Apex Ossis Sacri
anat. anatomi
Apex Ossis Sacri nedir, ne demek? Tıpta kullanımı
Omurganın leğen kemiğine bağlandığı bölgede, aşağıya doğru daralan bir kemik bulunur. Tıpta apex ossis sacri, sakrum adı verilen bu kemiğin en alt ucunu anlatır. Türkçede sakruma sağrı kemiği denir; dolayısıyla ifadenin günlük dildeki karşılığı sağrı kemiğinin alt ucudur. Burada önemli bir ayrım var: Sakrum ile kuyruksokumu kemiği aynı kemik değildir. Kuyruksokumu kemiği, sakrumun daha aşağısında yer alır.
İfade Latincedir ve kabaca apeks ossis sakri diye okunur. Apex uç ya da tepe, ossis kemiğin, sacri ise sakruma ait anlamını taşır. Apex sözcüğünü görünce mutlaka yukarıdaki bir tepeyi düşünmeyin; anatomide hangi uçtan söz edildiği organın veya kemiğin biçimine göre değişir. Sakrum aşağıya doğru daraldığı için burada adlandırılan uç alttadır.
Apex ossis sacri nerede kullanılır?
Bu adlandırma en çok anatomi derslerinde, kemiklerin üzerindeki yapıların tarifinde ve radyolojik değerlendirmelerde kullanılır. Ortopedi, fiziksel tıp ve rehabilitasyon ya da radyoloji görüşmelerinde sakrumun hangi bölümünden söz edildiğini kesinleştirmeye yarar. Röntgen, bilgisayarlı tomografi veya manyetik rezonans raporlarında Latince adın yerine sakrumun alt ucu ifadesi de tercih edilebilir. Terimin kendisi bir yer adıdır; tek başına hastalık anlamına gelmez.
Yanına gelen kelimeler, o bölgede ne görüldüğünü belirtir. Sakrum apeksinde kırık, kemiğin alt ucundaki bütünlük kaybını; sakrum apeksinde kemik iliği ödemi, manyetik rezonans görüntülerinde saptanan bir doku değişikliğini; sakrum apeksinde hassasiyet ise muayenede bastırmakla ağrı oluşmasını anlatır. Örneğin bir raporda “Sakrumun alt ucunda kırık saptanmadı.” yazabilir. Bu cümle, o bölgede görüntülemeyle kırık görülmediğini bildirir; ağrının bütün olası nedenlerini dışlamaz.
Apex ossis sacri vücutta ne yapar?
Sakrum, omurganın alt bölümünde, leğen kemiğinin arka tarafında bulunan ve genel görünümü üçgene benzeyen bir kemiktir. Üst bölümü geniştir; alt bölümü daralarak apekse ulaşır. Gövdenin yükünün leğen kemiğine aktarılmasında sakrumun bütünü görev alır. Apex ossis sacri ise özellikle sakrumun kuyruksokumu kemiğiyle birleştiği bölgenin tanımlanmasında önemlidir. Bu birleşme yerine sakrokoksigeal eklem denir.
Bu bölgenin çevresinde bağlar, kas bağlantıları ve başka yumuşak dokular bulunur. Düşme sonrasında ya da oturmakla artan ağrıda, yakınmanın kemikten mi, eklemden mi yoksa çevredeki dokulardan mı kaynaklandığı araştırılır. Günlük konuşmada “Oturunca kuyruksokumum sızlıyor.” diyebilirsiniz; ancak bu tarif ağrının tam olarak hangi yapıdan geldiğini göstermez. Doktorunuz “Ağrının sağrı kemiğinin alt ucundan mı, kuyruksokumundan mı geldiğini muayeneyle ayıralım.” diyebilir. Muayenedeki ağrı noktası ile görüntüleme bulgularının örtüşmesi, değerlendirmeyi yönlendirir.
Apex ossis sacri hangi terimlerle karışır?
En önemli karışıklık apex ossis coccygis ile olur. Bu ifade kuyruksokumu kemiğinin ucunu anlatırken apex ossis sacri, onun üstündeki sağrı kemiğinin ucunu anlatır. İkisi birbirine yakın, fakat farklı anatomik noktalardır. Türkçede kuyruksokumu sözcüğünün bazen bütün alt omurga bölgesi için kullanılması bu ayrımı bulanıklaştırabilir. Bir rapordaki yer tarifini değerlendirirken kemiğin adını da dikkate almak gerekir.
Basis ossis sacri ise sakrumun geniş üst bölümünü, yani tabanını belirtir; apex ile aynı yer değildir. Sakral hiatus da farklı bir yapıdır: Sakrumun arka yüzünde, alt kesime yakın bulunan bir açıklıktır. Özellikle bölgesel anestezi uygulamalarında önem taşır. Apeks kemiğin uç bölümünü, hiatus ise bir açıklığı adlandırır. Bu nedenle raporda veya işlem açıklamasında geçen sözcüklerden biri diğerinin yerine kullanılamaz.
Apex ossis sacri için ne sorulmalı?
Görüşmede soruyu, terimin kendisinden çok yanında yazan bulguya yöneltmek daha yararlıdır. Raporda yalnızca anatomik yer tarif ediliyorsa “Burada normal bir bölge mi tarif ediliyor, yoksa bir değişiklik mi görülmüş?” diye sorabilirsiniz. Ağrınız varsa “Görüntülemedeki bulgu, muayenede ağrıyan yerimle örtüşüyor mu?” sorusu, bulgunun yakınmanızla bağlantısını netleştirir. Bir tedavi veya hareket kısıtlaması önerilmişse “Bu bulgu oturmamı, egzersizimi ya da tedavi planımı nasıl etkiliyor?” sorusu günlük yaşamınız için somut bilgi sağlar.
Apex Ossis Sacri hakkında sık sorulan sorular
Apex ossis sacri ne demek?
Sağrı kemiği olarak bilinen sakrumun aşağıya doğru daralan ucunun anatomik adıdır. Latince kökenli bir yer tarifidir.
Apex ossis sacri nerede bulunur?
Leğen kemiğinin arka tarafındaki sakrumun en alt bölümünde bulunur. Kuyruksokumu kemiğiyle birleşme bölgesinde yer alır.
Apex ossis sacri ile apex ossis coccygis arasındaki fark nedir?
Apex ossis sacri sağrı kemiğinin, apex ossis coccygis ise kuyruksokumu kemiğinin ucudur. Yakın konumda olsalar da farklı kemiklere ait yapılardır.
Apex ossis sacri raporda ne anlama gelir?
Değerlendirilen bölgenin sakrumun alt ucu olduğunu belirtir. Tıbbi önemi, yanında kırık, ödem veya normal görünüm gibi hangi bulgunun yazdığına bağlıdır.
Apex ossis sacri hangi kelimelerle kullanılır?
Kırık, kemik iliği ödemi ve hassasiyet gibi ifadelerle birlikte kullanılabilir. Bunlar sırasıyla kemik hasarını, görüntüleme bulgusunu veya muayenede saptanan ağrıyı tarif eder.
İlişkili terimler: Sacrum, Coccyx, Hiatus Sacralis