MCV tahlil sonucunda ne anlama gelir?

MCV neyi ölçer?

MCV, kanınızdaki alyuvarların ortalama hacmini gösterir; alyuvarlar, oksijeni dokulara taşıyan kırmızı kan hücreleridir. İngilizce mean corpuscular volume ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçede ortalama alyuvar hacmi veya ortalama eritrosit hacmi olarak adlandırılır. Hemogram, yani tam kan sayımı içinde yer alır ve genellikle aynı kan örneğinden diğer kan hücresi ölçümleriyle birlikte elde edilir.

Bu değeri, alyuvarların ortalama büyüklüğünü anlatan bir gösterge gibi düşünebilirsiniz. Hücrelerin ne kadar oksijen taşıdığını doğrudan ölçmez; bunun değerlendirilmesinde hemoglobin gibi başka sonuçlara bakılır. Ayrıca ortalama verdiği için kandaki bütün alyuvarların aynı büyüklükte olduğunu göstermez. Farklı boyutlardaki hücreler birlikte bulunduğunda ortalama, raporunuzdaki aralık içinde kalabilir.

MCV, kansızlık değerlendirmesinde hücreleri büyüklüklerine göre ayırmaya yardımcı olur. Doktorunuz hemoglobin, hematokrit, alyuvar sayısı ve hücre boyutlarındaki farklılığı gösteren RDW sonucunu birlikte inceler. Böylece yalnızca hücrelerin boyutu değil, kanın oksijen taşıma kapasitesi ve hücrelerin dağılımı hakkında da bilgi edinilir.

Hangi durumlarda bakılır?

MCV çoğunlukla halsizlik, çabuk yorulma, solukluk, baş dönmesi veya eforla nefes nefese kalma gibi yakınmalar araştırılırken görülür. Bu belirtiler kansızlıkla ilişkili olabileceği gibi başka nedenlerle de ortaya çıkabilir. Hemogram genel sağlık değerlendirmesinde de istendiğinden, hiçbir yakınmanız yokken raporunuzda MCV bulunması olağandır. Testin istenmiş olması belirli bir hastalıktan şüphelenildiği anlamına gelmez.

Yoğun adet kanaması, sindirim sisteminden kan kaybı şüphesi, yetersiz beslenme veya bağırsaklardan emilim sorunu gibi durumlarda MCV değerlendirmeye katkı sağlar. Demir depoları ve vitaminlerle ilgili incelemelerde hangi sonuçların birlikte ele alınacağını belirlemeye yardımcı olabilir. Bilinen bir kansızlığın izleminde, gebelik kontrollerinde veya kan hücrelerini etkileyebilen hastalıkların değerlendirilmesinde de kullanılır. Önceki hemogramlarınız varsa, zaman içindeki değişim tek seferlik ölçümden daha açıklayıcı olabilir. Bu nedenle eski raporlarınızı görüşmeye götürmeniz, değişimin yeni mi yoksa uzun süredir var mı olduğunun anlaşılmasını kolaylaştırır.

MCV normal değeri kaç olmalı?

MCV yüksekse ne anlama gelir?

MCV yüksek olduğunda alyuvarların ortalama hacmi raporunuzdaki aralığın üzerindedir. Buna makrositoz adı verilir. Tek bir değerin tek başına hastalık anlamına gelmediğini hatırlamak önemlidir. Yüksekliğin hemoglobin düşüklüğüyle birlikte bulunup bulunmaması, diğer kan hücrelerinin durumu ve yakınmalarınız yorumun yönünü değiştirir.

Folat ya da B12 vitamini eksikliği, alyuvarların gelişimini etkileyerek MCV artışına yol açabilir. B12 vitamini sinir sistemi için de önemlidir; bu nedenle uyuşma, karıncalanma veya denge sorunu gibi yakınmalar görüşmede paylaşılmalıdır. Alkol kullanımı, karaciğer hastalıkları, tiroit bezinin yavaş çalışması ve bazı ilaçlar da yüksek MCV ile ilişkili olabilir.

Kan kaybı veya alyuvarların normalden hızlı parçalanması sonrasında kemik iliğinin kana daha fazla genç hücre göndermesi de ortalamayı yükseltebilir. Retikülosit denilen bu hücreler, olgun alyuvarlardan daha büyüktür. Daha seyrek olarak kemik iliğinin hücre üretimini etkileyen durumlar araştırılabilir. Hangi olasılığın anlamlı olduğu; öykünüz, muayene bulguları, retikülosit sayımı ve gerektiğinde kan yaymasıyla birlikte değerlendirilir.

MCV düşükse ne anlama gelir?

MCV düşük olduğunda alyuvarların ortalama hacmi raporunuzdaki aralığın altındadır. Bu durum mikrositoz olarak adlandırılır. En sık değerlendirilen nedenlerden biri demir eksikliğidir. Demir, hemoglobin yapımında kullanıldığı için yeterli olmadığında yeni üretilen alyuvarlar daha küçük hale gelebilir. Ancak demir eksikliğinin erken döneminde MCV henüz değişmemiş olabilir.

Düşük MCV, talasemi taşıyıcılığı gibi kalıtsal hemoglobin özelliklerinde de görülebilir. Taşıyıcılık ile demir eksikliğini ayırmak için alyuvar sayısı, ferritin ve gerektiğinde hemoglobin incelemeleri birlikte ele alınır. Ailede benzer kan sonuçlarının bulunması bu değerlendirmede yardımcıdır. Uzun süren iltihabi hastalıklar da demirin vücutta kullanılmasını etkileyerek bazı kişilerde küçük alyuvarlarla ilişkili olabilir.

Düşük bir sonuç görüldüğünde yalnızca demir miktarı değil, olası kaybın veya emilim sorununun kaynağı da araştırılabilir. Adet kanamalarının özellikleri, dışkıda kan görülmesi, beslenme düzeni ve bağırsak yakınmaları bu nedenle sorulur. Demir depolarını gösteren ferritin, iltihap sırasında yükselebileceğinden bağlamından ayrı yorumlanmaz. MCV sonucuna bakarak kendi kendinize eksiklik varsaymanız, farklı nedenlerin gözden kaçmasına yol açabilir.

Sonucu etkileyen şeyler

MCV için tek başına açlık genellikle gerekmez; aynı anda istenen başka testler varsa hazırlık koşulları değişebilir. Kan vermeden önce laboratuvarın veya doktorunuzun bildirdiği koşulları izlemek, sonuçların karşılaştırılmasını kolaylaştırır. Ölçüm yöntemi ve laboratuvarın kullandığı aralık farklılaşabileceğinden, sonucu internetten bulunan başka sınırlarla değil raporunuzdaki aralık ile karşılaştırmak daha uygundur.

Düzenli alkol kullanımı, belirgin vitamin eksikliği bulunmasa da alyuvarların büyüklüğünü etkileyebilir. Gebelikte kan yapımındaki ve besin gereksinimindeki değişiklikler sonucu yorumlamada dikkate alınır. Bazı kanser ilaçları, bağışıklık sistemini etkileyen ilaçlar ve bazı epilepsi ilaçları da MCV üzerinde değişiklik oluşturabilir. Kullandığınız ilaçları ve takviyeleri belirtmeniz yararlıdır; sonuç nedeniyle kendi başınıza ilaç bırakmayın.

Yakın zamanda kan nakli yapılması, dolaşımda farklı büyüklükte alyuvarların birlikte bulunmasına neden olabilir. Kan örneğinin analizden önce uzun süre bekletilmesi ya da soğuğa bağlı hücre kümelenmesi de ölçümü etkileyebilir. Belirgin kan şekeri yüksekliği bazı ölçüm koşullarında MCV değerini değiştirebilir. Sonuç önceki ölçümlerinizle veya diğer hemogram bulgularıyla uyumsuzsa, doktorunuz laboratuvar değerlendirmesi ya da tekrar örnek alınmasını uygun görebilir.

Ne zaman doktora gitmeli?

MCV sonucunuz raporunuzdaki aralığın dışındaysa, özellikle değişiklik yeni ortaya çıktıysa veya tekrarlıyorsa aile hekiminizle ya da sizi izleyen doktorla görüşebilirsiniz. Süregelen yorgunluk, çarpıntı, solukluk, uyuşma, denge sorunu, yoğun adet kanaması veya açıklanamayan kilo kaybı varsa bunları randevuda belirtin. Dinlenirken belirgin nefes darlığı, göğüs ağrısı, bayılma, durmayan kanama ya da siyah ve katranımsı dışkı olduğunda değerlendirmeyi geciktirmeden acil sağlık hizmetine başvurun. Başvurunun aciliyeti MCV değişikliğinden çok bu belirtiler ve genel durumunuzla ilişkilidir. Yakınmanız yoksa yalnızca MCV nedeniyle acil başvuru genellikle gerekmez; doktorunuz diğer sonuçlarla birlikte değerlendirir. Görüşmeye önceki tahlillerinizi ve ilaç listenizi götürmeniz değerlendirmeyi kolaylaştırır.