Intestinal

Intestinal nedir, ne demek? Tıpta kullanımı

Sindirim sistemiyle ilgili konuşurken tıpta intestinal sözcüğü, anlatılan yapının veya olayın bağırsaklarla ilişkili olduğunu belirtir. Günlük dilde bunu bağırsakla ilgili diye düşünebilirsiniz; ancak hangi durumun kastedildiğini, yanında gelen kelime belirler. Örneğin intestinal enfeksiyon ile intestinal metaplazi aynı şeyi anlatmaz. İlki enfeksiyonu, ikincisi hücrelerin görünüm ve özelliklerindeki bir değişimi tarif eder. Bu nedenle bir raporda intestinal sözcüğünü gördüğünüzde, onu izleyen kelimeyi de birlikte değerlendirmek gerekir.

Sözcüğün kökü Latince bağırsak anlamındaki intestinum kelimesine dayanır; Latincede intestinalis biçimi kullanılır. İngilizce tıp dilindeki intestinal, Türkçe tıp diline de intestinal yazımıyla yerleşmiştir. Türkçede kabaca intes-ti-nal diye okunur. Günlük konuşmada söylenen “Doktor bağırsaklarımla ilgili bir durumdan söz etti” cümlesi, bu sözcüğün genel karşılığını verir; fakat durumun yerini, nedenini veya önemini açıklamaz. İntestinal, ince bağırsak için de kalın bağırsak için de kullanılabilen geniş kapsamlı bir sıfattır.

Intestinal hangi ifadelerde kullanılır?

Bu kelimeyle gastroenteroloji ve genel cerrahi görüşmelerinde, karın görüntüleme raporlarında ve patoloji sonuçlarında karşılaşabilirsiniz. İntestinal obstrüksiyon, bağırsak içeriğinin ilerlemesini engelleyen bir tıkanıklığı anlatır. İntestinal enfeksiyon, bağırsakları etkileyen enfeksiyonlar için kullanılır; ishal, karın ağrısı veya ateş gibi yakınmalarla ilişkili olabilir. İntestinal motilite ise bağırsak kaslarının içeriği ilerleten hareketlerini ifade eder. Doktorun “Bağırsak hareketlerinizin yavaşladığını düşünüyoruz” demesi, intestinal motilitenin azaldığını günlük dille açıklamasına örnektir.

İntestinal metaplazi, özellikle mide biyopsisinin patoloji raporunda görülebilen bir ifadedir. Burada bağırsakta bir sorun bulunduğu değil, mide yüzeyini döşeyen bazı hücrelerin bağırsak hücrelerine benzeyen özellikler kazandığı anlatılır. “Mide biyopsisinde intestinal metaplazi izlenmiştir” bir rapor cümlesi örneğidir. Bulguyla ilgili değerlendirmede değişimin nerede bulunduğu, ne kadar yaygın olduğu ve eşlik eden başka hücresel değişiklikler önem taşır.

İntestinal permeabilite, bağırsak duvarının maddelerin geçişine ne ölçüde izin verdiğini anlatan teknik bir ifadedir. Araştırmalarda ve bazı uzmanlık değerlendirmelerinde geçer; gündelik dildeki geçirgen bağırsak söylemiyle her zaman aynı kapsamda kullanılmaz. İntestinal emilim ise besinlerden elde edilen maddelerin bağırsak yüzeyinden vücuda alınmasını ifade eder. Bu farklı kullanımlar nedeniyle intestinal sözcüğü tek başına hastalık anlamına gelmez.

Intestinal süreçler vücutta nasıl işler?

İnce bağırsak, sindirilmiş besinlerin büyük bölümünün emildiği yerdir. İç yüzeyindeki kıvrımlar ve küçük çıkıntılar, emilim için geniş bir alan oluşturur. Kalın bağırsak ise su ve elektrolitlerin geri alınmasına, dışkının oluşmasına ve ilerletilmesine katkıda bulunur. Bağırsak duvarındaki kaslar, içeriği karıştıran ve ileri taşıyan hareketler yapar. Dolayısıyla intestinal bir bulgu, bazen emilimle, bazen hareketlerle, bazen de bağırsak duvarının yapısıyla ilgilidir.

Tıkanıklıkta bağırsak içeriği ilerleyemediği için engelin gerisinde sıvı ve gaz birikebilir; ağrı, şişkinlik ve kusma gelişebilir. Belirgin karın şişliğiyle birlikte gaz veya dışkı çıkaramama ve sürekli kusma, gecikmeden değerlendirme gerektiren belirtilerdir. Enfeksiyonda ise bağırsak yüzeyinin etkilenmesi ve sıvı dengesinin bozulması ishale yol açabilir. Emilimin bozulduğu durumlarda bazı besin öğelerinin eksikliği gelişebilir. Sizin için önemli olan, intestinal kelimesinden çok, hangi işlevin etkilendiği ve bu etkinin yakınmalarınızla örtüşüp örtüşmediğidir.

Intestinal ile hangi terimler karıştırılır?

Gastrik mideyle, intestinal bağırsaklarla ilişki kurar; gastrointestinal ise mide ve bağırsakları birlikte kapsayan bir ifadedir. Bu yüzden gastrointestinal kanama denildiğinde, kanamanın tam yerini yalnızca bu ifadeden çıkaramazsınız. İntestinal kanama ifadesi ise bağırsak kaynaklı kanamayı anlatır. Kolonik, özellikle kalın bağırsağın kolon bölümünü belirtirken intestinal daha geniş bir alanı kapsar. Bu sözcükler birbirinin zıttı değil, farklı organları veya kapsamları gösteren terimlerdir.

İntestinal ile interstisyel de yazılışları benzediği için karıştırılabilir. İnterstisyel, hücreler veya dokular arasındaki alanla ilgili demektir; bağırsaklara özgü değildir. Ayrıca intestinal metaplazi ile kanser aynı bulgu değildir. Metaplazi hücre tipindeki değişimi anlatır; mide açısından takip gereksinimi, bulgunun yaygınlığına ve kişinin diğer risk özelliklerine göre belirlenir. Patoloji raporunda displazi bulunması ise farklı bir hücresel değişikliktir ve ayrıca değerlendirilir.

Intestinal bulgu için ne sorabilirsiniz?

Görüşmeye giderken intestinal sözcüğünün geçtiği cümlenin tamamını ve varsa önceki raporlarınızı yanınıza almak, bulgunun yeri ve zaman içindeki değişimi hakkında konuşmayı kolaylaştırır. “Bu intestinal bulgu hangi organı veya bağırsak bölümünü ilgilendiriyor?” sorusu anatomik yeri netleştirir. “Bu bulgu yakınmalarımı açıklıyor mu, yoksa başka bir nedenle mi araştırıldı?” sorusu raporla şikâyetiniz arasındaki ilişkiyi açar. “Benim durumumda tedavi, ek inceleme veya takip gerekiyor mu?” sorusu ise özellikle intestinal metaplazi gibi sonucu kişisel özelliklere göre değerlendirilen bulgularda sonraki adımı belirlemeye yarar.

İlişkili terimler: Intestinum Ileum, Gastric, Gastrointestinal