İçeriğe geç
Tıp Terimleri Sözlüğü

Fissura Obliqua

anat. anatomi

Solda alt lopla üst lop arasında, sağdaysa alt lopla üst ve orta lop arasında yer alan eğik yarık.

Fissura Obliqua nedir, ne demek? Tıpta kullanımı

Akciğerin içindeki her yarık, sonradan oluşmuş bir yırtık değildir; bazıları organın doğal bölümlerini birbirinden ayırır. İşte tıpta fissura obliqua, akciğerin lob adı verilen büyük bölümleri arasındaki eğik ayrımın adıdır. Türkçe tıp dilinde buna oblik fissür ya da eğik yarık denir. Buradaki yarık sözcüğü, dokuda hasar bulunduğunu değil, akciğerin normal anatomik düzenini anlatır.

Terim Latinceden gelir: fissura yarık, obliqua ise eğik anlamındadır. Kabaca fissura oblikua diye okunur. Günlük konuşmada “Akciğerimde yarık varmış, acaba yırtılmış mı?” diye sorabilirsiniz; ancak bu anatomik ad, yırtılma veya delinmeyle aynı şeyi anlatmaz. Terimin neyi tarif ettiğini anlamak için raporda çevresindeki kelimelere de bakmak gerekir.

Fissura obliqua nerelerde kullanılır?

Bu ad anatomi derslerinde, radyoloji değerlendirmelerinde, göğüs hastalıkları görüşmelerinde ve göğüs cerrahisi planlamasında kullanılır. Özellikle akciğer tomografisinde lobların sınırlarını tarif ederken karşınıza çıkabilir. Sol akciğerin oblik fissürü, sağ akciğerin oblik fissürü ve inkomplet oblik fissür, sık karşılaşılabilecek birleşik kullanımlardır. İlk ifadeler yarığın hangi tarafta olduğunu, sonuncusu ise loblar arasındaki ayrımın tam gelişmediğini belirtir.

Bir raporda “Sol akciğerde oblik fissür doğal görünümdedir.” yazması, değerlendirilen sınırda olağandışı bir görünüm tarif edilmediğini söyler. Buna karşılık fissür kalınlaşması, fissür boyunca sıvı veya fissürde yer değiştirme ifadeleri, bu sınırın görünümünde ek bir bulgu bulunduğunu anlatır. Bu bulguların anlamı, akciğerin geri kalanındaki değişikliklerle birlikte değerlendirilir; aynı kelime her hastada aynı nedeni göstermez.

Fissura obliqua akciğerde ne yapar?

Sol akciğerde eğik yarık, üst lob ile alt lob arasındadır. Sağ akciğerde ise alt lobu hem üst lobdan hem de orta lobdan ayırır. Genel olarak arkada daha yukarıdan başlayıp öne doğru aşağıya uzanır; eğik adı bu yönelimden gelir. Akciğerin dışını örten ince zar, yani visseral plevra, bu ayrım boyunca lobların birbirine bakan yüzlerini de kaplar.

Bu sınır, hekimlerin bir hastalığın hangi lobda bulunduğunu belirlemesini kolaylaştırır. Örneğin zatürreye ait bir alanın veya bir nodülün yerini tarif ederken fissür yol gösterir. Doktorunuz “Bu çizgi akciğerinizin doğal lob sınırı; gördüğümüz nodül bunun altında kalıyor.” diyebilir. Tomografide ince bir çizgi gibi seçilebilen bu yapı, akciğer grafisinde her zaman belirgin görünmez; görünmemesi doğrudan bir eksiklik olduğunu göstermez.

Bazı kişilerde loblar fissür boyunca tamamen ayrılmamıştır ve aralarında akciğer dokusu devam eder. İnkomplet fissür denilen bu anatomik farklılık, özellikle ameliyat planında önem kazanabilir. Normal bir fissürün kendisi tedavi gerektirmez. Fissür boyunca sıvı birikmesi veya komşu akciğer dokusunun hacim kaybetmesi gibi durumlarda ise görüntüsü değişebilir; değerlendirme, çizginin varlığına değil bu değişikliğin nedenine yönelir.

Fissura obliqua ve benzer terimler

Fissura horizontalis, sağ akciğerde üst lob ile orta lobu ayıran yatay yarıktır; fissura obliqua ile aynı sınır değildir. Sol akciğerde normal anatomik düzende buna karşılık gelen bir yatay yarık bulunmaz. Oblik fissürün büyük fissür diye adlandırıldığı da olur. Bu adlandırma, onun hastalık nedeniyle büyüdüğü anlamına gelmez.

Fissür sözcüğü vücudun başka bölgelerinde de kullanılır; örneğin anal fissür, makat bölgesindeki bir çatlağı anlatır. Akciğerdeki doğal fissür ile bu ağrılı doku çatlağı farklı durumlardır. Plevral efüzyon ise akciğer zarları arasında sıvı birikmesidir; anatomik yarığın adı değildir. Sıvı bazen fissür boyunca yerleşebildiğinden, aynı raporda bu terimler birlikte bulunabilir.

Fissura obliqua için ne sorabilirsiniz?

Raporda yalnızca anatomik yer tarif ediliyorsa “Burada normal lob sınırı mı anlatılıyor, yoksa bu sınırda bir değişiklik mi var?” sorusu belirsizliği giderir. Kalınlaşma, sıvı veya yer değiştirme yazıyorsa “Bu bulgu yakınmalarımla ilişkili mi ve önceki görüntülerimle karşılaştırıldığında değişmiş mi?” diye sorabilirsiniz. Ameliyat planlanıyorsa “Fissürün tam ayrılmamış olması yapılacak işlemin planını etkiliyor mu?” sorusu, anatomik farklılığın sizin tedaviniz açısından önemini netleştirir.

Fissura Obliqua hakkında sık sorulan sorular

Fissura obliqua ne demek?

Akciğer lobları arasındaki eğik anatomik ayrımın Latince adıdır. Türkçede oblik fissür veya eğik yarık olarak kullanılır.

Fissura obliqua nerede bulunur?

Her iki akciğerde bulunur. Solda üst ve alt lobu, sağda ise alt lobu üst ve orta lobdan ayırır.

Fissura obliqua raporda ne anlama gelir?

Çoğunlukla akciğerde bir yapının yerini veya lob sınırını tarif eder. Yanında kalınlaşma, sıvı ya da yer değiştirme yazıyorsa, bu ek bulgunun ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Fissura obliqua ile fissura horizontalis arasındaki fark nedir?

Oblik fissür eğik uzanır ve her iki akciğerde vardır. Horizontal fissür yatay uzanır ve sağ akciğerin üst lobuyla orta lobunu ayırır.

Fissura obliqua hangi kelimelerle kullanılır?

Sağ, sol, inkomplet, kalınlaşma ve fissür boyunca sıvı gibi ifadelerle karşılaşabilirsiniz. Bunlar sırasıyla tarafı, ayrımın tamamlanma durumunu veya görüntüdeki değişikliği belirtir.

Aynı harften

F Harfi İle Başlayan Tıp Terimleri