Abnormal

Abnormal nedir, ne demek? Tıpta kullanımı

Bir bulgunun beklenenden farklı olduğunu anlatmak için tıpta abnormal sözcüğü kullanılır. Günlük dildeki karşılığı anormal, olağan dışı veya beklenen düzene uymayan şeklindedir. Ancak burada karşılaştırılan şey kişinin değeri ya da kişiliği değil; bir organın görünümü, bir ölçüm veya vücudun çalışma biçimidir. Sözcük, farkın nedenini ya da ne kadar önemli olduğunu kendi başına açıklamaz.

Abnormal İngilizce bir sözcüktür; kökeninde Latince uzaklaşma bildiren ab- ve kurala uygun anlamındaki normalis bulunur. İngilizce söylenişi kabaca eb-nor-mıl şeklindedir. Türkçe tıp dilinde çoğunlukla anormal karşılığı kullanılır. Günlük konuşmadaki aşağılayıcı çağrışımından farklı olarak tıbbi kullanım, gözlenen bir özelliği tarif etmeyi amaçlar. Yine de kişiyi anormal diye etiketlemek yerine hangi bulgunun farklı olduğunu söylemek daha açık ve saygılıdır.

Abnormal hangi ifadelerde kullanılır?

Bu sözcük özellikle İngilizce laboratuvar sonuçlarında, görüntüleme raporlarında ve cihazların otomatik değerlendirmelerinde karşınıza çıkabilir. Abnormal laboratuvar sonucu, ölçümün laboratuvarın beklenen sınırlarının dışında kaldığını anlatır. Abnormal elektrokardiyogram ise kalbin elektriksel kaydında beklenenden farklı bir özellik bulunduğunu belirtir; bunun ritimle mi, iletimle mi, başka bir değişiklikle mi ilgili olduğu ayrıca açıklanmalıdır. Bir raporda şöyle yazabilir: “Elektrokardiyogramda anormal bulgular izlendi.” Bu ifade, hangi bulgunun saptandığı bilinmeden belirli bir kalp hastalığına çevrilemez.

Kadın hastalıkları alanındaki abnormal uterin kanama ifadesi, Türkçede anormal rahim kanaması olarak kullanılır; kanamanın zamanlaması, düzeni, süresi veya miktarı açısından beklenenden farklı olmasını anlatır. Görüntülemede anormal sinyal ya da anormal kontrast tutulumu ifadeleri, incelenen dokunun görüntü özelliklerini tarif eder. Bu kullanımların ortak noktası bir farklılığı göstermeleridir; farklılığın kaynağı, ilgili organ ve eşlik eden bulgularla belirlenir.

Abnormal bulgu vücutta neyi gösterir?

Abnormal bir hastalık adı değildir ve belirli bir mekanizmayı tarif etmez. Örneğin kandaki bir maddenin yükselmesi, o maddenin fazla üretilmesinden, vücuttan yeterince uzaklaştırılamamasından veya örneğin alınma koşullarından kaynaklanabilir. Görüntüdeki farklılık ise dokunun yapısıyla, sıvı içeriğiyle veya iltihabi değişikliklerle ilişkili olabilir. Dolayısıyla aynı sıfat, birbirinden çok farklı süreçlerin yanında yer alabilir.

Laboratuvardaki referans aralığı, uygun bir karşılaştırma grubundan elde edilen değerlere dayanır; sağlık ile hastalık arasında kesin bir sınır değildir. Yaş, gebelik, kullanılan ilaçlar, yakın zamanda yapılan egzersiz ve açlık durumu bazı sonuçları etkileyebilir. Doktorunuz şöyle diyebilir: “Bu değer beklenen aralığın dışında, ancak önceki sonuçlarınızla ve şikâyetlerinizle birlikte değerlendireceğiz.” Hasta açısından önemli olan, farklılığın derecesi, devam edip etmediği ve başka bulgularla birlikte bulunup bulunmadığıdır.

Abnormal ile patolojik arasındaki fark

Normal, seçilen ölçüte göre beklenen durumu; abnormal ise bu beklentiden sapmayı anlatır. Patolojik sözcüğü, klinik kullanımda hastalıkla ilişkili bir durumu daha doğrudan belirtir. Bu nedenle her anormal bulguya hemen patolojik denmez. Atipik ise alışılmış ya da tipik görünümden farklı demektir; özellikle hücre incelemelerinde anlamı, raporun bütünü ve kullanılan sınıflandırmayla değerlendirilir. Atipik ifadesi de doğrudan kanserle eş anlamlı değildir.

Malformasyon, organ veya dokunun gelişimi sırasında oluşan yapısal bozukluğu anlatır; abnormal bundan çok daha geniş kapsamlıdır. Sonradan değişen bir kan değeri de anormal olabilir, fakat malformasyon değildir. Günlük konuşmada “Sonucum anormal çıkmış, kesin ciddi bir hastalığım var” denebilir. Bu çıkarım yerine hangi sonucun değiştiğini öğrenmek gerekir; çünkü sözcük tek başına hastalık anlamına gelmez. Tersine, normal bulunan bir test de bütün hastalıkları dışlamaz.

Abnormal bulgu için ne sorulmalı?

Sonuçta yalnızca abnormal yazıyorsa görüşmede önce ilgili ölçümün veya gözlemin adını netleştirmek işe yarar: “Tam olarak hangi bulgu beklenenden farklı?” Önceki tetkikleriniz, kullandığınız ilaçlar ve yakınmalarınızla ilişkisini anlamak için “Bu değişiklik benim durumumda ne düşündürüyor?” diye sorabilirsiniz. İzlem planını somutlaştıran soru ise “Bu bulgu için tekrar test, ek inceleme veya yalnızca takip gerekiyor mu?” olur.

İlişkili terimler: Normal, Atypical, Pathological, Malformation