İçeriğe geç
Tıp Terimleri Sözlüğü

Caduca

n. isim

Bozulmuş dış gebelikte uterus'tan dışarı atılan, üçgen şeklinde desidua, kadük.

Caduca nedir, ne demek? Tıpta kullanımı

Vajinadan et parçasını andıran bir doku gelmesi, bunun gebelikle ilgili olup olmadığı sorusunu doğurabilir. Eski kadın hastalıkları kaynaklarında kullanılan tıpta caduca ifadesi, rahmin içini döşeyen ve hormonların etkisiyle değişmiş dokunun, rahim boşluğunun biçimini koruyarak dışarı çıkmasını anlatır. Özellikle dış gebelik değerlendirmesinde karşınıza çıkabilen bu sözcük, dışarı gelen parçanın mutlaka gebelik kesesi olduğunu söylemez.

Caduca, Latince düşme veya dökülmeyle ilişkili caducus sözcüğünden gelir; kabaca kaduka diye okunur. Türkçe tıp sözlüklerinde kadük karşılığına da rastlanır. Güncel görüşmelerde hekiminiz aynı görünümü anlatırken desidual kalıp veya rahim iç tabakasının kalıp halinde dökülmesi ifadelerini tercih edebilir. Buradaki kalıp sözü, dokunun parçalanmadan ayrılarak bulunduğu boşluğun şeklini taşımasını anlatır.

Caduca hangi değerlendirmelerde geçer?

Bu terim en çok kadın hastalıkları ve doğum alanıyla, özellikle gebelik şüphesi sırasında görülen kanama ve doku atılmasıyla ilişkilidir. Caduca atılması ifadesi dokunun dışarı çıkmasını, caduca dokusu ifadesi ise incelenen parçayı belirtir. Caduca şüphesi denildiğinde, görünümün böyle bir dökülmeyi düşündürdüğü ancak nedeninin henüz açıklığa kavuşmadığı anlaşılır. Günümüzde bu sözcüğün kendisinden çok, dokunun yapısını açıklayan ifadelerle karşılaşabilirsiniz.

Patoloji raporunda örneğin şöyle yazabilir: "Gönderilen dokuda desidual değişiklik izlenmiş, koryon villusu görülmemiştir." Desidual değişiklik, rahim iç tabakasındaki hücrelerin hormonlara verdiği yanıtı anlatır. Koryon villusları ise gebelikte plasentanın gelişimine katılan yapılardır. İncelenen örnekte bu yapıların görülmemesi, dış gebelik olasılığı değerlendirilirken önem taşır; ancak örneğin nasıl ve ne zaman alındığı bilinmeden kesin tanı koydurmaz.

Caduca oluşurken vücutta ne olur?

Rahmin iç yüzeyini kaplayan endometrium, hormonların etkisiyle gebeliğe hazırlanır. Bu hazırlık sırasında hücrelerin yapısı ve dokunun özellikleri değişir; ortaya çıkan gebeliğe uyumlu dokuya desidua denir. Gebelik rahim dışında yerleşmiş olsa bile hormonlar rahim iç tabakasını etkileyebilir. Dolayısıyla rahimde gebelik kesesi bulunmadığı halde, rahimden gebelikle ilişkili değişiklikler taşıyan doku dökülebilir.

Doku bütünlüğünü koruyarak ayrıldığında rahim boşluğunun kalıbına benzeyebilir ve dışarı atılırken kramp tarzında ağrıya yol açabilir. Günlük konuşmada bu deneyim, "Adet sancısı gibi ağrım oldu, sonra et parçasına benzeyen bir şey geldi" diye anlatılabilir. Parçanın rengi, büyüklüğü veya fotoğrafı, bunun düşük dokusu mu yoksa rahim iç tabakası mı olduğunu güvenilir biçimde ayırt ettirmez. Benzer kalıp halinde dökülmeler hormonal ilaç kullanımıyla ilişkili durumlarda da görülebilir.

Hasta açısından önemli nokta, doku gelmesinin rahim dışındaki gebeliğin sona erdiğini kanıtlamamasıdır. Hekim bu nedenle vajinal ultrason bulgularını, kandaki beta hCG ölçümlerinin seyrini ve şikâyetleri birlikte değerlendirir. Gebelik ihtimaliyle birlikte şiddetli karın ağrısı, bayılma hissi veya omuz ucuna vuran ağrı varsa acil değerlendirme gerekir; bu belirtiler iç kanamayla ilişkili olabilir.

Caduca ile düşük arasındaki fark

Caduca, dışarı atılan dokunun niteliğini ve görünümünü anlatırken düşük, gebeliğin kaybını ifade eder. Bu nedenle doku görmekle düşük tanısı koymak aynı şey değildir. Doktorunuzun "Doku gelmiş olması, gebeliğin nerede olduğunu henüz açıklamıyor" demesi, rahim içindeki tabakanın dökülmesiyle gebeliğin yerleşim yerini birbirinden ayırdığını gösterir.

Desidua dokunun adıdır; desidual kalıp ise bu dokunun boşluğun şeklini koruyarak ayrılmış halidir. Endometrium daha genel bir terimdir ve rahmin iç tabakasını adlandırır. Kan pıhtısı ise esas olarak pıhtılaşmış kandan oluşur; dokuyla birlikte bulunabildiği için gözle ayırım güçleşebilir. Dış gebelik de bunlardan farklı olarak gebeliğin rahim boşluğu dışında yerleşmesini tanımlar.

Caduca için hangi sorular sorulabilir?

Görüşmede doku gelmeden önceki ağrıyı, kanamanın seyrini, gebelik testi sonucunu ve kullanılan hormonal ilaçları paylaşmak değerlendirmeyi yönlendirir. Elinizde patoloji sonucu varsa "İncelenen parça yalnızca rahim iç tabakasını mı içeriyor, gebeliğe ait yapılar da görülmüş mü?" diye sorabilirsiniz. Gebeliğin yeri belirlenmemişse "Gebeliğin yerini netleştirmek için hangi takip gerekiyor?" sorusu izlem planını açıklaştırır. Ağrı veya kanama sürüyorsa "Hangi değişiklikte kontrolü beklemeden acile başvurmalıyım?" sorusu, size uygun başvuru eşiğini öğrenmenizi sağlar.

Caduca hakkında sık sorulan sorular

Caduca ne demek?

Rahim iç tabakasının hormonlarla değişmiş bölümünün, bulunduğu boşluğun şeklini koruyarak dökülmesini anlatan eski bir tıp terimidir. Türkçe kaynaklarda kadük adıyla da karşılaşılabilir.

Caduca neyin belirtisidir?

Rahim iç tabakasının kalıp halinde ayrıldığını düşündürür. Dış gebelik değerlendirmesinde önem taşısa da benzer doku dökülmesi hormonal etkilerle de görülebildiğinden nedeni ayrıca araştırılır.

Caduca ile düşük arasındaki fark nedir?

Caduca, atılan rahim iç dokusunu tarif eder; düşük ise gebelik kaybıdır. Yalnızca gelen parçaya bakarak gebeliğin kaybedildiği veya nerede yerleştiği belirlenemez.

Caduca raporda ne anlama gelir?

İncelenen veya tarif edilen dokunun desidual bir kalıp olarak değerlendirildiğini gösterebilir. Bunun gebelik açısından anlamı, patoloji ayrıntıları, ultrason ve hormon takibiyle birlikte yorumlanır.

Caduca hangi kelimelerle kullanılır?

Caduca atılması, caduca dokusu ve caduca şüphesi gibi ifadelerle kullanılabilir. Güncel tıp dilinde desidua ve desidual kalıp ifadelerine daha sık rastlanır.

İlişkili terimler: Decidua, Endometrium, Ectopic Pregnancy

Aynı harften

C Harfi İle Başlayan Tıp Terimleri