İçeriğe geç
Tıp Terimleri Sözlüğü

Flexibility

n. isim

Eğilme (bükülme) yeteneği, fleksibilite.

Flexibility nedir, ne demek? Tıpta kullanımı

Ayakkabınızı bağlamak için öne eğilirken ya da kolunuzu yukarı uzatırken bedeninizin ne kadar rahat hareket edebildiği, esnekliğinizle ilişkilidir; tıpta flexibility, bu esneklik kapasitesini anlatır. Türkçe tıp dilinde karşılığı fleksibilitedir. Sözcük İngilizcedir, kabaca fleksibiliti diye okunur; kökü Latince bükmek anlamındaki sözcüğe dayanır.

Kas ve çevresindeki dokuların uzamaya izin vermesi, eklemin de uygun hareket açıklığına sahip olması esnekliğe katkıda bulunur. Günlük konuşmada bunu “Eğilirken bacaklarımın arkası çok geriliyor” diye tarif edebilirsiniz. Ancak eğilmenin zor gelmesi her zaman yalnızca esneklik azlığından kaynaklanmaz; ağrı, kas gücü ve hareketten çekinme de aynı işi güçleştirebilir.

Fleksibilite hangi değerlendirmelerde kullanılır?

Bu terim en çok fizik tedavi ve rehabilitasyon, spor hekimliği ve fizyoterapi değerlendirmelerinde karşınıza çıkar. Genellikle kan tahlilinde değil, hareket muayenesinde veya rehabilitasyon notlarında yer alır. Hamstring fleksibilitesi, uyluğun arkasındaki kas grubunun uzamaya ne kadar izin verdiğini anlatır; diz düzken kalçadan eğilme gibi hareketlerle değerlendirilir.

Omurga fleksibilitesi, boyun ve gövdenin eğilme, doğrulma veya dönme sırasında gösterebildiği hareket kapasitesiyle ilgilidir. Omuz fleksibilitesi ise kolu yukarıya ya da arkaya götürürken omuz çevresindeki yapıların harekete ne kadar izin verdiğini belirtir. Değerlendirme notunda “Arka uyluk kaslarının esnekliği azalmıştır” yazması, o kas grubunda uzamaya karşı kısıtlılık saptandığını ifade eder.

Aktif fleksibilite, kişinin kendi kas gücüyle ulaşabildiği hareket sınırını; pasif fleksibilite ise kaslar mümkün olduğunca gevşekken dışarıdan destekle ulaşılabilen sınırı anlatır. Doktorunuz “Esnekliğinizi değerlendirirken ağrının başladığı yeri de kontrol edeceğim” diyebilir. Çünkü yalnızca hareketin son noktası değil, hareket sırasında ağrı veya gerginliğin nerede ortaya çıktığı da önemlidir.

Fleksibilite vücutta nasıl oluşur?

Esnekliği yalnızca kasın uzunluğu belirlemez; kası saran bağ dokusu, tendonlar, eklem kapsülü ve eklemin kemik yapısı birlikte rol oynar. Sinir sistemi de gerilme hissine verilen yanıtı düzenler. Bu nedenle aynı kişi ısındıktan sonra, uzun süre hareketsiz kaldığı zamana göre daha rahat hareket edebilir; bu değişiklik dokuların kalıcı olarak uzadığı anlamına gelmez.

Hareketsizlik, yaralanma sonrasında gelişen sertlik veya ağrı nedeniyle hareketi koruyarak yapma, esnekliği azaltabilir. Örneğin omuz ağrısı yüzünden kolunu uzun süre az kullanan birinin zamanla gömlek giymesi zorlaşabilir. Esneklikteki azalmanın sizin için önemi, günlük işlerinizi ne ölçüde etkilediğine ve altta hangi yapının hareketi sınırladığına bağlıdır.

Germe egzersizleri bazı kısıtlılıklarda yararlı olabilir; ancak her hareket kaybı daha fazla gererek düzelmez. Kemik yapısına bağlı sınırlanma, belirgin eklem hastalığı veya ağrılı bir yaralanmada yaklaşım farklıdır. Germe sırasında keskin ağrı, uyuşma ya da elektriklenme hissi ortaya çıkması, olağan kas gerginliğiyle aynı şekilde değerlendirilmez.

Fleksibilite hangi kavramlarla karıştırılır?

Fleksibilite ile eklem hareket açıklığı yakından ilişkilidir, fakat tamamen aynı değildir. Eklem hareket açıklığı, belirli bir eklemin hangi sınırlara kadar hareket ettiğini tarif eder. Fleksibilite değerlendirmesi ise özellikle kas ve çevresindeki yumuşak dokuların bu harekete ne kadar izin verdiğine odaklanabilir; kullanımın kapsamı değerlendiren uzmana göre değişebilir.

Mobilite, hareket edebilme kapasitesini daha geniş biçimde ele alır; esnekliğin yanında eklem yapısı, kas kontrolü ve kuvvet de bu kapasiteyi etkiler. Kas kuvveti ise direnç karşısında güç üretebilme yeteneğidir. Bacağını rahatça yukarı kaldırabilen bir kişinin o pozisyonda güçlü veya dengeli olması şart değildir.

Hipermobilite, eklemlerin beklenenden fazla hareket edebilmesidir; laksite ise eklemi destekleyen bağlardaki gevşekliği anlatır. Bunlar iyi esnekliğin doğrudan eş anlamlısı değildir. Hareket açıklığının fazla olması bazı kişilerde sorun yaratmazken, bazılarında ağrı veya güvensizlik hissiyle birlikte bulunabilir; amaç her zaman daha fazla açılmak değil, hareketi rahat ve kontrollü yapabilmektir.

Fleksibilite için hangi sorular işe yarar?

Muayenede fleksibilite azalmasından söz edilirse “Hareketimi kas gerginliği mi, eklemdeki bir kısıtlılık mı, yoksa ağrı mı sınırlıyor?” diye sorabilirsiniz. Egzersiz önerildiğinde “Benim için uygun germe biçimi nedir ve hangi histe durmalıyım?” sorusu uygulamayı netleştirir. Hareketleriniz zaten çok açıksa “Daha fazla esnemek yerine kas kontrolü ve kuvvet üzerinde çalışmam gerekir mi?” diye sormak, programın ihtiyacınıza göre düzenlenmesini sağlar.

Flexibility hakkında sık sorulan sorular

Flexibility ne demek?

Vücudun esneklik kapasitesini ifade eder. Türkçe tıbbi kullanımda fleksibilite olarak geçer ve kaslarla çevre dokuların harekete izin verme özelliğiyle ilişkilidir.

Flexibility raporda ne anlama gelir?

Genellikle muayenede değerlendirilen bölgenin esnekliğini belirtir. Azalmış olduğu yazıyorsa, hangi kas veya eklem bölgesinden söz edildiğine ve eşlik eden bulgulara bakılır.

Flexibility hangi kelimelerle kullanılır?

Hamstring, omurga ve omuz gibi bölge adlarıyla kullanılabilir. Aktif ve pasif ifadeleri ise hareketin kişinin kendi gücüyle mi, dışarıdan destekle mi değerlendirildiğini açıklar.

Flexibility ile hipermobilite arasındaki fark nedir?

Fleksibilite esnekliği, hipermobilite ise eklem hareketinin beklenen sınırların üzerinde olmasını anlatır. Çok hareketli bir eklem, mutlaka daha sağlıklı veya daha iyi kontrol edilen bir eklem değildir.

Flexibility ile kas kuvveti arasındaki fark nedir?

Esneklik, dokuların uzamaya ve harekete izin vermesiyle ilgilidir. Kas kuvveti ise yük veya direnç karşısında güç üretebilme kapasitesidir.

İlişkili terimler: Mobility, Hypermobility, Laxity

Aynı harften

F Harfi İle Başlayan Tıp Terimleri