Lower Esophageal Sphincter

Lower Esophageal Sphincter nedir, ne demek? Tıpta kullanımı

Yemek borusundan mideye geçen lokmanın geri dönmesini sınırlayan bir kapanma bölgesi vardır; tıpta lower esophageal sphincter adı bu bölge için kullanılır. Türkçe karşılığı alt özofagus sfinkteridir. Günlük dilde yemek borusunun alt ucundaki kaslı kapı gibi düşünülebilir. Ancak burada menteşeli bir kapak değil, kasların oluşturduğu ve gerektiğinde gevşeyen bir geçiş bölgesi bulunur.

Terim İngilizcedir ve kabaca louır isofıciıl sfinktır diye okunur. Lower alt, esophageal yemek borusuyla ilgili, sphincter ise büzülerek geçişi sınırlayan kas yapısı anlamındadır. Özofagus ve sfinkter sözcüklerinin kökleri Yunancaya uzanır. Doktorunuzun kullandığı alt yemek borusu sfinkteri ifadesi de aynı bölgeyi anlatır; farklı bir organı tarif etmez.

Alt özofagus sfinkteri raporlarda nasıl kullanılır?

Bu terim özellikle gastroenterolojide, reflü ve yutma güçlüğü değerlendirmelerinde karşınıza çıkar. Özofagus manometrisi, burundan ilerletilen ince bir kateterle yemek borusundaki basınçları ölçer. Raporda alt özofagus sfinkter basıncı yazıyorsa bölgenin kapanmayı sağlayan basıncı değerlendiriliyordur. Alt özofagus sfinkterinin gevşemesi ifadesi, yutma sırasında geçişin ne kadar rahat açıldığını anlatır. Alt özofagus sfinkter yetmezliği ise bu bölgenin geri kaçışı engelleme işlevinin yetersizliğini belirtir.

Bir raporda, “Alt özofagus sfinkterinin yutma sırasında gevşemesi normal sınırlardadır” cümlesini görebilirsiniz. Bu ifade, lokmanın mideye geçişi için gereken açılmanın uygun olduğunu bildirir; bölgenin bütün özelliklerinin normal olduğu anlamına gelmez. Doktorunuz, “Basıncı düşük ölçtük, fakat bunu yakınmalarınız ve diğer incelemelerle birlikte değerlendireceğiz” diyebilir. Endoskopi bölgenin görünümünü ve dokudaki hasarı incelerken manometri kasların çalışma düzenini değerlendirir; bu nedenle incelemeler birbirinin yerine geçmez.

Alt özofagus sfinkteri nasıl çalışır?

Yemek borusunun mideye yakın ucundaki düz kaslar, dinlenme sırasında çevresine göre daha yüksek basınçlı bir bölge oluşturur. Diyaframın yemek borusunu çevreleyen kasları da kapanma mekanizmasına destek verir. Yutkunurken bu bölge gevşer, yemek borusunun ilerletici kasılmaları lokmayı mideye taşır. Geçiş tamamlandığında kapanmayı sağlayan kas etkinliği yeniden devreye girer.

İstirahat basıncının düşük olması, mide içeriğinin yemek borusuna geri kaçmasını kolaylaştırabilir. Bunun hastanın günlük yaşamındaki karşılığı göğüs arkasında yanma, ağza ekşi sıvı gelmesi veya yemek sonrasında rahatsızlık olabilir. “Yemekten sonra ağzıma ekşi su geliyor” şeklindeki günlük anlatım, reflü yakınmasına örnektir. Ancak düşük basınç saptanan herkes aynı yakınmaları yaşamaz; mideyle yemek borusunun yerleşimi ve sfinkterin geçici gevşemeleri de geri kaçışı etkiler.

Sfinkter geğirme sırasında da geçici olarak gevşeyebilir; bu, midedeki havanın çıkmasını sağlar. Yutma dışındaki bu gevşemeler reflünün oluşumunda rol oynayabilir. Bu nedenle yalnızca basınç değerine bakılarak reflü hastalığı tanısı konulmaz. Gerektiğinde pH ve impedans izlemiyle yemek borusuna geri kaçış değerlendirilir; sonuçlar yakınmalarınızla birlikte yorumlanır.

Alt özofagus sfinkteri hangi terimlerle karışır?

Üst özofagus sfinkteri, boğaz ile yemek borusu arasındaki geçiş bölgesidir; alt özofagus sfinkteri ise mide girişindedir. Pilör sfinkteri midenin çıkışında bulunur ve içeriğin ince bağırsağa geçişini düzenler. Kardiya, midenin yemek borusuyla birleştiği giriş bölgesinin adıdır. Kardiya anatomik bir bölgeyi, alt özofagus sfinkteri ise burada kapanmayı sağlayan işlevsel kas bölgesini ifade eder.

Sfinkterin düşük basınçlı olmasıyla yutma sırasında yeterince gevşememesi aynı sorun değildir. Hipotonik sfinkter ifadesi düşük kas tonusunu ve buna bağlı düşük basıncı anlatır. Akalazyada ise alt özofagus sfinkterinin yutmayla gevşemesi bozulur ve yemek borusunun ilerletici kasılmaları kaybolur. Bu durumda lokmaların mideye geçişi zorlaşır; başlangıçtaki sfinkter basıncı mutlaka yüksek olmak zorunda değildir. Reflü geri kaçışı, akalazya ise geçişin bozulduğu bir hareket hastalığını anlatır.

Alt özofagus sfinkteri için ne sorulmalı?

Manometri sonucu görüşülürken sizi en çok zorlayan yakınmayı ve bunun yemekle, yatmakla veya yutkunmakla ilişkisini belirtmeniz değerlendirmeyi yönlendirir. Rapordaki ifadeye göre şu sorular işe yarar: “Alt özofagus sfinkterimde sorun düşük kapanma basıncı mı, yutarken yeterince gevşeyememesi mi?”, “Bu bulgu yakınmalarımı açıklıyor mu, yoksa reflüyü değerlendirmek için başka bir inceleme gerekiyor mu?”, “Bu sonuç tedavi seçimimi nasıl etkiler?” Önceden geçirilmiş mide veya yemek borusu ameliyatlarını söylemeniz de önemlidir; değişmiş anatomi ölçümlerin yorumunu etkileyebilir.

İlişkili terimler: Cardia, Upper, Esophageal, Achalasia