İçeriğe geç
Tıp Terimleri Sözlüğü

Philtrum

n. isim

anat. Burunaltı oluğu, filtrum.

Philtrum nedir, ne demek? Tıpta kullanımı

Burnunuzun hemen altından üst dudağınıza doğru uzanan küçük çukurun anatomide özel bir adı vardır: tıpta philtrum, yüzün orta hattındaki bu oluğu belirtir. Türkçe tıp dilinde genellikle filtrum yazılır; günlük dilde burunaltı oluğu denebilir. Sözcük, Eski Yunancada aşk iksiri veya aşkı uyandıran şey anlamlarıyla kullanılan philtron kökünden gelir ve anatomi diline Latince üzerinden geçmiştir. Yaklaşık olarak fil-trum diye okunur.

Aynaya baktığınızda üst dudağınızın ortasındaki yay biçimli kıvrımın hemen üzerinde bu alanı görebilirsiniz. Oluğun sağında ve solunda hafif kabarıklıklar bulunur; ortadaki çukurluk bazı yüzlerde belirgin, bazılarında daha siliktir. Günlük konuşmada söylenen “Burnumla dudağım arasındaki çukurdan söz ediyorum” cümlesi, filtrumun yerini doğru tarif eder. Burada anlatılan yapı burun deliği, dudak içi veya ağız boşluğu değil, yüzün dışarıdan görülen bir bölümüdür.

Filtrum hangi değerlendirmelerde kullanılır?

Filtrum sözcüğü anatomi derslerinde, çocuk sağlığı muayenelerinde, tıbbi genetik değerlendirmelerinde ve plastik cerrahi görüşmelerinde karşınıza çıkabilir. Muayenede yalnızca oluğun varlığına değil, uzunluğuna, derinliğine, simetrisine ve üst dudakla ilişkisine bakılır. Özellikle doğuştan gelen yüz özellikleri değerlendirilirken filtrum, yüzün diğer bölümleriyle birlikte ele alınır. Bir muayene notunda “Filtrum belirginliği azalmış, üst dudak konturu doğal” yazması, oluğun silik bulunduğunu fakat dudağın dış çizgisinin olağan değerlendirildiğini anlatır.

Filtrum uzunluğu, burun tabanı ile üst dudağın kırmızı kısmının üst sınırı arasındaki mesafeyi anlatmak için kullanılır. Filtrum derinliği, ortadaki çukurluğun ne kadar belirgin olduğunu ifade eder; derinliğin azalması görünümün daha düz olması demektir. Filtrum sütunları, oluğu yanlardan sınırlayan kabarık çizgilerdir. Filtral asimetri denildiğinde ise bu bölgenin sağ ve sol taraflarının görünüm bakımından farklı olduğu anlaşılır. Dudak yarığı ameliyatlarının planlanmasında ve sonrasındaki kontrollerde bu yapıların konumu, yara izi ve dudak hareketleriyle birlikte incelenebilir.

Filtrum nasıl oluşur, ne işe yarar?

Filtrumun görünümü, anne karnında yüzün ve üst dudağın gelişmesi sırasında şekillenir. Üst dudağın orta bölümü ile yan bölümleri farklı embriyonik yapılardan gelişir ve büyüme sürecinde bütünleşir. Doğumdan sonra gördüğümüz oluk, bu gelişimin oluşturduğu yüz biçiminin bir parçasıdır; açık kalmış bir kanal ya da kapanmamış bir yara değildir. Deri, deri altı dokular ve alttaki kasların yerleşimi, oluğun belirginliğine katkıda bulunur.

İnsanlarda filtrumun kendisine ait, dudaktan bağımsız bir hareketi yoktur; görünümü konuşma ve gülümseme sırasında çevresindeki dokularla birlikte değişir. Yüz ifadesi ve üst dudağın estetik görünümü açısından dikkat çeken bir işarettir. Yaşlanma, geçirilmiş ameliyat veya yaralanma bu bölgenin biçimini değiştirebilir. Doktorunuzun “Filtrumun görünümünü diğer yüz özelliklerinizle birlikte değerlendireceğim” demesi, gözlemin tek bir ayrıntıya dayandırılmayacağını anlatır. Filtrumun düz ya da belirgin olması tek başına hastalık anlamına gelmez; yorum, kişinin gelişimi ve eşlik eden bulgulara bağlıdır.

Filtrum hangi yapılarla karıştırılır?

Filtrum ile nazolabial oluk aynı yer değildir. Nazolabial oluk, burnun yanından ağız köşesine doğru uzanır; filtrum ise burnun altında, yüzün ortasında yer alır. Bu nedenle ağız kenarındaki çizgilerden söz edilirken filtrum demek anatomik olarak doğru olmaz. Dudak üstündeki bütün deri alanı da filtrum değildir; filtrum bu alanın ortasındaki sınırlı bölümdür.

Filtrumun alt ucuna komşu olan üst dudak yayı, dudağın kırmızı kısmının üst sınırındaki kıvrımdır ve Cupid yayı olarak da adlandırılır. Vermilyon ise dudağın dışarıdan görülen kırmızı bölümüdür; filtrumun üzerini örten deriyle aynı yapı değildir. Dudak yarığı da normal filtrum oluğundan farklıdır: gelişim sırasında üst dudak dokularının bütünleşmesindeki aksama sonucunda ortaya çıkan yapısal bir açıklıktır. Normal oluğun derin görünmesi, dudak yarığı bulunduğu anlamına gelmez.

Filtrum için doktora ne sorabilirsiniz?

Muayene notunda filtrumla ilgili bir değerlendirme varsa “Bu görünüm benim doğal yüz yapımla mı ilişkili, yoksa başka bulgularla birlikte mi önem taşıyor?” diye sorabilirsiniz. Çocuğunuzun muayenesinde konu açılmışsa “Filtrum görünümünü gelişimi ve diğer muayene bulgularıyla birlikte nasıl değerlendiriyorsunuz?” sorusu, gözlemin neden kaydedildiğini açıklığa kavuşturur. Ameliyat, yaralanma veya estetik işlem sonrasında görünüm değişmişse “Filtrumdaki değişiklik yalnızca görünümü mü etkiliyor, dudak hareketlerinde de bir sorun var mı?” sorusu, değerlendirmenin görünüm ve işlev yönlerini ayırmaya yardımcı olur.

Philtrum hakkında sık sorulan sorular

Philtrum ne demek?

Philtrum, burun ile üst dudak arasında bulunan orta hat oluğunun anatomik adıdır. Türkçe tıp kullanımında filtrum olarak yazılır.

Philtrum nerede bulunur?

Burnun hemen altında, üst dudağın kırmızı bölümüne doğru uzanan deri alanının ortasındadır. Yanlarında oluğu sınırlayan hafif kabarıklıklar görülebilir.

Philtrum raporda ne anlama gelir?

Muayene raporunda bu sözcük genellikle yüzün bir anatomik özelliğini tarif eder. Yanındaki uzun, kısa, düz veya asimetrik gibi ifadeler, hangi özelliğin kaydedildiğini belirtir.

Philtrum ile nazolabial oluk arasındaki fark nedir?

Filtrum burun altında ve üst dudağın ortasındadır. Nazolabial oluk ise burnun yanından ağız köşesine doğru uzanan çizgidir.

Philtrum hangi kelimelerle kullanılır?

Filtrum uzunluğu, filtrum derinliği ve filtrum sütunları sık kullanılan ifadelerdir. Bu tamlamalar sırasıyla bölgenin mesafesini, çukurluğunu ve yan sınırlarındaki kabarıklıkları anlatır.

İlişkili terimler: Labium Superius, Sulcus Nasolabialis

Aynı harften

P Harfi İle Başlayan Tıp Terimleri