Heterosexual

Heterosexual nedir, ne demek? Tıpta kullanımı

Bir insanın kimlere çekim duyduğunu anlatırken kullanılan tıpta heterosexual ifadesi, kişinin kendisinden farklı cinsiyetteki insanlara yönelik cinsel çekimini belirtir. Türkçedeki karşılığı heteroseksüeldir; günlük dilde çoğunlukla karşı cinse ilgi duyan kişi anlamında kullanılır. Örneğin bir kadın erkeklere, bir erkek kadınlara çekim duyduğunu bu kelimeyle ifade edebilir. Terim, kişinin görünüşünü, karakterini ya da ilişkide nasıl davranacağını değil, cinsel yöneliminin bir yönünü anlatır.

Heterosexual İngilizce bir kelimedir; kökeninde Yunancada farklı anlamına gelen heteros ile Latince kökenli, cinsellikle ilgili anlamındaki sexual bölümü bulunur. İngilizce söylenişi kabaca heteroseksüıl şeklindedir; Türkçede yerleşmiş biçimi heteroseksüel diye okunur. Günlük konuşmada “Ben heteroseksüelim, erkeklere çekim duyuyorum” diyen bir kadın, kendi yönelimini tarif etmiş olur. Bu ifade, mutlaka bir ilişkisinin olduğu veya cinsel yaşamının başladığı anlamına gelmez.

Heteroseksüel hangi tıbbi bağlamlarda kullanılır?

Terimle psikiyatri görüşmelerinde, cinsel sağlık değerlendirmelerinde, kadın hastalıkları ve üroloji muayenelerinde ya da enfeksiyon hastalıkları görüşmelerinde karşılaşabilirsiniz. Genellikle hastanın kendi anlatımına dayanan sağlık öyküsünde yer alır; kan tahlilinden, görüntülemeden veya fizik muayeneden belirlenen bir özellik değildir. Bir görüşme notunda “Kişi cinsel yönelimini heteroseksüel olarak ifade ediyor” yazması, kişinin kendisini nasıl tanımladığının kaydedildiğini gösterir. Bu kayıt bir hastalık tanısı değil, uygun bağlamda alınmış kişisel sağlık bilgisidir.

Heteroseksüel yönelim, çekimin yönünü; heteroseksüel ilişki, farklı cinsiyetlerden kişiler arasındaki ilişkiyi; heteroseksüel temas ise genellikle böyle kişiler arasındaki cinsel teması anlatır. Ancak ilişki veya temas ifadesi, tarafların kendilerini hangi yönelimle tanımladığını kesin olarak göstermez. Doktorun “Cinsel yöneliminizden ayrı olarak, yaşadığınız temasın türünü konuşalım” demesi, sağlık değerlendirmesinde davranışın da önemli olduğunu belirtir. Özellikle enfeksiyon değerlendirmesinde yalnızca bu kelimeye bakılarak risk belirlenmez; temasın biçimi, korunma ve partnerin enfeksiyon durumu dikkate alınır.

Heteroseksüel yönelim vücutta nasıl anlaşılır?

Cinsel yönelim, kimlere karşı cinsel çekim hissedildiğiyle ilgilidir; bazı kişilerde romantik yakınlık isteği de aynı yönde olabilir. Çekim, yalnızca bir organın çalışmasıyla açıklanabilecek kadar basit değildir; gelişimsel ve biyolojik etkenlerin rol oynadığı karmaşık bir özelliktir. Her insan için geçerli, kesin bir neden gösterilemez. Heteroseksüel yönelimi saptayan bir hormon değeri, genetik test veya beyin görüntüleme bulgusu yoktur. Bu nedenle doktor, yöneliminizi öğrenmek için bedeninizde bir işaret aramak yerine sizin anlatımınıza başvurur.

Heteroseksüellik hastalık veya tedavi gerektiren bir bozukluk değildir. Kişinin kendisini bu şekilde tanımlaması, cinsel isteğinin her zaman güçlü olduğu, her karşı cins kişiye çekim duyduğu veya belirli bir ilişki biçimini tercih ettiği anlamına gelmez. Cinsel istek düzeyi, çekimin yönünden farklı bir özelliktir ve yorgunluk, stres, ilaçlar ya da bazı sağlık sorunlarıyla değişebilir. Örneğin isteksizlik yaşayan heteroseksüel bir kişinin değerlendirilmesi, yöneliminden çok şikâyetin süresine, koşullarına ve eşlik eden belirtilere odaklanır.

Heteroseksüel ile hangi terimler karıştırılır?

Homoseksüel, kişinin kendi cinsiyetindeki insanlara yönelik çekimini anlatır; eşcinsel, Türkçede kullanılan karşılığıdır. Biseksüel, farklı cinsiyetlerden insanlara çekim duyabilen kişiler için kullanılan bir yönelim tanımıdır. Aseksüel ise cinsel çekimin hiç yaşanmamasını veya çok sınırlı yaşanmasını ifade eder. Aseksüellik, sonradan ortaya çıkan cinsel isteksizlikle aynı kavram değildir. Bu yönelimler arasında hastalık, sağlıklılık veya değer bakımından bir sıralama yapılmaz.

Cinsel yönelim ile cinsiyet kimliği farklıdır: yönelim kimlere çekim duyduğunuzla, kimlik kendinizi hangi cinsiyette deneyimlediğinizle ilgilidir. Transgender bir kişi de heteroseksüel, eşcinsel, biseksüel veya başka bir yönelimle kendisini tanımlayabilir. Benzer şekilde cinsel davranış, yönelimin birebir karşılığı değildir; kişinin geçmişteki bir ilişkisi bütün çekim örüntüsünü açıklamaz. Romantik yönelim de ayrıca düşünülebilir: bir kişiye duygusal yakınlık istemekle ona cinsel çekim duymak her zaman birlikte gerçekleşmeyebilir. Bu nedenle kişinin kendi tanımı, dışarıdan yapılan varsayımlardan daha belirleyicidir.

Heteroseksüel ifadesi için ne sorabilirsiniz?

Sağlık kaydınızda bu ifade varsa ve neye dayanılarak yazıldığını bilmiyorsanız “Bu kayıtta yönelimim mi, ilişki öyküm mü anlatılıyor?” diye sorabilirsiniz. Bir enfeksiyon testi veya korunma önerisi konuşuluyorsa “Önerdiğiniz test hangi temasım nedeniyle gerekli?” sorusu, değerlendirmenin somut gerekçesini öğrenmenizi sağlar. Kayıt sizin tanımınızla uyuşmuyorsa “Bu bilgiyi kendi ifademi yansıtacak şekilde düzeltebilir miyiz?” demek, yanlış anlaşılmayı gidermeye yardımcı olur. Cinsel yönelim kişisel bir bilgidir; görüşmede neden sorulduğunun ve sağlık bakımınızla bağlantısının açık olması önemlidir.

İlişkili terimler: Homosexual, Bisexual, Asexual