netleştirir. “Kas gücümde veya reflekslerimde tedavi seçimini değiştirecek bir bulgu var mı?” sorusu, yalnızca ağrıya değil sinirin işlevine de odaklanır. “Benim durumumda takip, fizik tedavi veya ameliyat seçenekleri nasıl değerlendiriliyor?” sorusu ise yakınmaların süresi, günlük yaşam üzerindeki etkisi ve muayene bulgularına göre kişisel bir plan konuşulmasını sağlar.

İlişkili terimler: Disc Extrusion, Disc Protrusion, Radiculopathy