Absorption
n. 1. Emme, massetme, soğurma, imtisas; 2. Soğurulma, emilme: Canlı bir organizmada, dış vasattaki elemanların, tromatik bir afet olmaksızın, iç ortama geçmesini sağlayan fizyolojik olay; 3. Biyoşimik bir reaksiyonla in vitro elemanların in vivo duruma geçmesi; 4. Ruhun kendinden geçmesi, istiğrak.
1. Biyoloji Sıvı veya çözünen bir maddenin bir hücre zarı boyunca difüzyon veya ozmoz yoluyla hareketi.
2. Kimya Bir gaz veya sıvının, parçaları arasındaki küçük boşluklardan bir katıya çekilme işlemi. Adsorpsiyonu karşılaştırın.
3. Fizik Radyasyon, ışık veya ses gibi enerjinin yansıtılmadan veya iletilmeden alınması ve depolanması.
Absorption - Emme
n.
1. Emme eylemi veya işlemi veya emilme koşulu.
2. Bir zihinsel konsantrasyon durumu.
Absorption nedir, ne demek? Tıpta kullanımı
Yediğiniz besinin sindirilmesi, içindeki yararlı maddelerin vücudunuza geçtiği anlamına henüz gelmez; arada emilim denilen bir aşama vardır. İşte tıpta absorption, çoğunlukla maddelerin bağırsak gibi bir yüzeyi aşarak vücudun iç ortamına alınmasını anlatır. Günlük dilde karşılığı emilimdir; Türkçe tıp dilinde absorpsiyon yazımı da kullanılır. İngilizce söylenişi kabaca eb-zorp-şın şeklindedir. Kelimenin kökü, içine çekmek veya yutmak anlamındaki Latince absorbere fiiline dayanır.
Günlük konuşmada söylenen “Yediklerimden yeterince yararlanamıyorum.” cümlesi, emilimle ilgili bir kaygıyı anlatabilir. Ancak halsizlik, kilo kaybı veya karın şişkinliği gibi yakınmaların nedenini yalnızca bu düşünceyle açıklamak doğru olmaz. Absorption bir sürecin adıdır; tek başına hastalık anlamına gelmez.
Absorption hangi ifadelerle kullanılır?
Bu terim en sık gastroenteroloji, beslenme ve ilaç bilimi olan farmakolojide karşınıza çıkar. İntestinal absorpsiyon, bağırsaktan emilimi; ilaç absorpsiyonu, verilen ilacın uygulandığı yerden dolaşıma geçişini; demir absorpsiyonu ise demirin bağırsaktan vücuda alınmasını anlatır. Bu ifadelerde emilen madde veya emilimin gerçekleştiği yer belirtilir. Deriden emilim de mümkündür; bazı ilaç bantları bu yoldan etki göstermek üzere hazırlanır.
Bir değerlendirme raporunda “Demir emiliminde azalma düşünülmektedir.” ifadesi bulunabilir. Bu cümle bir olasılığı bildirir; düşük demir düzeyinin nedeninin kesinleştiğini göstermez. Doktorunuz “İlacın emilimi yemekle değişebildiği için aç karnına almanızı istiyorum.” diyebilir. Buradaki öneri o ilaca özgüdür; bütün ilaçlar için aynı kullanım kuralı geçerli değildir. Radyolojide ise ışının dokular tarafından absorpsiyonu denildiğinde, bir besinin kana geçişi değil, ışın enerjisinin dokuya aktarılması anlatılır.
Absorpsiyon vücutta nasıl gerçekleşir?
Besinlerle ilgili emilimin büyük bölümü ince bağırsakta gerçekleşir. Bağırsak iç yüzeyindeki çıkıntılar ve hücrelerin üzerindeki çok küçük uzantılar, maddelerin geçebileceği yüzeyi genişletir. Sindirim sırasında parçalanan besin öğeleri bağırsak hücrelerine alınır; ardından özelliklerine göre kana veya lenf dolaşımına aktarılır. Örneğin şekerlerin yapı taşları çoğunlukla kana geçerken, besin yağlarının önemli bir bölümü önce lenf yolunu kullanır.
Maddelerin hücre zarını geçme biçimi birbirinden farklıdır. Bazıları yoğunluk farkından yararlanarak geçer; bazıları taşıyıcı proteinlere ve enerji kullanan düzeneklere ihtiyaç duyar. Bağırsak yüzeyinin zarar görmesi, gerekli sindirim salgılarının yetersizliği veya bağırsaktan geçişin hızlanması emilimi aksatabilir. Uzun süren emilim sorunlarında kilo kaybı, yağlı dışkılama ya da vitamin ve mineral eksiklikleri görülebilir; hangi bulgunun ortaya çıkacağı, emilemeyen maddeye bağlıdır.
İlaçlarda da emilimin hızı ve miktarı tedavinin etkisini değiştirebilir. Ağızdan alınan bir ilacın çözünmesi, bağırsaktan geçmesi ve karaciğerde uğradığı işlemler birbirinden ayrı aşamalardır. Bu nedenle emilim ile biyoyararlanım aynı şey değildir: biyoyararlanım, verilen dozun ne kadarının değişmeden genel dolaşıma ulaştığını ifade eder. Damar içine verilen ilaçta ise ayrıca bir emilim aşaması bulunmaz.
Absorpsiyon ile adsorpsiyon arasındaki fark
Absorpsiyon ve adsorpsiyon benzer duyulur, ancak farklı olayları anlatır. Absorpsiyonda madde, başka bir yapının içine alınır veya bir bariyeri geçer; adsorpsiyonda ise yüzeye tutunur. Aktif kömürün bazı maddeleri yüzeyinde tutması adsorpsiyona örnektir. Bu ayrım, özellikle zehirlenme tedavileri veya laboratuvar yöntemleri konuşulurken önem kazanır.
Sindirim de emilimle eş anlamlı değildir: sindirim besinleri parçalar, emilim bu parçaların vücuda geçmesini sağlar. Malabsorpsiyon, emilimin bozulmasını anlatan terimdir; hangi hastalığın buna yol açtığını ayrıca belirlemek gerekir. Rezorpsiyon ise kullanıldığı alana göre yeniden emilim veya bir dokunun çözünüp uzaklaştırılması anlamına gelebilir; örneğin kemik rezorpsiyonu, bağırsaktan besin emilimini anlatmaz.
Absorpsiyon için doktora ne sorulabilir?
Terimin geçtiği görüşmede “Burada hangi maddenin emiliminden söz ediyorsunuz?” diye sormak, konuşmayı besin, ilaç veya başka bir madde üzerinde netleştirir. Eksiklik araştırılıyorsa “Bu sonuç emilim sorununu mu gösteriyor, yoksa yetersiz alım veya kayıp da düşünüyor musunuz?” sorusu nedenlerin ayrılmasını sağlar. İlaç kullanıyorsanız “Yemeklerim, takviyelerim veya diğer ilaçlarım bunun emilimini etkiler mi?” sorusuyla size uygun kullanım düzenini öğrenebilirsiniz.
Absorption hakkında sık sorulan sorular
Absorption ne demek?
Tıpta çoğunlukla emilim anlamında kullanılır. Besin öğelerinin bağırsaktan vücuda alınması veya bir ilacın uygulandığı yerden dolaşıma geçmesi bu süreçle açıklanır.
Absorption nerede gerçekleşir?
Besinlerin emilimi ağırlıklı olarak ince bağırsakta gerçekleşir. İlaçlarda emilim yeri uygulama yoluna göre değişir; bağırsak, deri veya kas dokusu söz konusu olabilir.
Absorption raporda ne anlama gelir?
Hangi maddenin, hangi ortamda emilmesinden söz edildiğine göre yorumlanır. Emilimin azaldığının belirtilmesi bir neden araştırmasını gerektirebilir; ifade kendi başına belirli bir hastalığı tanımlamaz.
Absorption ile adsorpsiyon arasındaki fark nedir?
Absorption bir maddenin içeri alınmasını, adsorpsiyon ise yüzeye tutunmasını anlatır. Aktif kömürün maddeleri yüzeyinde bağlaması adsorpsiyondur.
Absorption hangi kelimelerle kullanılır?
Bağırsak emilimi için intestinal absorpsiyon, ilaçların geçişi için ilaç absorpsiyonu ifadeleri kullanılır. Demir absorpsiyonu gibi kullanımlarda ise emilen maddenin adı belirtilir.
İlişkili terimler: Adsorption, Digestion, Malabsorption, Resorption