Gallop
n. isim
Gallop nedir, ne demek? Tıpta kullanımı
Kalbinizi dinleyen hekim yalnızca atışların hızına değil, seslerin birbirini nasıl izlediğine de dikkat eder; tıpta gallop, olağan kalp seslerine eklenen sesin oluşturduğu, atın koşu temposunu andıran dinleme bulgusudur. Türkçe tıp dilinde genellikle galo veya galo ritmi denir. Buradaki ritim sözcüğü, mutlaka kalbin düzensiz attığını değil, duyulan seslerin belirli bir örüntü oluşturduğunu anlatır. Galo, çoğunlukla kişinin kendi kulağıyla duyduğu bir ses değil, stetoskopla saptanan bir bulgudur.
Terim, İngilizcede atın dört nala koşmasını anlatan gallop sözcüğünden gelir; sözcüğün kökeni Fransızca galop biçimine dayanır. İngilizce söylenişi kabaca galıp şeklindedir, ancak Türkiye’de hekimler arasında galo okunuşu yerleşmiştir. Günlük konuşmada “Doktor kalbimde fazladan bir ses duyduğunu söyledi” denmesi, bu bulgunun hasta tarafından nasıl aktarılabileceğine örnektir. Fazladan duyulan her sesin galo olarak adlandırılmadığını da ayırmak gerekir.
Galo hangi ifadelerle kullanılır?
Galo en sık kardiyoloji ve iç hastalıkları muayenelerinde, ayrıca nefes darlığı nedeniyle yapılan acil değerlendirmelerde karşınıza çıkar. Muayene notunda “Kalp dinlemekle galo ritmi duyuldu” yazabilir. Bu ifade, hekimin stetoskopla aldığı bulguyu kaydeder; kan tahlilinin ya da elektrokardiyografinin doğrudan verdiği bir sonuç değildir. Ekokardiyografi ise sesin kendisini kaydetmekten çok, kalbin yapısını ve çalışma özelliklerini inceleyerek nedenini araştırmaya yardımcı olur.
Ventriküler galo, kalbin gevşeme döneminde karıncığa hızlı kan doluşuyla ilişkili ek sesi anlatır. Atriyal galo, kulakçığın kasılarak kanı esnekliği azalmış bir karıncığa göndermesi sırasında ortaya çıkan ses için kullanılır. Sumasyon galosu ise kalp hızlandığında bu ek seslerin birbirine yaklaşarak birleşmesini ifade eder. Hekimin “Galo sesini duyuyorum; kalbin doluşunu ve pompalama gücünü inceleyelim” demesi, muayene bulgusundan sonraki değerlendirmenin yönünü açıklar.
Galo sırasında kalpte ne olur?
Kalbin olağan sesleri esas olarak kapakların kapanması sırasında oluşan titreşimlerle ilişkilidir. Galo sesleri ise karıncıkların kanla doluşu sırasında ortaya çıkar. Karıncığa hızla giren kanın hareketinin yavaşlaması ve kalp yapılarında oluşturduğu titreşimler, erken doluş dönemindeki ek sese katkıda bulunur. Kulakçık kasılması sırasında duyulan ek ses ise çoğunlukla karıncığın dolmaya karşı daha fazla direnç göstermesiyle ilişkilidir. Böylece aynı galo adı altında, doluşun farklı evrelerini yansıtan sesler bulunabilir.
Sizin açınızdan önemli olan, duyulan sesin yaşınız, yakınmalarınız ve diğer muayene bulgularınızla birlikte yorumlanmasıdır. Erken doluşla ilişkili ek ses, gençlerde ve gebelikte fizyolojik olarak duyulabilir; ileri yaşta ise kalbin yüklenmesini veya işlev bozukluğunu düşündürebilir. Kulakçık kasılmasıyla ilişkili ek ses, uzun süren yüksek tansiyon gibi kalp kasının esnekliğini azaltan durumlarda görülebilir. Galo tek başına hastalık anlamına gelmez; nefes darlığı, bacaklarda şişlik ve çabuk yorulmayla birlikte bulunması, kalp yetersizliği açısından daha dikkatli değerlendirme gerektirir.
Galo, üfürüm ve aritmi farkı
Galo ile üfürüm aynı bulgu değildir. Galo, kalbin çalışma döngüsünde belirli bir anda duyulan kısa bir ek sestir; üfürüm ise kan akımındaki türbülansın oluşturduğu, daha uzun süren üfleme veya hışırtı benzeri sestir. Kapak darlığı ya da kapak kaçağı üfürüme yol açabilir; aynı kişide hem üfürüm hem galo duyulması da mümkündür. Dolayısıyla galo duyulması, doğrudan kapakta kaçak bulunduğu anlamına gelmez.
Aritmi, kalbin elektriksel uyarılarının oluşması veya iletilmesiyle ilgili hız ve düzen bozukluklarını kapsar. Galo ise öncelikle dinleme sırasında tanınan bir ses örüntüsüdür ve düzenli kalp atımları sırasında da duyulabilir. Taşikardi kalbin hızlı atmasını anlatır; hızlanma galo seslerini birbirine yaklaştırabilir ama her taşikardide galo oluşmaz. Çarpıntı da kişinin hissettiği bir yakınmadır; galo bulunan kişi hiçbir çarpıntı hissetmeyebilir.
Galo duyulduğunda ne sorulmalı?
Muayenede galo saptandığında “Duyduğunuz ek ses kalbin doluşunun hangi evresiyle ilişkili?” sorusu, bulgunun türünü öğrenmenizi sağlar. Nefes darlığınız, efor kapasitenizde azalma veya ayak bileklerinizde şişlik varsa bunların ne zaman başladığını anlatarak “Bu ses yakınmalarımla bağlantılı olabilir mi?” diye sorabilirsiniz. Daha önceki kalp incelemelerinizi ve kullandığınız ilaçları görüşmeye getirip “Ekokardiyografi ya da başka bir inceleme gerekiyor mu?” sorusunu yöneltmeniz, değerlendirmenin hangi amaçla sürdürüleceğini netleştirir.
Gallop hakkında sık sorulan sorular
Gallop ne demek?
Gallop, kalp dinlenirken olağan seslere eklenen seslerin oluşturduğu, atın koşu temposuna benzetilen örüntüdür. Türkçe tıp dilinde galo veya galo ritmi denir.
Gallop neyin belirtisidir?
Kalbin doluş özelliklerindeki değişikliklere, yüklenmesine veya kasının esnekliğinin azalmasına işaret edebilir. Bazı ek sesler gençlerde fizyolojik olarak da duyulabildiği için değerlendirme yaşa ve eşlik eden bulgulara göre yapılır.
Gallop raporda ne anlama gelir?
Genellikle hekimin kalbi stetoskopla dinlerken ek bir ses örüntüsü duyduğunu belirtir. Nedenini anlamak için yakınmalar, muayenenin diğer bulguları ve gerekirse ekokardiyografi birlikte değerlendirilir.
Gallop ile üfürüm arasındaki fark nedir?
Galo kısa, ek bir kalp sesidir; üfürüm ise türbülanslı kan akımının oluşturduğu daha uzun bir sestir. Aynı muayenede her ikisi de duyulabilir.
Gallop hangi kelimelerle kullanılır?
Ventriküler galo, atriyal galo ve sumasyon galosu sık kullanılan ifadelerdir. Bu adlar, ek sesin doluşun hangi evresinde oluştuğunu veya seslerin birleştiğini anlatır.
İlişkili terimler: Auscultation, Diastole, Heart Failure, Murmur, Ventricle