Myotomy

Myotomy nedir, ne demek? Tıpta kullanımı

Kasın gerektiği gibi gevşeyemediği bazı durumlarda, onu keserek geçişi rahatlatmak mümkündür; tıpta myotomy adı verilen işlemin temel mantığı budur. Türkçe tıp dilinde miyotomi diye yazılır ve yaklaşık aynı şekilde okunur. Günlük dilde karşılığı, belirli bir kasın liflerinin cerrahi olarak kesilmesidir. Buradaki amaç çoğunlukla kası tamamen ortadan kaldırmak değil, oluşturduğu sıkılığı azaltmaktır.

İngilizcedeki myotomy sözcüğü, Yunancada kas anlamındaki mys ile kesme anlamındaki tome köklerinden oluşur. Sözcüğün başındaki miyo bölümü kası, sonundaki tomi bölümü kesme işlemini anlatır. Miyotomi bir anatomi dalının adı değil, kas dokusuna uygulanan bir işlemin adıdır; hangi kasın kesildiğini ise yanına gelen sözcükler açıklar.

Miyotomi hangi işlemlerin adında geçer?

Miyotomiyle gastroenteroloji, genel cerrahi ve çocuk cerrahisinde karşılaşabilirsiniz. Muayene notunda tedavi seçeneği olarak, ameliyat onamında planlanan işlem olarak veya ameliyat raporunda yapılan müdahale olarak yazılabilir. Örneğin, “Alt yemek borusu büzücü kasına yönelik miyotomi planlandı.” cümlesi, işlemin henüz yapılmadığını ve hangi kas bölgesinin hedeflendiğini bildirir.

Heller miyotomisi, yemek borusunun mideye açıldığı bölgedeki kasların kesilmesine verilen ameliyat adıdır ve özellikle akalazya tedavisinde kullanılır. Peroral endoskopik miyotomi ise ağızdan ilerletilen endoskopla, sindirim kanalının içinden ulaşılarak yapılan bir yöntemdir; belgelerde POEM kısaltmasıyla görülebilir. Bu yöntemlerin seçimi hastalığın özelliklerine, önceki tedavilere ve işlemi yapan ekibin değerlendirmesine bağlıdır.

Piloromiyotomi, midenin çıkışındaki kalınlaşmış kasın kesilerek gevşetilmesidir; özellikle bebeklerde hipertrofik pilor stenozunun tedavisinde kullanılır. Krikofaringeal miyotomi, yemek borusunun üst girişindeki kasın gevşemesiyle ilgili seçilmiş yutma sorunlarında gündeme gelir. Bu adlar aynı kesme ilkesini paylaşır, ancak uygulandıkları bölge ve tedavi ettikleri sorun birbirinden farklıdır.

Miyotomi vücutta neyi değiştirir?

Sindirim kanalındaki bazı kaslar kapak gibi davranarak yiyeceklerin uygun yönde ilerlemesini sağlar. Akalazyada yemek borusunun alt ucundaki büzücü kas yeterince gevşemez; yemek borusunun yiyeceği ilerleten hareketleri de bozulur. Bunun sonucunda lokmaların geçişi zorlaşabilir, yenilenler ağza geri gelebilir ve kişi yemek yerken göğsünde takılma hissedebilir. Miyotomi, çıkıştaki kas direncini azaltmayı hedefler; bozulmuş sinir işlevini doğrudan onarmaz.

Doktorunuz işlemi, “Yiyeceklerin mideye daha rahat geçmesi için sıkı kalan kas liflerini keseceğiz.” diye açıklayabilir. Uygulamada hedeflenen kas tabakası kesilirken iç yüzeyi örten dokunun korunmasına çalışılır. Günlük konuşmada kullanılan “Yemek borumdaki sıkı kası gevşetmek için ameliyat olacağım.” cümlesi de bu amacı anlatır. Bununla birlikte her yutma güçlüğü kasın sıkı kalmasından kaynaklanmadığı için, işlem kararı yalnızca bu yakınmaya bakılarak verilmez.

Alt yemek borusu büzücü kasının direnci azaltıldığında mide içeriğinin yukarı kaçması, yani reflü ortaya çıkabilir veya artabilir. Bu nedenle bazı cerrahi uygulamalarda reflüyü azaltmaya yönelik ek bir işlem planlanır. Tedaviden beklenen yarar ve olası istenmeyen etkiler, miyotominin yapıldığı organa göre değişir; mide çıkışına yapılan işlemle yemek borusuna yapılan işlemin takip planı aynı değildir.

Miyotomi ile miyektomi arasındaki fark

Miyotomi ile miyektomi benzer duyulsa da aynı işlem değildir. Miyotomide kas lifleri kesilir; miyektomide kas dokusunun bir bölümü çıkarılır. Bu nedenle ameliyat raporunda bu adlardan hangisinin yazdığı, dokuda ne yapıldığını anlamak açısından önemlidir. Miyopati ise bir işlem değil, kas hastalıkları için kullanılan genel bir terimdir.

Miyotoni de miyotomiyle karıştırılabilir: miyotoni, kasıldıktan sonra kasın gevşemesinin gecikmesini anlatır. Dilatasyon ise dar bir bölgenin genişletilmesidir ve kas liflerini cerrahi olarak kesmekle aynı işlem değildir. Akalazya için konuşulan balon dilatasyonu ile miyotomi farklı tedavi yöntemleridir; benzer bir geçiş rahatlığı hedeflemeleri, uygulamalarının aynı olduğu anlamına gelmez.

Miyotomi için hangi sorular işe yarar?

Miyotomi önerildiğinde görüşmeyi somutlaştıran sorular şunlardır: “Hangi kas bölgesine miyotomi yapılacak ve bunun şikâyetimle ilişkisi nedir?” “Benim durumumda bu yöntemin ilaç veya genişletme tedavisine göre beklenen yararı nedir?” “İşlemden sonra beslenmem, reflü açısından takibim ve kontrollerim nasıl düzenlenecek?”

İlişkili terimler: Achalasia, Myectomy, Myotonia, Pyloromyotomy, Sphincter