Echo

n. isim

yankı, aksiseda.

Echo nedir, ne demek? Tıpta kullanımı

Boş bir salonda sesinizin geri dönmesiyle ultrason ekranında bir organın görünmesi, sesin yansıması üzerinden birbirine bağlanır. Tıpta echo, gönderilen ses dalgasının bir yüzeye ya da doku sınırına çarpıp geri dönmesini anlatır; günlük dildeki karşılığı yankıdır. Ancak kullanım yerine göre bu sözcük, geri dönen sesi değil, o seslerden yararlanılarak yapılan bir incelemeyi de kısaca adlandırabilir.

İngilizcede kullanılan echo sözcüğünün kökü Eski Yunancadaki yankı anlamlı ēkhō sözcüğüne uzanır. Türkçe tıp konuşmalarında genellikle eko diye okunur ve yazılır; İngilizce söyleyişi kabaca ekou biçimindedir. Hangi anlamın kastedildiğini anlamak için kelimenin yanında kalp, ultrason, doku ya da sinyal gibi hangi ifadelerin bulunduğuna bakmak gerekir.

Echo hangi incelemelerde kullanılır?

Kardiyolojide eko denildiğinde çoğunlukla ekokardiyografi kastedilir. Bu, kalbin ultrasonla değerlendirilmesidir; kalp boşlukları, kapaklar ve kasılma hareketleri incelenir. Doktorunuzun “Kalbinizin kapaklarını ve kasılmasını görmek için eko isteyeceğim.” demesi, sesin kendisini değil, bu görüntüleme işlemini anlatır. Günlük konuşmadaki “Bugün kalbime eko çekildi.” cümlesi de aynı kullanıma örnektir.

Radyolojide ise ekojenite, dokunun ses dalgalarını geri yansıtma özelliğini anlatır. Rapordaki “Karaciğer parankim ekojenitesi artmıştır.” cümlesi, karaciğer dokusunun ultrason görüntüsünde beklenenden daha parlak izlendiğini bildirir. Bunun nedeni yalnızca bu ifadeyle kesinleştirilemez; dokunun diğer özellikleri, muayene ve gerektiğinde kan incelemeleri birlikte değerlendirilir.

Hipoekoik, çevresine göre daha az yankı veren ve daha koyu görünen alanı; hiperekoik, daha fazla yankı veren ve daha parlak görünen alanı tanımlar. Anekoik ise belirgin iç yankı alınmayan, çoğunlukla siyah görünen alanlar için kullanılır. Böylece aynı kökten gelen sözcükler, kimi zaman bir tetkikin adını, kimi zaman görüntünün özelliğini belirtir.

Echo görüntüyü nasıl oluşturur?

Ultrason cihazının cilde temas eden probu, insan kulağının duyamayacağı ses dalgaları gönderir. Dalgaların bir kısmı farklı özellikteki dokuların sınırlarından geri yansır ve prob tarafından algılanır. Cihaz, yankının dönüş süresini ve gücünü kullanarak yapıların derinliğini ve görüntüdeki parlaklığını hesaplar. Cilde sürülen jel, arada hava kalmasını azaltarak sesin vücuda geçmesini kolaylaştırır.

Basit sıvılar çoğunlukla az iç yankı oluştururken taş, kalsiyum ve bazı yoğun sınırlar güçlü yansımalar oluşturabilir. Sesin ilerleyişinin belirgin azaldığı bir yapının arkasında akustik gölge görülebilir; bu bulgu, örneğin safra kesesindeki taşların tanınmasına katkı sağlayabilir. Görüntünün parlaklığı cihaz ayarlarından ve inceleme açısından da etkilendiği için açık ya da koyu görünüm doğrudan hastalığın ağırlığını göstermez.

Sizin açınızdan önemli olan, yankı özelliğinin hangi organda ve hangi yapıda tarif edildiğidir. Aynı ifade farklı organlarda farklı olasılıkları düşündürebilir. Ayrıca ultrason ve ekokardiyografi ses dalgalarıyla çalışır; röntgen ve bilgisayarlı tomografideki gibi iyonlaştırıcı radyasyon kullanmaz.

Echo hangi terimlerle karıştırılır?

Eko ile elektrokardiyografi aynı inceleme değildir. Elektrokardiyografi, yani EKG, cilde yerleştirilen elektrotlarla kalbin elektriksel etkinliğini kaydeder; ekokardiyografi ise kalbin yapısını ve hareketini görüntüler. Bu nedenle kalp ritmini değerlendirmekle kapak yapısını incelemek aynı soruya yanıt vermez ve bu tetkikler gerektiğinde birbirini tamamlar.

Ekojenite bir görüntü özelliğidir; ekokardiyografi ise incelemenin adıdır. Hipoekoik ile hiperekoik birbirinin karşıtı görünüm tanımlarıdır, fakat iyi huylu ve kötü huylu ayrımıyla eş anlamlı değildir. Doppler incelemesi de yankılardan yararlanır, ancak özellikle hareket eden kanın oluşturduğu frekans değişimini değerlendirerek akım yönü ve hızı hakkında bilgi sağlar. Kalp ultrasonunda yapısal görüntüleme ile Doppler aynı değerlendirme içinde kullanılabilir.

Echo için doktora ne sorulur?

İstem kâğıdında yalnızca eko yazıyorsa “Burada kastedilen inceleme kalp ultrasonu mu?” diye sorabilirsiniz. Ultrason raporunda yankı özelliği tarif ediliyorsa “Bu görünüm hangi yapıya ait ve diğer bulgularla birlikte ne düşündürüyor?” sorusu, ifadenin sizin durumunuzdaki karşılığını netleştirir. Kontrol önerildiğinde ise “Bu bulgu için takip yeterli mi, yoksa ek inceleme gerekiyor mu?” sorusu değerlendirme planını anlamaya yardımcı olur.

Echo hakkında sık sorulan sorular

Echo ne demek?

Echo, sesin bir yüzeyden geri yansımasını anlatan yankı sözcüğüdür. Tıbbi konuşmada eko denildiğinde, bağlama göre kalp ultrasonu da kastedilebilir.

Echo raporda ne anlama gelir?

Kalple ilgili belgelerde genellikle ekokardiyografi incelemesini belirtir. Ultrason görüntüsünü tarif eden ifadelerde ise dokulardan dönen ses ve bunun görüntüye yansıyan özellikleri söz konusudur.

Echo hangi kelimelerle kullanılır?

Türkçe tıp dilinde ekojenite, hipoekoik, hiperekoik ve anekoik gibi ilişkili sözcüklerle karşılaşılır. Bunlar dokuların yankı verme özelliklerini ve ultrason ekranındaki görünümlerini tanımlar.

Echo ile elektrokardiyografi arasındaki fark nedir?

Kalp incelemesi anlamındaki eko, ses dalgalarıyla kalbin görüntüsünü oluşturur. Elektrokardiyografi ise kalbin elektriksel etkinliğini kaydeder; görüntüleme yapmaz.

Echo ile ekojenite arasındaki fark nedir?

Echo, yankıyı anlatır ve bazen bir incelemenin kısa adı olarak kullanılır. Ekojenite ise bir dokunun ultrason dalgalarını yansıtma özelliğidir; başlı başına bir tetkik adı değildir.

İlişkili terimler: Echocardiography, Ultrasound