Lökosit tahlil sonucunda ne anlama gelir?

Lökosit neyi ölçer?

Lökosit, vücudunuzun savunma sisteminde görev alan beyaz kan hücrelerinin genel adıdır; akyuvar veya beyaz küre olarak da duyabilirsiniz. Tahlilde lökosit değeri, kan örneğinizde bulunan bu hücrelerin toplam sayısını gösterir. Hemogram, yani tam kan sayımı içinde yer alır. Raporunuzda WBC kısaltmasıyla görülebilir; İngilizce white blood cell count ifadesi, Türkçede beyaz kan hücresi sayısı anlamına gelir.

Beyaz kan hücreleri mikroplarla mücadelede, hasarlı dokuların temizlenmesinde ve bağışıklık yanıtının düzenlenmesinde çalışır. Nötrofil, lenfosit, monosit, eozinofil ve bazofil bu hücrelerin farklı görevler üstlenen türleridir. Toplam lökosit sayısı savunma hücrelerinin genel durumunu gösterirken, hücre dağılımı hangi türün değiştiğini anlamaya yardımcı olur. Bu nedenle doktorunuz toplam sayıyla birlikte hemogramdaki diğer alanlara da bakabilir; yalnızca toplam değerden hangi savunma hücresinin etkilendiği anlaşılamaz.

Hangi durumlarda bakılır?

Lökosit ölçümü ateş, boğaz ağrısı, öksürük, idrar yaparken yanma veya açıklanamayan halsizlik gibi yakınmaların değerlendirilmesinde istenebilir. Doktorunuz enfeksiyon ya da iltihabi süreç olasılığını araştırırken bu sonuçtan yararlanabilir. Uzun süren eklem yakınmaları, tekrarlayan enfeksiyonlar veya lenf bezlerinde büyüme gibi durumlarda da hemogram değerlendirmeye katkı sağlayabilir. Ancak benzer yakınmaların farklı nedenleri bulunduğu için sonuç, muayenenin yerine geçmez.

Her lökosit testi hastalık şüphesi nedeniyle yapılmaz. Genel sağlık değerlendirmesinde, ameliyat öncesi incelemelerde veya bilinen hastalıkların takibinde de hemogram istenebilir. Bağışıklık sistemini ya da kemik iliğini etkileyebilen ilaçları kullanan kişilerde hücre sayılarının izlenmesi gerekebilir. Daha önceki sonuçlarla karşılaştırma, değişimin yeni mi yoksa uzun süredir mevcut mu olduğunu anlamaya yardımcı olur. Testin hangi amaçla istendiğini bilmeniz, rapordaki işaretleri yorumlarken önemli bağlam sağlar.

Lökosit normal değeri kaç olmalı?

Lökosit yüksekse ne anlama gelir?

Lökositin raporunuzdaki aralık üzerinde bulunmasına lökositoz denir. Bu durum, savunma sisteminin enfeksiyona veya iltihabi uyarıya yanıt verdiğini düşündürebilir. Özellikle bakteriyel enfeksiyonlarda artış görülebilir; ancak yüksek sonuçtan enfeksiyonun kaynağı veya etkeni anlaşılamaz. Bazı viral enfeksiyonlarda da lökosit sayısı ya da hücre türlerinin dağılımı değişebilir. Tek başına lökosit değeri hastalık tanısı anlamına gelmez.

Yoğun egzersiz, ağrı, ameliyat, yaralanma ve belirgin duygusal stres sırasında da lökosit sayısı yükselebilir. Bu durumlarda hücrelerin dolaşıma geçişindeki değişiklikler ölçüme yansıyabilir. Sigara kullanımı ve hamilelik de yüksek sonuçla ilişkili olabilir; değerlendirme sırasında bu bilgilerin bilinmesi önem taşır.

Yüksekliğin devam etmesi, açıklanamayan kilo kaybı veya gece terlemesi gibi yakınmalarla birlikte bulunması daha ayrıntılı değerlendirme gerektirebilir. Daha seyrek olarak kemik iliğinde hücre üretimini etkileyen hastalıklar da araştırılabilir. Doktorunuz artışın derecesini, hangi hücre türünün yükseldiğini, önceki ölçümleri ve eşlik eden bulguları birlikte değerlendirir. Gerekli gördüğünde kan hücrelerinin mikroskop altında incelendiği periferik yaymadan yararlanabilir.

Lökosit düşükse ne anlama gelir?

Lökositin raporunuzdaki aralık altında bulunmasına lökopeni denir. Bazı viral enfeksiyonlar sırasında veya sonrasında geçici düşüş görülebilir. İlaçların etkileri, bağışıklık sisteminin kendi dokularına yöneldiği hastalıklar ve kemik iliğinde üretimin azalması da olası nedenler arasındadır. B12 vitamini veya folat eksikliği gibi beslenmeyle ilişkili sorunlarda diğer kan hücreleriyle birlikte lökositler de etkilenebilir. Bazı kişilerde ise doğuştan gelen, yıllardır aynı düzeyde seyreden ve hastalık anlamı taşımayan iyi huylu bir düşüklük bulunabilir; doktorunuz bunu önceki sonuçlarınızla karşılaştırarak ayırt eder.

Düşük lökosit sonucunda özellikle nötrofil sayısı önem taşır; bu hücreler bakterilere ve mantarlara karşı savunmada görev alır. Enfeksiyona yatkınlık toplam lökosit sayısından çok, etkilenen hücre türüne ve düşüklüğün derecesine bağlı olabilir. Sonucun ne kadar süredir düşük olduğu, eşlik eden ateş veya ağız yaraları ve hemogramdaki diğer değişiklikler değerlendirmeyi yönlendirir. Önceki tahlillerinizi paylaşmanız bu ayrımı kolaylaştırabilir.

Sonucu etkileyen şeyler

Kan alınmadan hemen önce yapılan ağır egzersiz, yoğun stres ve sigara kullanımı lökosit ölçümünü etkileyebilir. Gün içindeki doğal değişimler de sonuçlar arasında farklılık oluşturabilir. Hemogram için çoğu zaman açlık gerekmez; ancak aynı örnekten başka testler çalışılacaksa hazırlık koşulları değişebilir. Laboratuvarın size bildirdiği örnek verme koşullarını dikkate almanız, sonuçların karşılaştırılmasını kolaylaştırır.

Hamilelikte, özellikle ilerleyen dönemlerde ve doğum çevresinde lökosit sayısının artması fizyolojik değişimlerle ilişkili olabilir. Kortizon içeren ilaçlar sayıyı yükseltebilirken, bazı bağışıklık baskılayıcı ilaçlar ve kanser tedavileri düşürebilir. Kullandığınız reçeteli ilaçları, takviyeleri ve yakın zamanda geçirdiğiniz hastalıkları doktorunuzla paylaşın. İlaçların etkisini yalnızca rapordaki işarete bakarak ayırt etmek mümkün olmayabilir.

Uzun süreli yoğun alkol kullanımı, beslenme bozuklukları ve kemik iliği üzerindeki etkileri nedeniyle kan hücrelerinin üretimini değiştirebilir. Susuzluk kanın yoğunluğunu artırarak ölçülen değeri etkileyebilir. Örnekte pıhtı oluşması veya işlenmesinde yaşanan sorunlar da güvenilirliği azaltabilir. Beklenmedik sonuçlarda doktorunuz yeni örnekle kontrol isteyebilir; kontrolün zamanı yakınmalarınıza ve diğer bulgulara göre belirlenir.

Ne zaman doktora gitmeli?

Lökosit sonucunuz raporunuzdaki aralık dışında işaretliyse, sonucu testi isteyen doktorla paylaşmanız uygun olur. Değişiklik devam ediyorsa veya tekrarlayan enfeksiyon, uzun süren ateş, belirgin halsizlik, kolay morarma ya da açıklanamayan kilo kaybı eşlik ediyorsa değerlendirmeyi geciktirmeyin. Bilinen lökosit ya da nötrofil düşüklüğünüz varken ateş, titreme veya genel durumda belirgin bozulma gelişirse aynı gün sağlık kuruluşuyla görüşün. Nefes darlığı, bilinç bulanıklığı veya hızla kötüleşme varsa acil değerlendirme gerekir. Görüşmeye önceki hemogramlarınızı ve ilaç listenizi götürmeniz, değişimin nedenini araştırmayı kolaylaştırabilir.