Facies Anterior
anat. anatomi
Facies Anterior nedir, ne demek? Tıpta kullanımı
Bir organı veya kemiği tarif ederken yalnızca adını söylemek, hangi tarafının kastedildiğini göstermeyebilir; tıpta facies anterior, yapının vücudun önüne bakan yüzeyini belirtmek için kullanılır. Günlük dilde bunu bir nesnenin öne dönük tarafını tarif etmeye benzetebilirsiniz. Buradaki ön, kişinin size dönük durmasına göre değil, anatomide kabul edilen vücut yönlerine göre belirlenir.
Terim Latincedir: facies yüz veya yüzey, anterior ise önde bulunan anlamını taşır. Türkçede kabaca fasiyes anteriyor diye okunur ve anatomi metinlerinde çoğunlukla Latince yazımı korunur. Facies sözcüğü bu kullanımda insanın yüzünü değil, adı belirtilen yapının bir yüzeyini anlatır. Bu nedenle ifadenin yanında hangi organın ya da kemiğin adının bulunduğuna bakmak gerekir.
Facies anterior hangi ifadelerde kullanılır?
Facies anterior en sık anatomi kitaplarında, anatomik çizimlerde ve tıp eğitiminde karşınıza çıkar. Cerrahi değerlendirmelerde, ameliyat notlarında veya görüntüleme bulgularının açıklanmasında aynı yer Türkçe olarak ön yüz diye belirtilebilir. Kan tahlilinde ölçülen bir değer değildir; bir yapının neresinden söz edildiğini gösteren yer tarifidir. Rapor dilindeki bir örnek, “Diz kapağının ön yüzündeki yumuşak dokularda şişlik izlenmiştir.” cümlesidir.
Facies anterior patellae, diz kapağı kemiğinin öne bakan yüzeyini anlatır. Facies anterior renis, böbreğin karın ön duvarına doğru bakan yüzünü belirtir. Facies anterior radii ise ön kolda, başparmak tarafında bulunan radius kemiğinin ön yüzüdür. Bu ifadelerde son sözcük, yüzeyin hangi yapıya ait olduğunu bildirir; aynı yön sözcüğünün farklı organlarda kullanılması, bu organların aynı yerde olduğu anlamına gelmez.
Facies anterior vücutta neyi gösterir?
Anatomik yönler, kişinin dik durduğu, yüzünün ve avuçlarının öne baktığı kabul edilen standart duruşa göre adlandırılır. Siz uzansanız, kolunuzu çevirseniz veya yüzüstü yatsanız da yapının anatomik adı değişmez. Bu sabitlik, muayeneyi yapan hekimle görüntüleri değerlendiren hekimin aynı bölgeyi tarif etmesini sağlar. Doktorunuz bunu, “Burada kemiğin ön yüzünü tarif ediyoruz; ağrıyan yerle aynı bölge olup olmadığını muayenede değerlendireceğiz.” diye açıklayabilir.
Ön yüzün altında ya da üzerinde bulunan dokular, söz edilen organa göre değişir. Diz kapağının önünde deri ve yumuşak dokular bulunurken böbreğin ön yüzünün komşulukları karın içindeki organlarla ilişkilidir. Bu yüzden facies anterior ifadesi size yer bilgisini verir; ağrının nedenini, bulgunun ciddiyetini veya tedavi gerekip gerekmediğini kendi başına açıklamaz. Günlük konuşmadaki “Dizimin ön tarafı ağrıyor.” ifadesi ise daha geniş bir alanı kapsar ve yalnızca diz kapağı kemiğinin yüzeyine indirgenemez.
Facies anterior hangi terimlerle karıştırılır?
Facies posterior, aynı yapının arkaya bakan yüzünü belirtir ve facies anterior ile karşıt yönü anlatır. Facies superior üst yüz, facies inferior alt yüz için kullanılır; bunlar ön ve arka ayrımından farklı bir ekseni tarif eder. Bir organın ön yüzünde bulunan bir bulgunun aynı zamanda üst bölüme yakın olması mümkündür, dolayısıyla yön bildiren sözcükler birbirinin yerine geçmez.
Anterior ile yüzeyel de aynı anlama gelmez. Anterior öne doğru konumu, yüzeyel ise vücut yüzeyine yakınlığı anlatır; derinde bulunan bir organın da ön yüzü vardır. Ventral sözcüğü özellikle gövde anatomisinde karın tarafını belirtir ve anterior ile benzer yönü gösterebilir. Ancak sinir sistemi gibi özel anatomik bağlamlarda yönlendirme farklılaşabildiğinden, ventral sözcüğünü her yerde otomatik olarak anterior yerine okumamak gerekir.
Facies anterior için ne sorulabilir?
Bir değerlendirmede facies anterior ifadesi geçtiğinde, “Hangi organın veya kemiğin ön yüzünden söz ediliyor?” sorusu yer tarifini netleştirir. Yanında ödem, lezyon veya düzensizlik gibi bir bulgu varsa, “Ön yüzde tarif edilen bulgu şikâyetimle ilişkili mi?” diye sorabilirsiniz. Tedavi ya da işlem planlanıyorsa, “Bu konum yapılacak işlemi veya takip planını nasıl etkiliyor?” sorusu, anatomik tarifin sizin bakımınızdaki karşılığını öğrenmenizi sağlar.
Facies Anterior hakkında sık sorulan sorular
Facies anterior ne demek?
Bir organın veya başka bir anatomik yapının öne bakan yüzeyini anlatan Latince ifadedir. Bir hastalık adı değil, yer tarifidir.
Facies anterior raporda ne anlama gelir?
Tarif edilen bulgunun ilgili yapının ön yüzünde olduğunu gösterir. Tıbbi önemi, yanında yazan bulguya ve hangi yapının değerlendirildiğine bağlıdır.
Facies anterior hangi kelimelerle kullanılır?
Patellae, renis ve radii gibi, yüzeyin ait olduğu yapıyı belirten sözcüklerle kullanılır. Bunlar sırasıyla diz kapağı kemiğini, böbreği ve radius kemiğini işaret eder.
Facies anterior ile facies posterior arasındaki fark nedir?
Facies anterior ön yüzü, facies posterior arka yüzü belirtir. Bu adlandırma kişinin o sırada nasıl durduğuna göre değişmez.
Facies anterior ile yüzeyel arasındaki fark nedir?
Facies anterior bir yapının hangi yöne bakan yüzünden söz edildiğini belirtir. Yüzeyel ise derinliğe ilişkin bir tanımdır ve vücut yüzeyine yakınlığı anlatır.
İlişkili terimler: Facies, Facies Posterior