İçeriğe geç
Tıp Terimleri Sözlüğü

Caecum

n. isim

Sağ fossa iliaca'da bulunan keseye benzer yapıdaki başlangıç bölümü, kör barsak, çekum.

Caecum nedir, ne demek? Tıpta kullanımı

İnce bağırsaktan gelen içeriğin kalın bağırsakla buluştuğu yerde, aşağı doğru uzanan bir cep bulunur; tıpta caecum adı bu bölgeyi anlatır. Türkçe tıp dilinde çekum diye yazılır ve yaklaşık olarak çekum diye okunur. Günlük dildeki karşılığı kör bağırsaktır. Buradaki kör sözü, görmeyle ilgili değildir; bağırsak bölümünün aşağıdaki ucunun kapalı olmasını anlatır. İçerik bu cebin içinde birikip kalmak zorunda değildir, kalın bağırsağın devamına doğru ilerler.

Caecum, Latince kör anlamındaki caecus sözcüğünden gelir. Türkçedeki kör bağırsak adı da aynı biçim özelliğini vurgular. Ancak günlük konuşmada kör bağırsak ile apandis sıklıkla birbirinin yerine kullanılır. “Kör bağırsağım ameliyatla alındı” diyen bir kişi, çoğunlukla çekumun değil, ona bağlı apandisin çıkarıldığını anlatıyordur.

Çekum raporlarda nasıl geçer?

Çekum adı en sık gastroenteroloji, genel cerrahi ve radyoloji alanlarında karşınıza çıkar. Kolonoskopi raporunda çekuma ulaşıldığının belirtilmesi, cihazın kalın bağırsağın başlangıç bölümüne kadar ilerletildiğini gösterir. Bu, incelemenin tamamlanmasını değerlendirmede önemli bir işarettir; ancak bağırsak temizliğinin yeterliliği ve yüzeyin dikkatle incelenmesi de önem taşır. Bir raporda “Çekuma kadar ilerlenmiş olup bu bölgede belirgin bir lezyon izlenmedi” yazabilir. Burada anlatılan, incelenen bölgede görünür bir anormallik saptanmamasıdır.

Çekum polibi, bu bölümün iç yüzeyinden gelişen bir çıkıntıyı ifade eder; polip sözcüğü kendi başına kanser demek değildir. Çekum duvarında kalınlaşma, çoğunlukla bilgisayarlı tomografi gibi görüntülemelerde kullanılan bir bulgudur ve nedeni yalnızca bu ifadeden anlaşılamaz. Çekum kitlesi ise bölgede yer kaplayan bir oluşum görüldüğünü belirtir; niteliği için ek inceleme gerekebilir. Çekum biyopsisi, bu bölgeden alınan küçük doku örneğinin mikroskop altında değerlendirilmesidir. Patoloji raporu, örneğin hangi dokudan alındığını belirtmek için de çekum adını kullanabilir.

Çekum vücutta nasıl çalışır?

Çekum genellikle karnın sağ alt tarafında, ince bağırsağın son bölümü ile çıkan kolonun birleştiği yerde bulunur. Yerleşimi kişiden kişiye değişebildiği için bir görüntülemede biraz farklı konumda görülmesi mutlaka hastalık anlamına gelmez. İnce bağırsağın son bölümü olan ileum, çekuma ileoçekal kapak denilen geçiş bölgesinden açılır. Bu yapı, bağırsak içeriğinin geçişini düzenlemeye ve kalın bağırsaktan ince bağırsağa geri kaçışı sınırlamaya yardımcı olur.

Çekum, kalın bağırsağın su ve tuzların geri emilimine katılan başlangıç bölümüdür. Buradaki bağırsak bakterileri, sindirilmeden ulaşan bazı besin bileşenlerini parçalar. Çekumla ilgili bir bulgunun sizin için önemi; bulgunun türüne, şikâyetlerinize ve diğer incelemelere bağlıdır. Hekiminiz “Çekumdaki polibi çıkardık, bundan sonraki planı patoloji sonucuna göre belirleyeceğiz” diyebilir. Bu durumda takip kararını yalnızca polibin yeri değil, doku özellikleri ve tamamen çıkarılıp çıkarılmadığı da etkiler. Sağ alt karın ağrısına ateş veya belirgin kusma eşlik ediyorsa, ağrının çekumdan mı yoksa çevresindeki başka bir yapıdan mı kaynaklandığının gecikmeden değerlendirilmesi gerekir.

Çekum, apandis ve ileum farkı

Çekum ile apandis aynı yapı değildir. Apandis, çekuma bağlı, dar ve kör uçlu bir uzantıdır; anatomik adı appendix vermiformis olarak geçer. Apandisit ise bu uzantının iltihaplanmasıdır. Bu nedenle apandisit ameliyatında genellikle çekum yerinde bırakılır ve apandis çıkarılır. Ameliyatın kapsamı, iltihabın yaygınlığına veya eşlik eden başka bir soruna göre değişebilir.

İleum ince bağırsağın son bölümüdür; çekum ise kalın bağırsağın başlangıcındadır. Terminal ileum ifadesi, ince bağırsağın çekuma en yakın ucunu belirtir. Kolonoskopide çekuma ulaşılması ile terminal ileumun içine girilip incelenmesi farklı işlemlerdir. Kolon sözcüğü de çekumla eş anlamlı değildir; çıkan, enine, inen ve sigmoid bölümleri olan bağırsak kısmını anlatır. Çekum bu yapının başlangıcındaki ayrı anatomik bölgedir. İngilizce kaynaklarda görülen cecum yazımı ise başka bir organı değil, caecum ile aynı yapıyı ifade eder.

Çekum için hangi sorular sorulabilir?

Raporunuzda çekum adı geçtiğinde, önce bunun yalnızca ulaşılan bölgeyi mi yoksa belirli bir bulguyu mu anlattığını netleştirmek yararlıdır: “Çekumla ilgili ifade normal bir anatomik tarif mi, yoksa araştırılması gereken bir bulgu mu?” Polip çıkarıldıysa veya biyopsi alındıysa, “Patoloji sonucu takip planımı nasıl değiştirecek?” sorusu sonraki adımı öğrenmenizi sağlar. Görüntülemede duvar kalınlaşması ya da kitle tarif edilmişse, “Bu bulguyu açıklamak için kolonoskopi veya başka bir inceleme gerekiyor mu?” diye sorabilirsiniz.

Caecum hakkında sık sorulan sorular

Caecum ne demek?

Caecum, Türkçede çekum veya kör bağırsak denilen anatomik bölgenin adıdır. Kalın bağırsağın başlangıcında yer alır ve ince bağırsaktan gelen içerik buraya geçer.

Caecum nerede bulunur?

Genellikle karnın sağ alt bölümündedir. İnce bağırsağın son kısmına ve çıkan kolona komşudur; apandis de çekuma bağlanır.

Caecum ile apandis arasındaki fark nedir?

Çekum, kalın bağırsağın kese biçimindeki başlangıç bölgesidir; apandis ise ona bağlı dar bir uzantıdır. Apandisit, çekumun tamamının değil, apandisin iltihaplanmasıdır.

Caecum raporda ne anlama gelir?

Raporun hangi bölgeyi tarif ettiğini gösterir. Kolonoskopide ulaşılan yeri belirtebilir; yanında polip veya kalınlaşma gibi ifadeler varsa o bölgedeki bulguyu tanımlar.

Caecum hangi kelimelerle kullanılır?

Çekum polibi, çekum kitlesi, çekum biyopsisi ve çekum duvarında kalınlaşma sık kullanılan ifadelerdir. Her biri farklı bir bulguyu veya işlemi anlattığından, yanındaki kelime değerlendirmeyi değiştirir.

İlişkili terimler: Ileum, Appendix Vermiformis, Colon, Ileocecal Valve

Aynı harften

C Harfi İle Başlayan Tıp Terimleri