İçeriğe geç
Tıp Terimleri Sözlüğü

Facies Costalis

anat. anatomi

Eğelerin üzerine oturan akbağır yüzü.

Facies Costalis nedir, ne demek? Tıpta kullanımı

Akciğerlerin göğüs kafesine doğru uzanan dış yüzünün anatomide özel bir adı vardır: tıpta facies costalis, kaburgalara bakan yüzü anlatır. Günlük dilde bunu “kaburga tarafındaki yüz” diye düşünebilirsiniz. Buradaki yüz sözcüğü, bir organın ya da kemiğin belirli tarafa dönük bölümünü belirtir; insanın yüzüyle ilgili değildir. İfade, tarif edilen yapının göğüs kafesi içindeki yönünü anlamaya yarar.

Latince kökenli bu ifadedeki facies yüz, costalis ise kaburgalarla ilişkili anlamındadır. Türkçe tıp dilinde kabaca fasiyes kostalis diye okunur; yazıda genellikle Latince biçimi korunur. Anatomi bağlamında özellikle akciğerin dışa dönük yüzünü anlatırken kullanılır. Ancak yalnızca akciğere özgü bir ad değildir; hangi yapının yüzünden söz edildiği, yanındaki organ veya kemik adından anlaşılır.

Facies costalis hangi bağlamlarda kullanılır?

Bu ifadeyle en çok anatomi kitaplarında, tıp eğitiminde ve organların yüzlerinin tarif edildiği açıklamalarda karşılaşırsınız. Göğüs hastalıkları, göğüs cerrahisi ve radyoloji değerlendirmelerinde aynı bölge çoğu zaman daha anlaşılır Türkçe yön tarifleriyle anlatılır. Günlük bir muayene notunda veya akciğer filminde Latince adın aynen yazılması şart değildir; hekim aynı yeri kaburgalara komşu yüz olarak belirtebilir.

Facies costalis pulmonis, akciğerin kaburgalara bakan yüzünü belirtir. Sağ akciğerin facies costalis yüzü ile sol akciğerin facies costalis yüzü, göğsün ilgili tarafındaki kaburgalara dönüktür. Facies costalis scapulae ise kürek kemiğinin kaburgalara dönük ön yüzüdür. Dolayısıyla aynı ifade, akciğerden söz edildiğinde bir organ yüzünü, kürek kemiğinden söz edildiğinde bir kemik yüzünü tarif eder.

Örneğin bir görüntüleme raporunda “Akciğerin kaburgalara bakan yüzünde plevral kalınlaşma izlenmiştir.” cümlesi bulunabilir. Burada kaburgalara bakan yüz, bulgunun yerini; plevral kalınlaşma ise akciğer zarıyla ilgili gözlemi anlatır. Yer bildiren sözcüklerle değişikliği bildiren sözcükleri ayırmak, rapordaki hangi ifadenin anatomik tarif, hangisinin değerlendirilmesi gereken bulgu olduğunu anlamanızı sağlar.

Facies costalis vücutta nasıl yerleşir?

Akciğerin bu yüzü, göğüs kafesinin iç kıvrımına uyacak biçimde dışbükeydir. Kaburgalara dönük olması, çıplak akciğer dokusunun doğrudan kemiğe sürtündüğü anlamına gelmez. Akciğer yüzeyini örten zar ile göğüs duvarının içini döşeyen zar arasında, solunum sırasında kaymayı kolaylaştıran ince bir sıvı tabakası bulunur. Akciğerler nefes alıp verirken bu düzen sayesinde göğüs duvarının hareketine uyum sağlar.

Doktorunuz “Burada anlatılan, akciğerinizin kaburgalara dönük dış yüzü.” dediğinde öncelikle bir konum açıklıyordur. Facies costalis tek başına hastalık anlamına gelmez. Sizin açınızdan önemli olan, bu konumla birlikte sıvı, kalınlaşma, nodül veya yapışıklık gibi bir bulgunun belirtilip belirtilmediğidir. Göğüs ağrısının kaynağı da yalnızca bu yüz adıyla belirlenemez; kaburgalar, kaslar ve akciğer zarları ayrı ayrı değerlendirilir.

Facies costalis hangi terimlerle karışır?

Facies diaphragmatica, akciğerin altta diyaframa bakan yüzüdür; facies costalis ise göğüs duvarına dönüktür. Facies mediastinalis, akciğerin kalp ve büyük damarların bulunduğu orta bölgeye bakan iç yüzünü anlatır. Bu adlar aynı organın farklı yönlerini tarif eder. Bir bulgunun hangi yüzde bulunduğunun belirtilmesi, çevresindeki yapılarla ilişkisinin anlaşılmasına yardım eder.

Pleura costalis ise bir akciğer yüzünün adı değil, göğüs duvarının iç tarafını döşeyen akciğer zarının kaburgalarla ilişkili bölümüdür. Akciğerin yüzünü örten zar ile göğüs duvarını örten zar birbirinden farklı tabakalardır. Günlük konuşmada “Akciğerimin kaburgaya bakan tarafında bir şey görülmüş.” demek yeri kabaca anlatır; fakat bulgunun akciğer dokusunda mı, zarda mı, yoksa göğüs duvarında mı olduğunu açıklamaz.

Facies costalis için ne sorabilirsiniz?

Terim bir raporda geçiyorsa “Burada akciğerin yüzü mü, kürek kemiğinin yüzü mü kastediliyor?” sorusu, hangi yapının anlatıldığını netleştirir. Yanında bir bulgu yazıyorsa “Bu ifade yalnızca yer mi tarif ediyor, yoksa o bölgede bir değişiklik mi saptanmış?” diye sorabilirsiniz. Değişiklik saptandığında “Bu bulgunun şikâyetlerimle ilişkisi var mı ve takip gerekiyor mu?” sorusu, anatomik adın sizin bakımınız açısından ne ifade ettiğini öğrenmenizi sağlar.

Facies Costalis hakkında sık sorulan sorular

Facies costalis ne demek?

Bir yapının kaburgalara dönük yüzünü anlatan Latince anatomi terimidir. Hangi organın veya kemiğin adıyla birlikte kullanıldığı, tam olarak nereyi belirttiğini gösterir.

Facies costalis nerede bulunur?

Akciğerde göğüs duvarına dönük dış yüzü belirtir. Kürek kemiğinde ise kaburgalara bakan ön yüz için kullanılır.

Facies costalis raporda ne anlama gelir?

Genellikle anlatılan bölgenin yerini bildirir. Tıbbi değerlendirme açısından asıl belirleyici olan, bu bölgede hangi bulgunun tarif edildiğidir.

Facies costalis ile pleura costalis arasındaki fark nedir?

Facies costalis anatomik bir yüzün adıdır. Pleura costalis ise göğüs duvarının içini örten zarın kaburgalarla ilişkili bölümünü belirtir.

Facies costalis hangi kelimelerle kullanılır?

Pulmonis ile kullanıldığında akciğerin, scapulae ile kullanıldığında kürek kemiğinin kaburgalara dönük yüzünü anlatır. Sağ veya sol gibi yön belirten sözcükler de tarife eklenebilir.

İlişkili terimler: Facies Diaphragmatica, Pleura Costalis, Pulmo, Scapula

Aynı harften

F Harfi İle Başlayan Tıp Terimleri