İçeriğe geç
Tıp Terimleri Sözlüğü

Hip

n. isim

Kalça.

Hip nedir, ne demek? Tıpta kullanımı

Elinizi belinizin yanından aşağıya, bacağınızın gövdeye bağlandığı bölgeye koyduğunuzda kalça çevresini hissedersiniz; tıpta hip sözcüğü bu bölgeyi veya bağlama göre kalça eklemini anlatır. İngilizceden gelir ve kabaca hip diye okunur. Türkçe konuşan bir hekim genellikle kalça derken, İngilizce hazırlanmış bir rapor ya da sağlık uygulaması hip sözcüğünü kullanabilir. Kelimenin geçtiği cümle, geniş bir vücut bölgesinin mi yoksa belirli bir eklemin mi anlatıldığını ayırt etmenizi sağlar.

Günlük dilde kalça denince çoğu kişinin aklına oturduğumuz etli bölge gelir. Tıbbi kullanımda ise özellikle leğen kemiği ile uyluk kemiğinin birleştiği eklem öne çıkar. Bu nedenle “Kalçam ağrıyor ama ağrıyı daha çok kasığımda hissediyorum.” diyen bir kişinin tarif ettiği yer, gerçekten kalça eklemiyle ilişkili olabilir. Yalnızca ağrının hissedildiği noktaya bakarak hangi dokudan kaynaklandığı kesinleştirilemez.

Hip hangi ifadelerde kullanılır?

Hip sözcüğü en sık ortopedi, fizik tedavi ve radyoloji alanlarında karşınıza çıkar. Röntgen, manyetik rezonans görüntüleme, ameliyat notları ve egzersiz programlarında kullanılabilir. Hip joint kalça eklemini, hip pain kalça ağrısını, hip fracture ise kalça kırığını ifade eder. Kalça kırığı denilen yaralanma çoğunlukla leğen kemiğinde değil, uyluk kemiğinin kalça eklemine yakın üst bölümündedir. Hip replacement ifadesi de hasarlı eklem yüzeylerinin protezle değiştirildiği ameliyatı anlatır.

Bir görüntüleme raporunda “Sağ kalça ekleminde eklem aralığı daralmıştır.” cümlesi bulunabilir. Bunun İngilizce karşılığında hip sözcüğü yer alır; eklem aralığının daralması, kıkırdak kaybını düşündüren bulgulardan biridir. Muayene notundaki hip flexion kalçadan bükülmeyi, yani dizi gövdeye yaklaştıran hareketi anlatır. Hip abduction ise bacağın yana açılmasıdır. Bu hareketlerin ağrılı veya kısıtlı olması, hekimin eklem ve çevresindeki dokular hakkında değerlendirme yapmasını sağlar.

Hip ekleminde neler olur?

Kalça ekleminde uyluk kemiğinin yuvarlak başı, leğen kemiğindeki çanak biçimli yuvaya oturur. Bu yuvanın anatomik adı asetabulumdur. Kemik uçlarını örten kıkırdak, hareket sırasında yüzeylerin birbirinin üzerinde daha kolay kaymasını sağlar. Eklem kapsülü ve bağlar eklemi desteklerken çevredeki kaslar yürüme, merdiven çıkma ve sandalyeden kalkma hareketlerine katılır. Kalça, gövdenin ağırlığını bacaklara aktarırken aynı zamanda farklı yönlerde hareket edebilmemizi sağlar.

Eklem kıkırdağındaki yıpranma ağrıya, tutukluğa ve hareket kaybına yol açabilir; çevredeki tendonlar veya sıvı kesecikleri de ağrı kaynağı olabilir. Kalça ekleminden kaynaklanan ağrı bazen kasıkta, uyluğun önünde, hatta dizde hissedilir. Hekiminiz “Dizinizde hissettiğiniz ağrı kalçanızdan yansıyor olabilir.” diyebilir ve bu nedenle kalçanızı da muayene edebilir. Ayakkabı giymekte, çorap çekmekte veya arabaya binmekte zorlanmak, kalça hareketlerindeki kısıtlılığın günlük yaşamdaki karşılıklarıdır.

Hip, pelvis ve uyluk arasındaki fark

Hip ile pelvis aynı yapıyı anlatmaz. Pelvis, gövdenin alt bölümündeki kemik halkayı, yani leğen kemiği yapısını ifade eder; kalça ekleminin yuvası bu yapının yan tarafında bulunur. Uyluk ise kalça ile diz arasında kalan bacak bölümüdür. Uyluk kemiğinin adı femurdur ve üst ucu kalça eklemine katılır. Dolayısıyla pelvis görüntülemesi ile yalnızca kalça eklemine odaklanan görüntüleme, incelenen alan bakımından farklı olabilir.

İngilizcede buttock, kalçanın arka taraftaki etli bölgesini anlatır; hip ile her cümlede birbirinin yerine kullanılamaz. Bel ağrısı da kalça ağrısıyla karışabilir, çünkü belden çıkan sinirlerle ilgili sorunlar kalça çevresine ve bacağa yayılabilir. Hekim, ağrının yerini, hareketle değişimini, uyuşma olup olmadığını ve muayene bulgularını birlikte değerlendirir. Raporda hip sözcüğünün bulunması tek başına hastalık anlamına gelmez; önemli olan yanında hangi bulgunun yazdığıdır.

Hip için hangi sorular sorulmalı?

Görüşmeye giderken ağrının tam yerini, ne zaman başladığını ve hangi hareketlerde arttığını not etmek değerlendirmeyi kolaylaştırır. Rapordaki ifadeyi anlamak için “Burada kalça eklemi mi, çevresindeki dokular mı anlatılıyor?” diye sorabilirsiniz. Şikâyetinizle raporun bağlantısı belirsizse “Bu bulgu ağrımı açıklıyor mu?” sorusu işe yarar. Tedavi planlanırken “Hangi hareketleri sürdürebilirim, hangilerini değiştirmeliyim?” sorusu, önerilerin işinize, yürüyüşünüze ve günlük yaşamınıza uyarlanmasını sağlar.

Hip hakkında sık sorulan sorular

Hip ne demek?

Hip, İngilizcede kalça için kullanılan sözcüktür. Tıbbi bir ifadede kalça bölgesini veya özellikle kalça eklemini gösterebilir.

Hip nerede bulunur?

Kalça eklemi, bacağın gövdeye bağlandığı yerde, uyluk kemiği ile leğen kemiği arasında bulunur. Dışarıdan hissedilen kalça bölgesi ise eklemden daha geniştir.

Hip raporda ne anlama gelir?

İncelemenin kalçayla ilgili olduğunu belirtir. Normal bir yapının mı yoksa bir sorunun mu anlatıldığı, sözcüğün yanındaki bulgulara ve raporun sonuç bölümüne bağlıdır.

Hip ile pelvis arasındaki fark nedir?

Hip kalça bölgesini veya kalça eklemini, pelvis ise leğen kemiği yapısını anlatır. Kalça ekleminin yuvası pelvisin bir parçasıdır, ancak bu terimler eş anlamlı değildir.

Hip hangi kelimelerle kullanılır?

Hip joint kalça eklemi, hip pain kalça ağrısı, hip fracture kalça kırığı anlamındadır. Hip replacement protez ameliyatını, hip flexion ise kalçadan bükülme hareketini belirtir.

İlişkili terimler: Acetabulum, Femur, Pelvis, Coxa, Arthroplasty

Aynı harften

H Harfi İle Başlayan Tıp Terimleri