Kyphosis
n. isim
Kyphosis nedir, ne demek? Tıpta kullanımı
Sırtın yandan bakıldığında geriye doğru yuvarlak görünmesini anlatırken tıpta kyphosis sözcüğü kullanılır; Türkçe tıp dilindeki karşılığı kifozdur. Günlük konuşmada kamburluk denmesi yaygındır, ancak bu kelime normal bir omurga kıvrımıyla belirgin bir şekil değişikliğini birbirinden ayırmaz. Göğüs bölgesindeki omurganın doğal olarak böyle bir kavsi vardır. Klinik değerlendirmede önemli olan, kavsin beklenenden fazla olup olmadığı ve hangi nedenle oluştuğudur.
Terim, Yunancada eğri veya kambur anlamıyla ilişkili kyphos sözcüğünden gelir. Türkçede yazıldığı gibi, kabaca kifoz diye okunur. İngilizce yazımdaki harfler farklı görünse de Türkçe bir muayene notunda genellikle kifoz yazısını görürsünüz. Bir kişinin sırtı için kullanılan bu ifade, eğriliğin yerini ve biçimini tarif eder; nedenini anlamak için muayene bulgularına ve gerektiğinde görüntülemeye bakılır.
Kifoz hangi değerlendirmelerde karşınıza çıkar?
Kifoz en çok ortopedi, fiziksel tıp ve rehabilitasyon ile omurga cerrahisi değerlendirmelerinde karşınıza çıkar. Omurga röntgeninde, bazen bilgisayarlı tomografi veya manyetik rezonans raporunda eğriliğin görünümü anlatılırken kullanılır. "Torakal kifozda artış izlenmiştir." şeklindeki bir rapor cümlesi, sırtın göğüs kafesine karşılık gelen bölümündeki doğal kavsin belirginleştiğini söyler. Bu cümle, görüntüde görülen biçimi tarif eder; ağrının mutlaka bu eğrilikten kaynaklandığını göstermez.
Torakal kifoz, eğriliğin omurganın göğüs bölümünde olduğunu belirtir. Postüral kifoz, duruşla ilişkili ve kişi doğrulduğunda azalabilen yuvarlaklaşmayı anlatır. Yapısal kifoz ise omurların biçimi veya omurganın yapısıyla ilişkili, doğrulmakla tamamen düzelmeyen eğrilik için kullanılır. Scheuermann kifozu, büyüme döneminde bazı omur gövdelerinin kama biçimi almasıyla ilişkili özel bir tablodur. "Duruşunuzla azalan bir eğrilik mi, yoksa omurlarda şekil değişikliği mi var, muayenede bunu değerlendireceğim." diyen hekim bu ayrımı araştırır.
Kifoz vücutta nasıl oluşur?
Omurga, üst üste dizilen omurlar, aralarındaki diskler, bağlar ve kasların birlikte çalışmasıyla yük taşır. Sırt bölgesindeki kavis, bu düzenin doğal bir parçasıdır. Uzun süre öne eğik durmak bazı kişilerde esnek bir yuvarlaklaşmayı belirginleştirebilir; fakat her kifozu oturuş alışkanlığına bağlamak doğru değildir. Omurun ön bölümünün yüksekliğini kaybetmesi de sırtı öne doğru kapatan bir şekil değişikliği oluşturabilir. Kemik erimesine bağlı omur çökme kırıkları bunun önemli nedenlerindendir.
Kifozun sizin için anlamı, görünümden çok esnekliği, nedeni ve günlük yaşam üzerindeki etkisiyle belirlenir. Bazı kişiler yalnızca duruş değişikliği fark ederken bazılarında sırt ağrısı, kas yorgunluğu veya uzun süre dik durmakta zorlanma olabilir. "Dik durmaya çalışıyorum ama sırtım yine yuvarlanıyor." sözü, muayenede eğriliğin ne kadar düzeltilebildiğinin araştırılmasını gerektirebilir. Çok belirgin eğrilikler göğüs kafesinin hareketini ve solunumu etkileyebilir. Yeni başlayan şiddetli sırt ağrısı, özellikle kemik erimesi olan bir kişide, yalnızca duruş sorunu kabul edilmeden değerlendirilir.
Kifoz, lordoz ve skolyoz farkı
Kifoz ile lordoz, omurgaya yandan bakıldığında görülen farklı yönlerdeki kavislere verilen adlardır. Kifoz sırtın geriye doğru dışbükey kıvrımını, lordoz ise boyun ve beldeki içe doğru kavsi anlatır. Bu kavislerin varlığı doğaldır; değerlendirme, normalden fazla veya az olmalarına göre değişir. Hiperklifoz yerine kullanılan doğru terim hiperkifozdur ve kifotik eğriliğin artmış olduğunu özellikle vurgular.
Skolyoz ise omurganın önden ya da arkadan bakıldığında yana eğrilmesi ve omurlardaki dönmeyle ilişkilidir. Kifoz ve skolyoz aynı kişide birlikte bulunabilir; bu durumda kifoskolyoz ifadesi kullanılabilir. Halk arasında kamburluk denmesi, bu farklı şekil değişikliklerini birbirine karıştırabilir. Ayrıca omuzların öne düşmesi, omurgada kalıcı bir yapısal eğrilik olduğu anlamına gelmez. Hekim, duruşu gözleyerek, hareketleri değerlendirerek ve gerekli durumlarda ayakta çekilen omurga grafisini inceleyerek bunları ayırır.
Kifoz için hangi sorular işe yarar?
Görüşmede "Bende tarif edilen kifoz doğal sırt kavsi mi, artmış bir eğrilik mi?" sorusu, rapordaki ifadenin nasıl yorumlandığını netleştirir. "Eğrilik duruşla düzeliyor mu, yoksa omurlarda yapısal bir değişiklik var mı?" sorusu, muayene ve görüntülemenin hangi ayrımı hedeflediğini öğrenmenizi sağlar. "Benim durumumda egzersiz, kemik sağlığı değerlendirmesi veya başka bir tedavi gerekli mi?" sorusu ise kişisel planı konuşmaya açar. Yanıt, yaşınıza, ağrınıza, eğriliğin ilerleyip ilerlemediğine ve altta yatan nedene göre değişir; yalnızca kifoz kelimesine bakılarak korse veya ameliyat kararı verilmez.
Kyphosis hakkında sık sorulan sorular
Kyphosis ne demek?
Türkçe tıp dilinde kifoz olarak yazılır ve omurganın geriye doğru dışbükey kavsini anlatır. Günlük dilde kamburluk denir, ancak sırt bölgesindeki doğal kavis de bu adla tanımlanır.
Kyphosis nerede bulunur?
Doğal kifotik kavis omurganın göğüs bölümünde bulunur. Muayenede belirgin sırt yuvarlaklaşması görülürse bunun normal kavisten ne kadar farklı olduğu değerlendirilir.
Kyphosis neyin belirtisidir?
Artmış kifoz duruşla ilişkili olabilir veya omurların yapısındaki değişikliklerden kaynaklanabilir. Büyüme dönemindeki omur şekil değişiklikleri ve kemik erimesine bağlı çökme kırıkları olası nedenler arasındadır.
Kyphosis ile skolyoz arasındaki fark nedir?
Kifoz, yandan bakıldığında sırtın yuvarlaklaşmasıyla ilgilidir. Skolyoz ise yana eğrilik ve omurlardaki dönmeyle ilişkilidir; aynı omurgada birlikte görülebilirler.
Kyphosis raporda ne anlama gelir?
Omurganın kavsi hakkında bir gözlemi belirtir; yanındaki artmış veya azalmış gibi ifadeler yorumu değiştirir. Rapor, muayene ve şikâyetlerle birlikte değerlendirilerek tedavi gerekip gerekmediğine karar verilir.
İlişkili terimler: Lordosis, Scoliosis, Kyphoscoliosis, Osteoporosis