Apertura
n. isim
Apertura nedir, ne demek? Tıpta kullanımı
Vücudumuzda bazı yapılar, başka bir bölgeye geçiş sağlayan açıklıklarla birbirine bağlanır; tıpta apertura sözcüğü bu açıklıkları adlandırmak için kullanılır. Günlük dilde bağlama göre açıklık, giriş ağzı veya geçiş yeri diye düşünebilirsiniz. Sözcük Latinceden gelir ve kabaca a-per-tu-ra şeklinde okunur. Anatomide çoğunlukla yanında bulunduğu bölgenin adını taşıyarak kullanılır; böylece hangi açıklıktan söz edildiği anlaşılır.
Apertura, bir organın ya da vücut boşluğunun sınırındaki doğal bir açıklığı tarif edebilir. Sözcüğün kendisi, açıklığın normalden geniş veya dar olduğunu söylemez. Bir hastalık adı olmaktan çok, vücudun yapısını anlatan bir adlandırmadır. Yanındaki sözcükler hem yerini hem de hangi yapıyla ilişkili olduğunu belirler; üst, alt veya belirli bir biçimi bildiren ek ifadeler bu nedenle önemlidir.
Apertura hangi ifadelerde kullanılır?
Apertura sözcüğü özellikle anatomi derslerinde, anatomik çizimlerde ve ayrıntılı radyoloji değerlendirmelerinde karşınıza çıkabilir. Kulak burun boğaz alanında apertura piriformis, burun boşluğunun ön tarafındaki armut biçimli kemik açıklıktır. Dışarıdan gördüğünüz burun delikleriyle aynı yapı değildir; burun deliklerinin daha gerisindeki kemik çerçeveyi anlatır. Bir görüntüleme raporunda Türkçe karşılığıyla “Burun boşluğunun ön kemik açıklığında daralma izlenmiştir” ifadesi yer alabilir.
Apertura thoracis superior, göğüs kafesinin boyunla bağlantılı üst açıklığıdır. Apertura thoracis inferior ise göğüs kafesinin alt açıklığını belirtir; bu bölgeyi diyafram kapatarak göğüs ve karın boşluklarını birbirinden ayırır. Bu adlarla anatomi kitaplarında, göğüs cerrahisi değerlendirmelerinde veya bölgenin yapısını açıklayan tıbbi görüşmelerde karşılaşabilirsiniz. Doktorunuz “Burada sözünü ettiğimiz açıklık, göğüs kafesinin boyuna komşu giriş bölgesidir” diyerek yeri tarif edebilir.
Apertura pelvis superior, küçük pelvisin üst girişini; apertura pelvis inferior ise alt çıkışını anlatır. Pelvis, leğen kemiği olarak bildiğimiz kemik yapının çevrelediği bölgedir. Bu terimler özellikle kadın hastalıkları ve doğum alanında, doğum kanalının kemik sınırları konuşulurken kullanılır. Her apertura aynı işleve sahip olmadığı için burundaki bir açıklıkla pelvisteki açıklık, yalnızca ortak bir adlandırma mantığını paylaşır.
Apertura vücutta ne işe yarar?
Bir açıklığın işlevini, konumu ve içinden geçen yapılar belirler. Burun boşluğunun ön kemik açıklığı, hava yolunun çevresindeki iskelet sınırının bir parçasıdır. Bu bölgede belirgin bir daralma bulunması hava geçişini etkileyebilir; ancak burun tıkanıklığı değerlendirilirken burun içindeki dokular, burun bölmesi ve diğer olası nedenler de dikkate alınır. Günlük konuşmada “Burnumdaki açıklık dar olduğu için rahat nefes alamıyor muyum?” diye sormanız, anatomik bulguyla şikâyetiniz arasındaki ilişkiyi gündeme getirir.
Göğüs kafesinin üst açıklığı, boyun ile göğüs arasındaki devamlılığın bulunduğu bölgedir; soluk borusu, yemek borusu ve önemli damarlar bu geçiş alanıyla ilişkilidir. Alt açıklık ise açık bırakılmış bir boşluk değildir; diyafram burada hem sınır oluşturur hem de solunuma katkı sağlar. Diyaframın kendi içindeki geçişlerden bazı damarlar ve yemek borusu geçer. Dolayısıyla anatomide açıklık denmesi, o bölgenin mutlaka içi boş ve engelsiz olduğu anlamına gelmez.
Pelvisin giriş ve çıkış açıklıkları, doğum kanalının kemik çerçevesini tanımlamaya yardımcı olur. Doğumun ilerleyişi yalnızca bu açıklıkların biçimine bağlı değildir; bebeğin duruşu, rahim kasılmaları ve yumuşak dokular da rol oynar. Sizin için önemli olan, apertura adının geçmesinden çok, o bölgede hangi bulgunun saptandığı ve bunun yakınmalarınızla nasıl ilişkilendirildiğidir.
Apertura benzer terimlerden nasıl ayrılır?
Foramen de anatomide delik veya açıklık için kullanılır; özellikle kemikte damar ve sinirlerin geçtiği deliklerin adlarında sık görülür. Ostium çoğunlukla bir boşluğun, kanalın veya damarın giriş ağzını belirtir. Hiatus ise belirli anatomik aralıkları ya da geçiş açıklıklarını adlandırır; diyaframdaki yemek borusu geçişi buna örnektir. Bu sözcüklerin anlamları örtüşebilir, fakat yerleşmiş anatomik adlarda birbirlerinin yerine gelişigüzel kullanılmazlar.
Apertura ile stenoz arasındaki fark, yapı adıyla o yapıdaki değişiklik arasındaki farktır. Apertura açıklığın kendisini, stenoz ise bir kanalın veya açıklığın daralmasını anlatır. Benzer şekilde atrezi, doğal bir açıklığın ya da geçişin doğuştan kapalı veya gelişmemiş olmasıyla ilgili bir durumdur. Raporda apertura yanında daralma, genişleme ya da tıkanıklık belirtiliyorsa, klinik değerlendirmeyi yönlendiren bilgi bu ek bulgudur.
Apertura hakkında doktora ne sorabilirsiniz?
Terimin hangi bölgeyi anlattığı belli değilse “Buradaki apertura tam olarak hangi yapının açıklığı?” sorusu, anlatılan yeri netleştirir. Daralma veya başka bir değişiklik yazıyorsa “Bu bulgu şikâyetlerimi açıklıyor mu, yoksa normal bir anatomik farklılık olabilir mi?” diye sorabilirsiniz. Tedavi ya da ek inceleme konuşuluyorsa “Bu bulgu için ek değerlendirme veya tedavi gerekiyor mu?” sorusu, sonraki adımın gerekçesini öğrenmenizi sağlar.
Apertura hakkında sık sorulan sorular
Apertura ne demek?
Apertura, Latincede açıklık anlamına gelen ve anatomik yapıların adlandırılmasında kullanılan bir sözcüktür. Hangi açıklığın anlatıldığını anlamak için yanındaki bölge adına bakılır.
Apertura tıpta ne demek?
Tıpta apertura, vücuttaki doğal açıklıkları veya giriş ve çıkış bölgelerini adlandırır. Sözcük kendi başına açıklığın daraldığını, tıkandığını ya da tedavi gerektiğini belirtmez.
Apertura anatomide ne demek?
Anatomide apertura, belirli bir yapının sınırındaki açıklığı tanımlar. Burun boşluğunun ön kemik açıklığı, göğüs kafesinin açıklıkları ve pelvisin giriş bölgesi bu kullanımın örnekleridir.
Apertura ile foramen arasındaki fark nedir?
Her ikisi de açıklık bildirebilir; foramen özellikle kemiklerdeki geçiş deliklerinin adlarında yaygındır. Aralarındaki ayrım her zaman kesin bir biçim farkı değildir; anatomik yapının yerleşmiş adı belirleyicidir.
Apertura raporda ne anlama gelir?
Raporda apertura, değerlendirilen anatomik açıklığın adını belirtir. Bulguyu yorumlamak için açıklığın yeriyle birlikte daralma veya başka bir değişiklik tarif edilip edilmediğine bakılır.
İlişkili terimler: Foramen, Ostium, Hiatus, Stenosis, Atresia