Angulus

Angulus nedir, ne demek? Tıpta kullanımı

Kemiklerin ve organların her bölümü düz ya da yuvarlak değildir; bazı yerlerde belirgin köşeler ve yön değişiklikleri bulunur. Bu bölgeleri adlandırırken tıpta angulus sözcüğü kullanılır. Günlük dilde en yakın karşılığı açı veya köşedir. Buradaki açı, yalnızca geometrik bir ölçüyü değil, bir yapının köşe oluşturan bölümünü de anlatabilir. Bu nedenle kelimeyi gördüğünüzde mutlaka ölçülmüş bir açı değeri aramanız gerekmez.

Angulus Latince kökenlidir ve kabaca yazıldığı gibi, angulus diye okunur; g sesi serttir. Latince çoğul biçimi anguli olarak karşınıza çıkabilir. Eski sözlüklerde dirsek karşılığıyla da karşılaşabilirsiniz, ancak güncel anatomi kullanımında kelimenin hangi yapıya bağlandığına bakmak gerekir. Angulus, dirsek ekleminin standart adı değildir; adlandırmanın merkezinde köşe veya açılanma düşüncesi vardır.

Angulus hangi ifadelerle kullanılır?

Angulus özellikle anatomi derslerinde, radyoloji değerlendirmelerinde, ortopedi ve çene cerrahisiyle ilgili belgelerde karşınıza çıkar. Yanındaki kelime, köşenin hangi yapıya ait olduğunu belirtir. Angulus costae kaburganın belirgin biçimde yön değiştirdiği bölgeyi, angulus mandibulae alt çene kemiğinin gövdesiyle yukarı uzanan kolunun birleştiği köşeyi adlandırır. Angulus sterni ise göğüs kemiğinin üst bölümüyle gövdesinin birleşiminde oluşan açılanmadır. Bunlar benzer adlandırma mantığını paylaşır, fakat vücudun farklı yerlerini gösterir.

Angulus inferior scapulae kürek kemiğinin alt köşesi için kullanılır; angulus oris ise ağız köşesini belirtir. Dolayısıyla angulus yalnızca kemiklere özgü bir sözcük değildir. Türkçeleştirilmiş bir rapor cümlesi şöyle olabilir: "Alt çene kemiğinin köşesinde kırık hattı izlenmektedir." Bu cümlede köşe yer tarifidir, kırık hattı ise saptanan bulgudur. Latince ifadede de yer adıyla hastalık veya yaralanma bildiren kelimeyi birbirinden ayırmak gerekir.

Angulus costae vücutta neyi gösterir?

Kaburgalar, omurgadan göğsün yanlarına doğru uzanırken kıvrımlı bir yol izler. Angulus costae, kaburganın arka bölümünde bu kıvrımın belirginleştiği, kemiğin yön değiştirdiği alandır. Kaburganın omurgayla yaptığı eklemin kendisi değildir. Bu bölge göğüs kafesinin biçiminin bir parçasıdır; solunum sırasında kaburgaların hareket etmesi de göğüs boşluğunun genişleyip daralmasına katkıda bulunur. Ancak angulus costae ifadesi hareketin adını değil, anatomik yeri bildirir.

Doktorunuz "Hassasiyet kaburganın arka tarafta kıvrıldığı bölgede" diyebilir; bu anlatım muayenede ağrının nerede olduğunu somutlaştırır. Günlük konuşmada "Sırtımda kaburganın döndüğü yerde sızlama var" demeniz de benzer bir yer tarifidir, fakat ağrının kaynağını kesinleştirmez. Angulus sözcüğü tek başına hastalık anlamına gelmez. Sizin için önemli olan, bu yer adına ağrı, kırık, şişlik veya başka bir bulgunun eşlik edip etmediğidir.

Alt çene köşesi ise çiğneme kaslarının tutunduğu bölgelerle ilişkilidir ve yüzün dış çizgisinin oluşmasına katkı sağlar. Çene cerrahisinde bu köşenin adı, kırığın veya ameliyat bölgesinin yerini belirtmek için kullanılabilir. Göğüs kemiğinin açılanması da muayenede kaburgaların konumunu belirlemeye yardımcı olan bir işarettir. Aynı kelimenin farklı organlarda kullanılması, bu bölgelerin aynı işlevi gördüğü anlamına gelmez.

Angulus hangi terimlerle karıştırılır?

Angulus costae ile arcus costalis birbirine benzeyen, fakat farklı bölgeleri anlatan ifadelerdir. Arcus costalis, kaburga kıkırdaklarının oluşturduğu ve göğüs kafesinin alt sınırında hissedilebilen kaburga yayını belirtir. Angulus costae ise kaburga kemiğinin daha arkadaki kıvrım bölgesidir. Ön taraftaki kaburga kenarını göstererek ağrınızı anlatmanızla, sırta yakın kıvrım bölgesini göstermeniz aynı yer tarifini oluşturmaz.

Angulus ile articulatio arasındaki fark da önemlidir: angulus köşe veya açılanmayı, articulatio eklemi adlandırır. Bir kemikte köşe bulunması, orada hareketli bir eklem olduğu anlamına gelmez. Dirsek bölgesi için cubitus, dirsek eklemi için articulatio cubiti kullanılır. Ayrıca anatomik bir köşenin adıyla görüntülemede ölçülen açı aynı şey değildir; bir açının normalden farklı olduğu değerlendirmesi, hangi ölçümün yapıldığına bağlıdır.

Angulus için doktora ne sorulur?

İfadeyi anlamak için önce yanındaki organ adını ve varsa bulguyu netleştirmek işe yarar. "Burada hangi kemiğin veya organın köşesi tarif ediliyor?" sorusu, yalnızca angulus denmişse konumu açıklığa kavuşturur. Ağrı ya da yaralanma nedeniyle değerlendirilmişseniz "Bu bölgede bir sorun mu saptandı, yoksa yalnızca yer mi belirtiliyor?" diye sorabilirsiniz. Görüntülemede açılanmadan söz edilmişse "Bu ifade anatomik bölgenin adı mı, yoksa ölçülen bir değişiklik mi?" sorusu, adlandırmayla ölçüm sonucunu ayırmanıza yardımcı olur.