Retroflexion

Retroflexion nedir, ne demek? Tıpta kullanımı

Bir organın yalnızca nereye baktığı değil, kendi bölümleri arasında nasıl büküldüğü de önemlidir; tıpta retroflexion, geriye doğru bükülmeyi anlatır. Günlük dilde bunu, bir yapının kendi üzerinde arkaya kıvrılması gibi düşünebilirsiniz. Terim, Latince geriye anlamındaki retro ile bükülmeyi anlatan flexio sözcüklerinden gelir. İngilizce yazımı retroflexion olsa da Türkçe tıp dilinde retrofleksiyon biçiminde kullanılır ve kabaca yazıldığı gibi, retro-flek-si-yon diye okunur.

Retrofleksiyon hangi alanlarda kullanılır?

Kadın hastalıkları ve doğum alanında uterin retrofleksiyon ya da uterus retrofleksiyonu, rahim gövdesinin rahim ağzına göre arkaya bükülmesini anlatır. Ultrason değerlendirmesinde veya jinekolojik muayene notunda bu ifadeyle karşılaşabilirsiniz. “Rahim gövdesi arkaya bükülmüş konumdadır” cümlesi, raporda bu durumu Türkçe olarak tarif eden bir örnektir. Burada anlatılan, rahmin dokusundaki bir bozukluk değil, bölümleri arasındaki açılanmadır.

Gastroenterolojide gastrik retrofleksiyon, mide incelenirken endoskopun ucunun geriye kıvrılarak mide girişine ve üst bölümüne bakılmasını ifade eder. Kolonoskopide geçen rektal retrofleksiyon ise cihazın ucunun rektum içinde geriye çevrilerek alt bölgenin farklı açıdan değerlendirilmesidir. Bu kullanımlarda bükülen yapı organın kendisi değil, incelemeyi yapan cihazın hareketli ucudur. “Mide girişini geriye dönük açıdan da inceleyeceğim” diyen hekim, endoskopide bu manevrayı anlatıyor olabilir.

Rahim retrofleksiyonu vücutta neyi değiştirir?

Rahim, alt kısmındaki rahim ağzı ile onun üzerinde yer alan gövdeden oluşur. Retrofleksiyonda gövde, rahim ağzıyla yaptığı açı nedeniyle arkaya, bağırsakların bulunduğu yöne doğru bükülür. Bu konum bazı kişilerde doğal anatomik bir özellik olarak bulunur ve herhangi bir yakınmaya yol açmaz. Bazılarında ise endometriozis veya geçirilmiş ameliyatlara bağlı yapışıklıklar rahmin hareketini ve duruşunu etkileyebilir. Bu nedenle aynı terim, farklı kişilerde farklı klinik bağlamlarda değerlendirilir.

Rahmin arkaya bükülmesi tek başına hastalık anlamına gelmez. Adet ağrısı, cinsel ilişki sırasında ağrı veya leğen kemiği bölgesinde rahatsızlık varsa, bunları yalnızca rahmin konumuna bağlamak doğru olmaz. Hekim, muayene ve ultrason bulgularıyla eşlik eden başka bir neden bulunup bulunmadığını değerlendirir. “Rahmim arkaya dönükmüş, bu yüzden hamile kalamam sanmıştım” şeklindeki günlük bir yorum, konumla işlevin kolayca karıştırılabildiğini gösterir. Yalnızca bu konumun bulunması, kişinin gebe kalamayacağı sonucunu vermez; doğurganlığı etkileyebilecek eşlik eden hastalıklar ayrıca araştırılır.

Retrofleksiyon ile retroversiyon arasındaki fark

Retroversiyon ile retrofleksiyon aynı hareketi tarif etmez. Rahimde retroversiyon, organın bütün olarak geriye doğru eğimli durmasını; retrofleksiyon ise gövdenin rahim ağzına göre geriye bükülmesini anlatır. Bunu, bir sandalyenin tamamını geriye yatırmakla sırtlığını oturma yerine göre geriye bükmek arasındaki fark gibi düşünebilirsiniz. Bu konumlar birlikte de bulunabildiği için raporlardaki sözcüklerin birbirinin yerine kullanıldığını varsaymamak gerekir.

Antefleksiyon, bükülmenin öne doğru olduğunu belirten karşıt terimdir; anteversiyon ise rahmin bütün olarak öne eğimli duruşunu anlatır. Prolapsus, yani sarkma, bunlardan farklı olarak bir organın bulunduğu yerden aşağı doğru yer değiştirmesidir. Dolayısıyla rahmin arkaya bükülmüş olması, rahim sarkması bulunduğu anlamına gelmez. Endoskopi raporundaki retrofleksiyonu da bu jinekolojik konumlarla karıştırmamak gerekir; orada söz konusu olan çoğunlukla görüntüleme sırasında yapılan kontrollü cihaz hareketidir.

Retrofleksiyon için hekime ne sorulur?

Terimin geçtiği raporun türü, sorulacak sorunun odağını belirler. Jinekolojik değerlendirmede ağrı, gebelik planı ve geçirilmiş ameliyatlar; endoskopide ise hangi alanın incelendiği önem taşır. “Buradaki retrofleksiyon organımın konumunu mu, inceleme sırasında yapılan bir hareketi mi anlatıyor?” sorusu temel ayrımı netleştirir. Yakınmanız varsa “Bu bulgu şikâyetimi açıklıyor mu, yoksa başka bir neden araştırılmalı mı?” diye sorabilirsiniz. Takip planını anlamak için “Bu durum benim için tedavi veya kontrol gerektiriyor mu?” sorusu, yalnızca rapordaki kelimeye değil, kişisel bulgularınıza dayanan bir yanıt almanızı sağlar.

İlişkili terimler: Retroversion, Anteflexion, Anteversion, Uterus, Endoscopy