İçeriğe geç
Tıp Terimleri Sözlüğü

Lobe

n. isim

1. Lop, lobus, Kulak memesi, 2. Parçalı bir organın bir parçası; 3. Karaciğer parçası.

Lobe nedir, ne demek? Tıpta kullanımı

Akciğer, karaciğer ve beyin gibi organların kendi içinde adlandırılan bölümleri vardır; tıpta lobe, bu bölümler için kullanılan İngilizce sözcüktür. Türkçe tıp dilindeki karşılığı genellikle lobdur; lop ve Latince lobus biçimleriyle de karşılaşabilirsiniz. Günlük dilde organın bir bölümü diye düşünebilirsiniz, ancak burada rastgele seçilmiş bir parçadan değil, anatomik olarak tanımlanmış bir bölgeden söz edilir.

Sözcük, Yunanca lobos kökünden gelir ve Latince lobus biçimiyle aynı kökeni paylaşır. İngilizce okunuşu kabaca loub şeklindedir; Türkçe konuşurken çoğunlukla yazıldığı gibi lob denir. İngilizcede kulak memesi için kullanılan earlobe sözcüğünde de aynı kök bulunur. Dolayısıyla lobe her zaman bir iç organı anlatmaz; hangi yapının adının yanında geçtiği belirleyicidir.

Lob hangi raporlarda geçer?

Radyoloji raporlarında lob sözcüğü, bulgunun yerini tarif etmek için sık kullanılır. Örneğin, "Sağ akciğer üst lobunda nodül izlenmiştir." cümlesinde lob, nodülün hangi bölgede bulunduğunu söyler; nodülün iyi ya da kötü huylu olduğunu açıklamaz. Göğüs hastalıkları ve göğüs cerrahisinde akciğer lobu ifadesi, enfeksiyonun yerini veya ameliyatın kapsamını anlatırken de karşınıza çıkar.

Nöroloji ve beyin görüntülemelerinde frontal lob, beynin ön tarafındaki bölgeyi; temporal lob ise şakaklara yakın bölümünü belirtir. Genel cerrahi ve karın görüntülemelerinde karaciğer lobu, organdaki bir bulgunun konumunu tanımlamaya yarar. Endokrinoloji muayenelerinde ve ultrason raporlarında tiroit lobu ifadesiyle tiroit bezinin yan bölümleri kastedilir.

Bir hekim, "Tiroit bezinizin sağ lobunda küçük bir kist var." diyebilir. Burada tiroit organı, sağ tarafı, lob ise organın ilgili anatomik bölümünü gösterir; kist sözcüğü bulgunun türünü belirtir. Günlük konuşmadaki "Doktor, akciğerimin üst bölümünde bir leke olduğunu söyledi." cümlesi de lobla tarif edilmiş bir yerin sadeleştirilmiş anlatımı olabilir; leke ise kesin bir tıbbi tanı değildir.

Lobların yapısı ve işlevi

Lob, tek başına hastalık anlamına gelmez; normal organ yapısını tanımlayan bir terimdir. Bazı organlarda loblar dışarıdan görülebilen yarıklarla ayrılırken bazılarında sınırlar anatomik işaretlere göre belirlenir. Bu nedenle her lobun organın geri kalanından tamamen kopuk, bağımsız bir parça olduğunu düşünmek doğru değildir.

Akciğerde lobların içinde hava yolları, hava kesecikleri ve damarlar bulunur. Bir enfeksiyon belirli bir lobda yoğunlaşabilir; bu durumda hastalığın yeri tarif edilmiş olur, fakat ağırlığını anlamak için yaygınlığı ve solunuma etkisi de değerlendirilir. Karaciğerde ise dış görünüşe göre yapılan lob ayrımı, damar ve safra yolu dağılımına dayanan işlevsel bölümlenmeyle tamamen aynı değildir.

Beyindeki loblar farklı işlevlerle ilişkilidir, ancak birbirleriyle bağlantılı çalışırlar. Frontal lob hareketlerin yönetimi, planlama ve davranışın düzenlenmesiyle; temporal lob işitme ve belleğin çeşitli yönleriyle ilişkilidir. Bir lobda değişiklik görülmesi, o lobla ilişkili bütün işlevlerin bozulacağı anlamına gelmez. Sizin için önemli olan, bulgunun tam yeri, büyüklüğü, niteliği ve yaşadığınız belirtilerle uyumudur.

Lob, lobül ve lezyon farkı

Lob ile lobül aynı ölçekteki yapıları anlatmaz. Lobül, Türkçede lobcuk diye de adlandırılan daha küçük bir yapısal birimdir; örneğin karaciğer lobülü, karaciğer dokusunun mikroskobik düzenini anlatır. Segment ise özellikle akciğer ve karaciğerde damarlar, hava yolları veya cerrahi sınırlar dikkate alınarak tanımlanan başka bir bölümlenmedir. Bu terimlerin birbirinin yerine kullanılması, bulgunun yerini yanlış anlamanıza yol açabilir.

Lezyon ise bir anatomik bölümün adı değil, dokuda saptanan değişikliği anlatan genel bir sözcüktür. Lob yer bildirirken lezyon o yerdeki bulguyu belirtir. Lobektomi, bir lobun cerrahi olarak çıkarılmasıdır; raporda yalnızca lob sözcüğünün bulunması ameliyat gerektiğini göstermez. Kulak memesi anlamındaki kullanım da beyin veya akciğer lobuyla aynı organı değil, benzer bir adlandırma kökünü paylaşır.

Lob hakkında hekime ne sorulur?

Görüntüleme raporunda lob adıyla birlikte bir bulgu yazıyorsa, "Bu bulgu hangi organın hangi bölümünde ve şikâyetlerimle ilişkili mi?" diye sorabilirsiniz. İzlem önerildiyse, "Bu bölgedeki değişikliği değerlendirmek için önceki görüntülerle karşılaştırma veya ek inceleme gerekiyor mu?" sorusu planı netleştirir. Ameliyat görüşmesinde lobektomi sözü geçtiğinde ise, "Çıkarılması planlanan lobun organın çalışmasına etkisi ne olacak?" sorusu, yalnızca işlemin adını değil, sizin için beklenen sonucunu da öğrenmenizi sağlar.

Lobe hakkında sık sorulan sorular

Lobe ne demek?

Lobe, Türkçe tıp dilinde genellikle lob olarak kullanılan İngilizce sözcüktür. Bir organın anatomik bölümünü, bazı kullanımlarda ise kulak memesini ifade eder.

Lobe nerede bulunur?

Lob adı akciğer, beyin, karaciğer ve tiroit gibi farklı organların bölümleri için kullanılır. Hangi yapının kastedildiği, sözcüğün yanında geçen organ adından anlaşılır.

Lobe raporda ne anlama gelir?

Çoğunlukla incelenen bölgenin veya saptanan bulgunun konumunu belirtir. Hastalığın niteliği ve önemi, lob adından değil, rapordaki diğer bulgulardan ve klinik değerlendirmeden anlaşılır.

Lobe ile lobül arasındaki fark nedir?

Lob organın daha geniş anatomik bölümünü, lobül ise daha küçük yapısal birimini anlatır. Lobülün tam yapısı ve işlevi, söz konusu organa göre değişir.

Lobe hangi kelimelerle kullanılır?

Türkçe kullanımda frontal lob, temporal lob, akciğer lobu, karaciğer lobu ve tiroit lobu gibi ifadelerde görülür. Yanındaki kelime, hangi organın veya bölgenin anlatıldığını belirler.

İlişkili terimler: Lobulus, Lobectomy, Frontal Lobe, Temporal Lobe

Aynı harften

L Harfi İle Başlayan Tıp Terimleri