İçeriğe geç
Tıp Terimleri Sözlüğü

Achilles Tendon Reflex

Aşil kirişi refleksi (aşil kirişi perküsyonunda baldır üçbaşlı kasının kasınması ve ayak tabanının bükülmesi).

Aşil tendonu refleksi, ayak bileğinin arkasındaki gastrocnemius kasının tendonuna keskin bir musluk verildiğinde ayağın plantar fleksiyonundan oluşan derin bir tendon refleksidir. Bu refleks, periferik nöropatileri veya diyabeti olan kişilerde genellikle yoktur. Hipotiroidizm ve düşük motor nöron hastalıkları olan hastalarda bükülmüş ayağın hafif geri dönüşü olabilir. Bir hiperaktif refleks, hipertiroidizm veya piramidal sistem hastalığının yanı sıra herhangi bir üst motor nöron hastalığından da kaynaklanabilir.

Achilles Tendon Reflex nedir, ne demek? Tıpta kullanımı

Ayak bileğinizin arkasına küçük bir muayene çekiciyle dokunulduğunda ayağınızın kendiliğinden aşağı yönelmesi, tıpta achilles tendon reflex adıyla anılan yanıttır. Türkçede aşil tendon refleksi veya aşil refleksi denir. Günlük dille, baldır kasının ani bir gerilmeye verdiği otomatik karşılıktır; hareketi isteyerek yapmanız gerekmez. Hekim bu yanıtı değerlendirirken yalnızca ayağın hareket edip etmediğine değil, hareketin gücüne ve kasın ardından nasıl gevşediğine de bakar.

İngilizce ad kabaca “ıkiliz tendın rifleks” diye okunur. Achilles adı, Yunan mitolojisindeki Akhilleus'tan gelir ve topuğun üzerindeki kalın kirişin adında yaşar. Tendon, kası kemiğe bağlayan sağlam dokudur; refleks sözcüğünün kökü ise Latincede geri dönme veya geri yansıma düşüncesini taşır. Türkçe bir muayene kaydında İngilizce ad yerine çoğunlukla aşil refleksi ifadesini görürsünüz.

Aşil refleksi muayenede nasıl kullanılır?

Aşil refleksi, özellikle nöroloji ve fiziksel tıp ve rehabilitasyon muayenelerinde değerlendirilir. Ayakta uyuşma, bacakta güçsüzlük, belden bacağa yayılan ağrı veya yürüme değişikliği olduğunda sinir sistemi incelemesinin bir parçasıdır. Hekim ayağınızı hafifçe yukarı doğru konumlandırıp baldırınızı gevşetmenizi ister, ardından topuğun üzerindeki tendona refleks çekiciyle vurur. “Ayağınızı serbest bırakın, hareketi kendiniz yapmayın.” sözü bu sırada duyabileceğiniz bir doktor cümlesidir.

Muayene notundaki “Aşil refleksleri iki tarafta simetrik olarak alınıyor.” cümlesi, yanıtın sağda ve solda benzer bulunduğunu anlatır. Aşil refleksinde azalma, beklenenden daha zayıf yanıtı; aşil refleksi kaybı, uygun muayeneye rağmen yanıt alınamamasını belirtir. Artmış aşil refleksi ise yanıtın belirgin derecede canlı olmasıdır. Bu ifadeler kan tahlili sonucundan çok fizik muayene kaydında yer alır; anlamları kas gücü, duyu ve diğer refleks bulgularıyla birlikte değerlendirilir.

Aşil refleksi vücutta nasıl oluşur?

Çekicin oluşturduğu kısa gerilme, baldır kaslarının içindeki gerilmeye duyarlı algılayıcıları uyarır. Duyu sinyali sinirler aracılığıyla omuriliğin sakral bölgesine ulaşır; buradan çıkan hareket sinyali kaslara geri döner. Bu ileti yolunda tibial sinir görev alır. Baldırdaki gastroknemius ve soleus kasları kasılınca aşil tendonu topuğu çeker, ayak gaz pedalına basar gibi aşağı yönelir. Bu harekete plantar fleksiyon denir; refleks yanıtı bilinçli karar vermenizi beklemeden oluşur.

Yanıtın zayıflaması, bu yolun duyu veya hareket bölümündeki bir soruna işaret edebilir. Örneğin diyabete bağlı periferik sinir hasarı ya da beldeki bir sinir kökünün etkilenmesi olası nedenler arasındadır; ancak diyabeti olan herkesin aşil refleksi kaybolmaz. Yaş, kasların yeterince gevşememesi ve muayene tekniği de sonucu etkileyebilir. “Çekice vurunca ayağım oynamadı, acaba sinirim mi sıkıştı?” diye düşünmeniz anlaşılır; yine de refleksin alınamaması tek başına belirli bir hastalığı göstermez.

Aşil refleksi hangi terimlerle karıştırılır?

Aşil tendiniti, tendonun ağrılı sorununu anlatmak için kullanılan bir terimdir; aşil refleksi ise sinir-kas yanıtıdır. Aşil tendon kopması da ayrı bir durumdur ve tendonun fiziksel bütünlüğünün bozulması anlamına gelir. Dolayısıyla aşil refleksinin zayıf bulunması, tendonunuzun mutlaka koptuğu anlamına gelmez. Diz kapağının altından değerlendirilen patella refleksi benzer bir muayene yöntemidir, fakat farklı kasları ve sinir yollarını inceler.

Plantar refleks, ayak tabanı uyarılarak değerlendirilir ve aşil tendonuna vurularak alınan refleksle aynı değildir. Klonus ise gerilme sonrasında ortaya çıkan ritmik, tekrarlayıcı kasılmalardır; yalnızca güçlü bir refleks yanıtından farklıdır. Hipotiroidide dikkat çeken bulgu, kasılmanın ardından gevşemenin gecikmesi olabilir. Hipertiroidide veya beynin ve omuriliğin hareket kontrol yollarını etkileyen bazı hastalıklarda refleksler canlılaşabilir; bu ayrımlar tiroit testleri ve nörolojik muayenenin bütünüyle anlam kazanır.

Aşil refleksi için ne sorabilirsiniz?

Muayenede yanıtın azaldığı söylenirse “Aşil refleksimdeki değişiklik sağda ve solda aynı mı, diğer muayene bulgularımla nasıl örtüşüyor?” sorusu, bulgunun dağılımını anlamanızı sağlar. Uyuşma veya belden yayılan ağrı varsa “Bu bulgu sinir kökü etkilenmesini mi, periferik sinir sorununu mu düşündürüyor?” diye sorabilirsiniz. İnceleme planlanıyorsa “Elektromiyografi ya da kan tahliliyle hangi olasılığı araştırıyorsunuz?” sorusu, yapılacak testin amacını netleştirir. Yeni başlayan belirgin güç kaybını, yürürken ayağın takılmasını ve yakınmaların ne zaman başladığını anlatmanız da muayenenin yönünü belirler.

Achilles Tendon Reflex hakkında sık sorulan sorular

Achilles tendon reflex ne demek?

Türkçesi aşil tendon refleksidir. Topuğun üzerindeki tendona refleks çekiciyle vurulduğunda baldır kaslarının kasılıp ayağı aşağı yöneltmesidir.

Aşil refleksi nerede bulunur?

Yanıt, ayak bileğinin arkasındaki aşil tendonu üzerinden değerlendirilir. Refleksi sağlayan ileti yolu ise baldır kaslarını, çevresel sinirleri ve omuriliği kapsar.

Aşil refleksi kaybı neyin belirtisidir?

Periferik sinir hasarında veya ilgili sinir kökünün etkilenmesinde görülebilir. Muayene koşulları ve yaş da yanıtı etkileyebildiğinden neden, eşlik eden bulgularla araştırılır.

Aşil refleksi ile plantar refleks arasındaki fark nedir?

Aşil refleksinde tendon uyarılır ve baldır kaslarının yanıtına bakılır. Plantar reflekste ayak tabanı uyarılır, özellikle ayak parmaklarının hareketi değerlendirilir.

Aşil refleksi raporda ne anlama gelir?

Genellikle nörolojik muayenede saptanan refleks yanıtını bildirir. Yanına yazılan azalmış, alınamıyor veya canlı gibi ifadeler yanıtın niteliğini, simetrik ifadesi ise taraflar arasındaki benzerliği anlatır.

İlişkili terimler: Tendon Reflex, Tibial Nerve, Clonus

Aynı harften

A Harfi İle Başlayan Tıp Terimleri