İçeriğe geç
Tıp Terimleri Sözlüğü

Partition

Türkçe yazımı: partisyon

n. isim

1. Kısımlara bölünme, kısımlara ayrılma; 2. Bölme, perde, duvar, bir oluşumu iki kısma ayıran bölme.

Partition nedir, ne demek? Tıpta kullanımı

Bir yapının içindeki ayırıcı duvarı anlatmak için tıpta partition sözcüğü kullanılabilir; aynı kelime, bir bütünün bölümlere ayrılmasını da anlatır. Günlük dilde karşılığı, cümlenin bağlamına göre bölme, perde veya ayırma olabilir. Evin içindeki bir duvarın odaları birbirinden ayırması gibi, vücuttaki bazı dokular da komşu boşlukların sınırını oluşturur. Ancak kelime her kullanıldığında elle tutulabilen bir duvarı tarif etmez; bazen bir maddenin farklı ortamlar arasında nasıl dağıldığını belirtir.

Partition İngilizcedir ve kökeni, bölüştürme anlamındaki Latince partitio sözcüğüne uzanır. İngilizce söyleyişi kabaca partişın şeklindedir. Türkçe tıp dilinde partisyon yazımıyla karşılaşabilirsiniz; bazı metinlerde bunun yerine bölme veya bölümlenme denir. Hangi karşılığın uygun olduğunu anlamak için sözcüğün yanında bulunan organ adına, sıfata veya ölçüm ifadesine bakmak gerekir.

Partisyon hangi ifadelerde kullanılır?

Kulak burun boğaz ve radyoloji alanlarında eksik partisyon ifadesi, iç kulaktaki salyangozun doğuştan gelen bir gelişim farklılığını tanımlayabilir. Burada söz edilen, salyangozun içindeki kemiksi ayırıcı yapıların beklenen biçimde oluşmamasıdır. Bir görüntüleme raporunda “İç kulakta eksik partisyon ile uyumlu görünüm izlenmiştir.” cümlesi bulunabilir. Bu ifade, kulağın dış görünüşünden çok, işitmeyle ilgili iç yapıların düzenini anlatır.

Koklear partisyon ise işitme fizyolojisinde kullanılan bir başka ifadedir. Salyangoz içindeki sıvı dolu bölümleri ayıran, ses titreşimlerinin işlenmesinde görev alan doku düzenini anlatır. Bu kullanım, bir doğumsal bozukluğun adından farklı olarak normal işitme mekanizmasının açıklanmasında da karşınıza çıkabilir.

Farmakoloji ve kimya metinlerinde partisyon katsayısı ifadesi kullanılır. Bu katsayı, bir maddenin birbirine karışmayan ortamlar arasında nasıl paylaşıldığını gösterir; örneğin yağ benzeri bir ortam ile su arasındaki dağılımı değerlendirebilir. Dolayısıyla aynı kelime, bir kulak raporunda anatomik bölümlenmeyi anlatırken, ilaçlarla ilgili bir kaynakta maddenin fiziksel ve kimyasal davranışını anlatabilir.

Partisyon vücutta neyi değiştirir?

İç kulaktaki salyangoz, sesin sinir sistemine aktarılmasında görevli hassas yapılar içerir. Buradaki sıvı boşlukları, zarlar ve kemiksi destekler, titreşimlerin uygun biçimde iletilmesine katkıda bulunur. Koklear partisyonun hareketi, işitme hücrelerinin uyarılmasını sağlayan mekanik sürecin parçasıdır. Bu nedenle bölümlerin nasıl ayrıldığı ve ayırıcı dokuların nasıl çalıştığı, yalnızca bir şekil meselesi değildir.

Eksik partisyon söz konusu olduğunda, işitmenin ne ölçüde etkilendiğini yalnızca terimden çıkaramayız. İşitme testleri, görüntülemedeki ayrıntılar ve kişinin yakınmaları birlikte değerlendirilir. Doktorunuz “İç kulaktaki bölümlenme farklılığını, işitme testinizle birlikte değerlendireceğiz.” diyebilir. Böyle bir bulgu, özellikle işitmeye yönelik bir ameliyat planlanıyorsa, cerrahın iç yapıların düzenini önceden bilmesi açısından önem taşıyabilir.

İlaç bağlamında ise partisyon katsayısı, bir maddenin yağlı ortamlara mı yoksa sulu ortamlara mı daha fazla yöneldiğini anlamaya yardım eder. Bu özellik, hücre zarlarından geçişle ilişkili olabilir; ancak ilacın etkisini veya vücuttaki dağılımını tek başına belirlemez. Günlük konuşmada “Bu kelime kulağımdaki bir bölmeyi mi, ilacın özelliğini mi anlatıyor?” diye sormak, farklı kullanımları ayırmak için yerinde bir başlangıçtır.

Partisyon ve septum arasındaki fark

Septum, anatomide ayırıcı perde veya duvar için kullanılan daha belirli bir terimdir; burun boşluğunu ayıran yapı buna örnektir. Partition ise hem böyle bir ayırıcı yapıyı hem de bölümlere ayrılma durumunu anlatabilen daha geniş bir sözcüktür. Bu nedenle her bağlamda septum yerine kullanılması uygun olmaz.

Kompartıman, ayırıcı duvarın kendisini değil, sınırları bulunan bölümü veya alanı anlatır. Partisyonu bir odanın duvarına benzetirsek kompartıman o duvarın çevrelediği oda gibi düşünülebilir. Perforasyon ise bir dokuda delik oluşmasını belirtir; bölümlenmeyle aynı anlama gelmez. Özellikle eksik partisyon ifadesini doğrudan bir zarın delinmesi olarak yorumlamamak gerekir.

Partisyon için hangi sorular sorulabilir?

Görüşmede önce “Buradaki partisyon ifadesi hangi yapıyı veya özelliği anlatıyor?” diye sorabilirsiniz. İç kulak raporunda geçiyorsa “Bu bulgunun işitme testimle ilişkisi nedir?” sorusu, görüntü ile yaşadığınız yakınmaların bağlantısını netleştirir. Bir işlem planlanıyorsa “Bu yapısal özellik tedavi veya ameliyat planını nasıl etkiliyor?” sorusu, terimin sizin bakımınızdaki karşılığını öğrenmenizi sağlar.

Partition hakkında sık sorulan sorular

Tıpta partisyon nedir?

Partisyon, bağlama göre ayırıcı bir yapıyı veya bölümlere ayrılmayı anlatır. Yanındaki kelimeler, anatomik bir bölmeden mi yoksa maddelerin dağılımından mı söz edildiğini gösterir.

Partisyon raporda ne anlama gelir?

Anlamı raporun konusuna bağlıdır. İç kulak görüntülemesindeki eksik partisyon ifadesi, salyangozun iç bölümlenmesindeki doğuştan gelen bir farklılığı tarif edebilir.

Partisyon hangi kelimelerle kullanılır?

Eksik partisyon, koklear partisyon ve partisyon katsayısı kullanılan ifadelerdir. Bunlar sırasıyla gelişimsel anatomi, işitme fizyolojisi ve maddelerin ortamlar arasındaki dağılımıyla ilgilidir.

Partisyon ile septum arasındaki fark nedir?

Septum, anatomik bir ayırıcı perde veya duvarın adıdır. Partisyon daha geniş anlamlıdır ve bölümlenme sürecini de ifade edebilir.

Partisyon katsayısı ne demek?

Bir maddenin birbirine karışmayan ortamlar arasında nasıl dağıldığını gösteren bir özelliktir. İlaç araştırmalarında yağ benzeri ortamlarla su arasındaki dağılımı değerlendirmek için kullanılabilir.

İlişkili terimler: Septum, Cochlea

Aynı harften

P Harfi İle Başlayan Tıp Terimleri