Animal
n. isim
Animal nedir, ne demek? Tıpta kullanımı
İngilizce bir sağlık belgesindeki animal kelimesini anlamak için yanındaki sözcüğe bakmak gerekir; tıpta animal, hayvanı ya da hayvana ait bir özelliği belirtmek için kullanılır. Günlük Türkçede karşılığı, cümleye göre hayvan veya hayvansaldır. İngilizce söylenişi kabaca enimıl diye aktarılabilir. Kelimenin kökü, Latincede canlı varlık anlamındaki animal sözcüğüne uzanır; bu kök, yaşam ve nefes kavramlarıyla ilişkili anima kelimesiyle bağlantılıdır. Burada sözü edilen canlı, bir araştırmada incelenen hayvan da olabilir, bir tıbbi ürünün elde edildiği kaynak da.
Animal bir hastalık adı değildir; tıbbi metindeki görevi çoğunlukla kaynağı veya araştırmanın hangi canlılarda yürütüldüğünü açıklamaktır. Örneğin günlük konuşmada duyabileceğiniz “Bu ilacın hayvanlarda denendiğini söylediler” cümlesindeki hayvan vurgusu, İngilizce araştırma metninde animal kelimesiyle karşılanabilir. Kelimenin bulunması, anlatılan bulgunun doğrudan insanlarda saptandığını göstermez.
Animal hangi ifadelerle kullanılır?
Animal model, Türkçede hayvan modeli olarak kullanılır ve bir hastalığın veya biyolojik sürecin hayvanlarda incelendiği araştırma düzenini anlatır. Animal study, hayvan çalışması demektir; ilaç geliştirme, toksikoloji ve deneysel cerrahi yayınlarında karşınıza çıkabilir. Bir araştırma raporunda “Bulgular hayvan modelinde elde edilmiştir” yazıyorsa, sonuçların hangi araştırma ortamına ait olduğu belirtiliyordur. Bu ifade, çalışmanın insanlar üzerinde yapılmış bir klinik araştırma olduğunu söylemez; değerlendirme yapılırken kullanılan türün ve incelenen hastalık özelliğinin de bilinmesi gerekir.
Animal-derived product ifadesi hayvansal kaynaklı ürün anlamındadır; bazı tıbbi malzemeler ve ürün bileşenleri anlatılırken kullanılır. Animal bite ise hayvan ısırığı demektir ve acil servis kayıtlarında veya enfeksiyon değerlendirmelerinde görülebilir. Rutin bir kan tahlilinde animal genellikle ölçülen bir değerin adı değildir. Belgenin araştırma özeti, ürün bilgisi veya muayene kaydı olması, kelimenin nasıl yorumlanacağını değiştirir.
Animal araştırmaları sizin için ne ifade eder?
Hayvan araştırmalarında vücudun bir ilaca nasıl yanıt verdiği, bir maddenin hangi dokulara ulaştığı veya bir hastalığın nasıl geliştiği incelenebilir. Bazı modellerde araştırılan hastalık özelliği deneysel olarak oluşturulur; bazılarında kendiliğinden ortaya çıkan benzerliklerden yararlanılır. Hayvanların metabolizması, bağışıklık sistemi ve organ işleyişi insanlarla tamamen aynı olmadığı için elde edilen sonuçlar insanlara otomatik olarak uygulanamaz. Özellikle bir tedavinin yararı ve güvenliği değerlendirilirken, insan çalışmalarından gelen bulguların ayrıca ele alınması gerekir.
Hekiminizin “Bu etki hayvan çalışmalarında görülmüş, insanlardaki karşılığı henüz net değil” demesi, bulgunun kanıt sınırını açıklar. Hayvansal kaynaklı bir üründe ise asıl konu araştırma değil, kullanılan maddenin kökenidir. Bu köken; ürünün işlenme biçimi, kullanım amacı ve kişide bilinen alerjilerle birlikte değerlendirilir. Hayvansal kaynaklı olması, ürünün kendiliğinden zararlı veya herkeste alerji yapıcı olduğu anlamına gelmez.
Animal ile benzer terimlerin farkı
Animal ile human arasındaki fark, tıbbi araştırmalarda çoğunlukla hayvan çalışması ile insan çalışması ayrımını gösterir. İnsan biyolojik sınıflandırmada hayvanlar âleminde yer alsa da araştırma dilinde animal sözcüğü genellikle insan dışındaki hayvanlar için kullanılır. In vivo, canlı organizmada yapılan incelemeyi anlatır ve yalnızca hayvan araştırmalarıyla sınırlı değildir. In vitro ise organizma dışında, örneğin hücre kültüründe yürütülen incelemeyi belirtir; hücrelerin hayvandan gelmesi, çalışmayı kendiliğinden canlı hayvan deneyi yapmaz.
Zoonotik, animal kelimesinin eş anlamlısı değildir; doğal koşullarda hayvanlarla insanlar arasında bulaşabilen enfeksiyonlarla ilgilidir. Bu nedenle hayvana ait her bulgu veya hayvansal kaynaklı her madde zoonotik sayılmaz. Kelimenin eski sözlüklerde görülen bedensel, içgüdüsel ya da ruhsal işlevlere ilişkin karşılıkları da güncel bir araştırma raporuna doğrudan taşınmamalıdır. Özellikle ruh sağlığı değerlendirmesinde animal sözcüğünden kişinin zihni, iradesi veya karakteri hakkında sonuç çıkarılmaz.
Animal ifadesi için hangi sorular sorulabilir?
Görüşmede soruyu, kelimenin geçtiği cümleye göre seçmek en yararlısıdır. Bir araştırma sonucunu konuşurken “Bu bulgu yalnızca hayvanlarda mı gösterilmiş, insanlarda da araştırılmış mı?” sorusu, tedavi kararını destekleyen kanıtın kapsamını açığa çıkarır. Bir ürünün içeriği söz konusuysa “Hayvansal kaynaklı bileşen hangisi ve benim bilinen alerjilerim açısından önemi var mı?” sorusu, kaynak bilgisini kişisel sağlık durumunuzla ilişkilendirir. Bir ısırık nedeniyle muayene oluyorsanız “Bu hayvan teması için yara bakımı, tetanos ve kuduz yönünden hangi değerlendirmeler gerekiyor?” sorusu, kelimeyi çevirmekten daha önemli olan bakım planına odaklanır. Bu görüşmede hayvanın türü, temasın biçimi ve yaranın durumu değerlendirmeyi yönlendirir.
Animal hakkında sık sorulan sorular
Animal ne demek?
İngilizcede hayvan veya hayvana ait anlamında kullanılır. Tıbbi karşılığı, yanındaki kelimeye göre hayvan araştırmasını, ürünün kaynağını veya bir teması anlatabilir.
Animal raporda ne anlama gelir?
Araştırma raporunda bulguların hayvanlardan elde edildiğini belirtebilir. Ürün belgesinde hayvansal kaynağı, muayene kaydında ise hayvanla ilişkili bir olayı gösterebilir.
Animal hangi kelimelerle kullanılır?
Animal model, animal study, animal-derived product ve animal bite yaygın örneklerdir. Sırasıyla hayvan modeli, hayvan çalışması, hayvansal kaynaklı ürün ve hayvan ısırığı karşılıklarını taşırlar.
Animal ile in vivo arasındaki fark nedir?
Animal, hayvanı veya hayvansal ilişkiyi belirtir. In vivo ise incelemenin canlı organizmada yapıldığını söyler; bu organizma insan da olabilir.
Animal ile zoonotik arasındaki fark nedir?
Animal geniş bir kaynak veya canlı tanımlamasıdır. Zoonotik ise hayvanlarla insanlar arasında doğal koşullarda bulaşabilen enfeksiyonlarla ilgili daha özel bir terimdir.
İlişkili terimler: Preclinical, Zoonosis