İçeriğe geç
Tıp Terimleri Sözlüğü

Gall

n. isim

(pl. 1. galla). Safra öd; 2. Sürtmekten meydana gelen yara.

Gall nedir, ne demek? Tıpta kullanımı

Aynı İngilizce kelime, sindirimle ilgili bir metinde başka, ciltteki tahrişi anlatırken başka bir anlam taşıyabilir: tıpta gall, kullanıldığı bağlama göre değerlendirilir. Safrayla ilgili kullanımında karaciğerin ürettiği sindirim sıvısını anlatır; günlük dildeki karşılığı öd sözcüğüdür. Daha seyrek ve özellikle eski metinlerde ise sürtünmeyle oluşmuş yüzeysel yara ya da tahriş için kullanılabilir. Bu yüzden sözcüğün yanında hangi organın veya yakınmanın geçtiğine bakmak gerekir.

Gall İngilizcedir; safra anlamındaki kullanımı Eski İngilizcedeki gealla sözcüğüne uzanır. Türkçe seslerle kabaca gol diye okunabilir, ancak sesin tam karşılığı İngilizce aksanına göre değişir. Türkçe sağlık kayıtlarında gall yerine genellikle safra, safra kesesi ya da ciltteki durumu açıklayan Türkçe ifadeler kullanılır. Günlük konuşmadaki “Doktor safra kesemde taş olduğunu söyledi” cümlesi, İngilizce bir belgede bu kökle karşılaşabileceğiniz durumlardan birini anlatır.

Gall hangi kelimelerle kullanılır?

Gastroenteroloji, genel cerrahi ve radyoloji metinlerinde gall çoğunlukla daha uzun kelimelerin içinde karşınıza çıkar. Gallbladder safra kesesini, gallstone safra taşını, gallbladder polyp ise safra kesesi polibini ifade eder. Bunlar aynı bulgunun farklı adları değildir: kese bir organ, taş sertleşmiş bir oluşum, polip ise kese duvarından içeri doğru uzanan bir çıkıntıdır. İngilizce belgelerde safra kesesinin adı bazen ayrı kelimelerle de yazılabilir.

Ultrason raporundaki “Safra kesesi içinde taş izlenmiştir” cümlesi taş bulunduğunu bildirir; taşın mutlaka ağrı yaptığını veya kanal tıkanıklığı oluşturduğunu söylemez. Muayenede duyabileceğiniz “Ağrınızın safra kesesiyle ilişkili olup olmadığını değerlendireceğiz” cümlesi ise henüz nedenin kesinleşmediğini anlatır. Gall sözcüğünün cilt yarası anlamı güncel belgelerde daha az kullanılır; sürtünmeye bağlı sıyrık için abrasion veya excoriation gibi terimlerle karşılaşmak daha olasıdır. Hangi anlamın kastedildiğini belgenin konusu ve cümlenin bütünü belirler.

Gall vücutta neyi anlatır?

Safra karaciğerde üretilir, safra kesesinde depolanıp yoğunlaştırılır ve yemek sonrasında ince bağırsağa geçer. İçindeki safra asitleri, yağların sindirilmesini ve yağda çözünen vitaminlerin emilmesini kolaylaştırır. Dolayısıyla safra ile safra kesesi aynı şey değildir: biri sıvı, diğeri bu sıvıyı depolayan organdır. Safranın içindeki maddeler çökelip bir araya geldiğinde taş oluşabilir; taşın kesede kalmasıyla bir kanalı tıkaması farklı sonuçlar doğurur.

Safra taşı bazı kişilerde hiçbir yakınmaya yol açmazken, bazı kişilerde sağ üst karında veya midenin üst kısmında ağrıya neden olabilir. Kanalın tıkanması sarılıkla, kesede iltihap gelişmesi ise ağrı ve ateşle ilişkili olabilir; bu bulguların birlikte değerlendirilmesi gerekir. Sürtünme anlamındaki gall kullanımında ise sorun sindirim sisteminde değil, derinin koruyucu yüzeyindedir. Ayakkabı, giysi veya ekipmanın tekrarlayan teması kızarıklık, yanma ve yüzeysel doku kaybı oluşturabilir; “Ayakkabı topuğumu vurdu” sözü bu mekanizmayı günlük dille anlatır.

Gall ile karıştırılan terimler

Bile, güncel İngilizce tıp dilinde safra sıvısı için kullanılan temel sözcüktür; gall ise özellikle safra kesesi ve safra taşıyla ilgili kelimelerde görülür. Safra çamuru, safra içinde çökelmiş küçük parçacıkları anlatır ve taşla aynı bulgu değildir. Safra kesesi iltihabı da yalnızca taş bulunmasından farklıdır: kese duvarında iltihabi bir süreç vardır. Taş, çamur ve iltihap ifadelerinin birbirinin yerine kullanılması, raporun olduğundan farklı anlaşılmasına yol açabilir.

Cilt bağlamında sürtünmeye bağlı sıyrık, derinin yüzeyinin mekanik temasla zedelenmesidir; basınç yarası ise uzun süreli baskının dokudaki kanlanmayı bozmasıyla gelişir. Su toplaması, deri katmanları arasında sıvı birikmesini anlatır ve sürtünmeye eşlik edebilir, fakat açık yara ile aynı değildir. Gall ifadesi tek başına hastalık anlamına gelmez; hangi yapıyı veya bulguyu anlattığı belirlenmelidir. Özellikle çeviri belgelerde kelimeyi doğrudan tanı gibi kabul etmek yerine ilgili cümleyi incelemek daha doğru olur.

Gall için hangi sorular işe yarar?

Belgede gall veya bu kökten oluşan bir kelime varsa görüşmede önce “Burada safra sıvısı mı, safra kesesi mi, yoksa ciltteki bir tahriş mi anlatılıyor?” diye sorabilirsiniz. Safra kesesinde bir bulgu saptanmışsa “Bu bulgu yakınmalarımı açıklıyor mu, yoksa başka bir nedenle araştırma gerekir mi?” sorusu, görüntüleme sonucuyla yaşadığınız şikâyet arasındaki ilişkiyi netleştirir. İzlem ya da tedavi konuşulurken “Hangi değişiklikte yeniden değerlendirme gerekir ve bunun için nasıl bir plan yapacağız?” sorusu, bulgunun günlük yaşamınız açısından ne ifade ettiğini somutlaştırır.

Gall hakkında sık sorulan sorular

Gall ne demek?

İngilizcede safra anlamında kullanılabilir; daha seyrek olarak sürtünmenin oluşturduğu tahrişi veya yarayı anlatır. Doğru karşılık, kelimenin geçtiği cümleye göre seçilir.

Gall raporda ne anlama gelir?

Sindirim sistemiyle ilgili bir raporda genellikle safra kesesi veya safra taşıyla bağlantılı bir kelimenin parçasıdır. Bulguyu anlamak için kelimenin tamamına ve raporun sonuç bölümüne bakılır.

Gall hangi kelimelerle kullanılır?

Gallbladder, gallstone ve gallbladder polyp sık karşılaşılan örneklerdir. Sırasıyla safra kesesi, safra taşı ve safra kesesi polibi anlamına gelirler.

Gall ile bile arasındaki fark nedir?

Bile, safra sıvısının güncel İngilizce tıp dilindeki temel adıdır. Gall aynı anlamı taşıyabilse de özellikle birleşik kelimelerde görülür ve farklı bağlamlarda cilt tahrişini de anlatabilir.

Gall ile başlayan terimler nelerdir?

Gallbladder ve gallstone bu kökle başlayan yaygın terimlerdir. Gallbladder wall safra kesesi duvarını, gallbladder inflammation ise safra kesesi iltihabını ifade eder.

İlişkili terimler: Bile, Cholecystitis, Cholelithiasis, Excoriation, Gallbladder

Aynı harften

G Harfi İle Başlayan Tıp Terimleri