Acromialis

Acromialis nedir, ne demek? Tıpta kullanımı

Omzunuzun üstüne elinizi koyduğunuzda hissettiğiniz sert çıkıntının bir bölümü, kürek kemiğinin akromiyon denilen uzantısıdır; tıpta acromialis, bu uzantıyla ilgili yapıları adlandırmak için kullanılır. Günlük dilde karşılığı, akromiyonla ilgili ya da omuzun bu kemiksi çıkıntısına ait şeklinde düşünülebilir. Sözcük tıbbi Latincede kullanılan bir sıfattır ve kabaca akromiyalis diye okunur. Dayandığı akromiyon adı ise Yunanca kökenlidir.

Acromialis ile acromion aynı görevde kullanılan kelimeler değildir: acromion yapının adı, acromialis ise başka bir yapının onunla ilişkisini belirten sıfattır. Bu nedenle sözcüğün yanındaki isim, tam olarak neyin anlatıldığını belirler. Özellikle angulus acromialis ifadesinde kastedilen, akromiyonla ilişkili belirli bir kemik köşesidir; acromialis kelimesinin kendisi doğrudan köşe anlamına gelmez.

Acromialis hangi ifadelerde kullanılır?

Acromialis daha çok anatomi kitaplarında, kas ve kemik çizimlerinde, ortopedi eğitiminde ve ameliyat bölgesinin tarifinde karşınıza çıkar. Angulus acromialis, kürek kemiği dikeninin akromiyona uzandığı bölgedeki belirgin köşeyi adlandırır. Facies articularis acromialis, köprücük kemiğinin akromiyonla eklem yapan yüzüdür. Ramus acromialis ise omuz bölgesindeki bir atardamarın akromiyona yönelen dalını belirtir. Böylece aynı sıfat, yanında kullanılan isme göre bir köşeyi, eklem yüzünü veya damar dalını tanımlayabilir.

Günlük radyoloji raporlarında Latince sıfat yerine akromiyon veya akromiyal gibi Türkçe tıp diline yerleşmiş biçimler daha sık görülür. Örneğin, "Akromiyon komşuluğunda yumuşak doku ödemi izlenmiştir." cümlesi, kemik çıkıntısının yakınındaki dokularda sıvı artışı bulunduğunu anlatır. Buradaki komşuluk ifadesi, bulgunun yerini tarif eder; nedenini veya önemini tek başına açıklamaz. Raporun diğer bulguları ve omuz muayenesi, bu tarifin şikâyetinizle ilişkisini belirler.

Acromialis omuzda neyi tarif eder?

Kürek kemiğinin arka yüzünde, elle hissedilebilen ve kürek kemiği dikeni denen bir kemik kabartısı uzanır. Bu kabartı dış yana ilerleyerek akromiyonla devam eder. Angulus acromialis, bu devamlılığın dış taraftaki köşesini tarif eden anatomik bir işarettir. Hekimler bu tür kemik işaretlerini muayenede yön bulmak, çevredeki yapıların konumunu değerlendirmek ve girişim yapılacak bölgeyi belirlemek için kullanır.

Akromiyon, omuz ekleminin üzerinde kemiksi bir çatı oluşturur ve köprücük kemiğiyle eklem yapar. Altındaki bölgede, kolun hareketine katılan tendonlar ve sürtünmeyi azaltan bir kese bulunur. Doktorunuz, "Ağrının kemikten mi, çevresindeki tendondan mı kaynaklandığını muayeneyle ayırt edeceğiz." diyebilir. Günlük konuşmadaki "Kolumu kaldırınca omzumun üstü ağrıyor." yakınması ise tek bir yapıyı işaret etmez; tendon, eklem veya çevre dokular ayrı ayrı değerlendirilir. Acromialis gibi bir yer bildiren sıfat, tek başına hastalık anlamına gelmez.

Acromialis hangi terimlerle karıştırılır?

Acromion ile acromialis arasındaki fark, yapı adı ile ilişki bildiren sıfat arasındaki farktır. Türkçe tıp dilindeki akromiyal sözcüğü, acromialis ile aynı ilişkiyi anlatır. Akromiyoklaviküler ise daha özel bir ifadedir: akromiyon ile köprücük kemiğinin birleştiği eklemi veya bu eklemle ilişkili yapıları belirtir. Dolayısıyla akromiyal bölge denildiğinde daha genel bir yer, akromiyoklaviküler eklem denildiğinde belirli bir eklem anlaşılır.

Korakoid çıkıntı da kürek kemiğinin bir parçasıdır, ancak akromiyonla aynı yapı değildir; omzun ön tarafına doğru uzanır. Angulus acromialis ifadesindeki angulus ise köşe ya da açı anlamını taşır. Bu ifade bir kemik işaretinin adıdır; omuz hareketinin ölçülen açısıyla karıştırılmamalıdır. Özellikle anatomi çizimlerinde hangi kelimenin yapıyı, hangisinin yer ilişkisini anlattığını ayırmak, benzer adları çözmeyi kolaylaştırır.

Acromialis için doktora ne sorulur?

Terim bir raporda veya muayene notunda geçtiğinde, önce hangi yapıyı nitelediğini netleştirmek işe yarar: "Burada akromiyonun kendisi mi, eklem yüzü mü, yoksa çevresindeki bir yapı mı tarif ediliyor?" Ağrınız varsa, "Bu bulgunun ağrımla ilişkisi var mı?" sorusu, anatomik tarif ile şikâyetinizin nedenini ayırmaya yardımcı olur. Bir tedavi önerildiyse, "Tedavide hedeflenen yapı hangisi?" diye sorabilirsiniz. Görüşmeye ağrının yerini, hangi hareketle başladığını ve günlük işlerinizi nasıl etkilediğini anlatarak katılmanız, değerlendirmenin yalnızca rapordaki kelimeye dayanmasını önler.

İlişkili terimler: Scapula, Spina Scapulae