Pectoralis

Pectoralis nedir, ne demek? Tıpta kullanımı

Kollarınızı öne getirip bir şeyi göğsünüze doğru çekerken çalışan kasların adında pectoralis sözcüğüyle karşılaşabilirsiniz. Tıpta pectoralis, en sık göğüs bölgesindeki kasların adlandırılmasında kullanılan Latince bir sıfattır. Günlük konuşmada söylenen göğüs kası, bu sözcüğün geçtiği yapıların en tanıdık karşılığıdır; ancak sözcük her kullanımda yalnızca kası anlatmaz. Hangi yapının kastedildiğini, birlikte yazıldığı diğer kelimeler belirler.

Sözcüğün kökü, Latincede göğüs anlamına gelen pectus kelimesidir. Türkçe tıp dilinde pektoralis biçiminde yazılır ve kabaca pek-to-ra-lis diye okunur. Anatomi kitaplarında Latince yazım korunurken doktorunuz konuşurken pektoral kas ifadesini de kullanabilir. Buradaki pektoral, aynı kökten gelen ve göğüs bölgesiyle ilişki kuran bir başka kullanımdır.

Pectoralis hangi ifadelerde kullanılır?

Pectoralis sözcüğü anatomi derslerinde, ortopedi ve fizik tedavi muayenelerinde, spor yaralanmalarının değerlendirilmesinde karşınıza çıkabilir. Göğüs bölgesi ameliyatlarının notlarında ve ilgili alanı gösteren manyetik rezonans raporlarında da kullanılır. Musculus pectoralis major, büyük göğüs kasının tam anatomik adıdır; musculus pectoralis minor ise onun altında yer alan küçük göğüs kasını belirtir. Konuşmada musculus kelimesi çoğu zaman söylenmez ve kaslar pectoralis major ile pectoralis minor diye anılır.

Fascia pectoralis, büyük göğüs kasını örten bağ dokusu tabakasıdır; kasın kendisiyle aynı yapı değildir. Böylece pectoralis kelimesinin yanına gelen major, minor veya fascia gibi ifadeler, anlatılan yapıyı değiştirir. Örnek bir rapor cümlesi şöyledir: "Büyük göğüs kasının tendonunda kısmi yırtık izlenmiştir." Raporun başka bir bölümünde aynı kasın Latince adı kullanılmışsa, bunlar farklı kasları değil aynı yapıyı anlatıyor olabilir.

Pectoralis kasları ne işe yarar?

Pectoralis major, göğsün ön yüzündeki geniş ve yüzeysel kastır. Köprücük kemiği, göğüs kemiği ve kaburgaların kıkırdak bölümlerinden başlayan lifleri üst kol kemiğine uzanır. Kolu gövdeye yaklaştırmaya, içe döndürmeye ve bulunduğu konuma göre öne getirmeye katkıda bulunur. Bir kapıyı itmek, bir nesneyi kendinize çekmek veya kollarınızı göğsünüzün önünde birleştirmek bu kasın katıldığı hareketlerdir. Günlük dilde "Şınavdan sonra göğüs kasımda gerginlik hissediyorum." diyen biri bu bölgeyi tarif ediyor olabilir.

Pectoralis minor daha derindedir; kaburgalardan başlayıp kürek kemiğinin öne uzanan çıkıntısına tutunur. Üst kol kemiğine doğrudan bağlanmadığı için görevi büyük göğüs kasıyla aynı değildir. Kürek kemiğinin göğüs duvarı üzerindeki konumuna ve hareketine katkı sağlar. Omuz kuşağı sabitlendiğinde yardımcı solunum kası olarak da çalışabilir. Bu nedenle küçük göğüs kasıyla ilgili değerlendirmelerde yalnızca kol kuvvetine değil, omuzun duruşuna ve kürek kemiğinin hareketine de bakılır.

Kas zorlanmasında ağrı özellikle ilgili hareketle artabilir; tendon yaralanmasında buna güç kaybı, morarma veya göğsün ön kıvrımında şekil değişikliği eşlik edebilir. Doktorunuz "Kolu içe döndürürken göğüs kasınızın gücünü karşılaştıracağım." diyerek muayenenin amacını açıklayabilir. Raporda kasın yalnızca adının bulunması tek başına hastalık anlamına gelmez. Sizin için önemli olan, bu adın yanında normal görünüm, ödem, yırtık veya tendon hasarı gibi hangi bulgunun yazdığıdır. Göğüsteki her ağrıyı bu kasa bağlamak da doğru değildir; ağrının kaynağı yalnızca konumuna bakılarak belirlenemez.

Pectoralis hangi terimlerle karıştırılır?

Pectoralis major ile pectoralis minor, aynı kasın farklı adları değildir. Major büyük, minor küçük anlamı taşır; bu adlar burada kasların boyutları ve yerleşimleriyle ilişkilidir. Büyük kas üst kolun hareketine doğrudan katılırken küçük kasın temel bağlantısı kürek kemiğiyledir. Bu yüzden bir kas için tarif edilen egzersizin veya yaralanmanın diğerine otomatik olarak uygulanması doğru olmaz.

İnterkostal kaslar ise kaburgalar arasında bulunur ve solunum sırasında göğüs kafesinin hareketine katılır. Pectoralis kaslarıyla aynı bölgede anılsalar da yerleşimleri ve görevleri farklıdır. Pektoral bölge ifadesi de belirli bir kasın adı değil, göğsün ön tarafını tarif eden bir bölge adıdır. Ayrıca göğüs kası ile meme dokusu birbirinden ayrıdır; meme dokusu büyük göğüs kasının önünde bulunur.

Pectoralis için hangi sorular sorulabilir?

Raporunuzdaki ifadeyi anlamak için "Burada büyük göğüs kası mı, küçük göğüs kası mı, yoksa kasın tendonu mu anlatılıyor?" diye sorabilirsiniz. Ağrı veya hareket kısıtlılığı varsa "Muayenedeki bulgularım raporda belirtilen yapıyla örtüşüyor mu?" sorusu, görüntüleme sonucunun şikâyetinizle ilişkisini netleştirir. Egzersize ya da işe dönüş planlanıyorsa "Hangi hareketleri geçici olarak değiştirmeliyim ve yeniden yüklenmeye neye göre başlayacağız?" sorusu, önerilerin günlük hayatınıza uyarlanmasını sağlar.

İlişkili terimler: Musculus Pectoralis Major, Musculus Pectoralis Minor, Scapula